ଧ୍ଯାଯତୋ ଵିଷଯାନ୍ପୁଂସଃ
ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਵਿਸ਼ਯਾਨ੍ਪੁੰਸਃ (ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.62) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୬୨ ମନର ପତନର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବୁଝାନ୍ତି ଯେ ବିଷୟର ଚିନ୍ତା ଆସକ୍ତିକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ, ଆସକ୍ତିରୁ କାମନା ଉଠେ, ଏବଂ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାମନା କ୍ରୋଧରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକ ସହିତ ଏହା ସେହି ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ଚିତ୍ରଣ କରେ ଯାହା ଚଞ୍ଚଳ ମନରୁ ବିନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଏ, ଏବଂ ସାଧକଙ୍କୁ ମନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସତର୍କ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62 · Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching) · Itihasa (Mahabharata)
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସାଂଖ୍ୟ ଯୋଗରେ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ (ସ୍ଥିର ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ) ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମନର ବିପଦ ଦେଖାଇବାକୁ, କେବଳ ବିଷୟର ଚିନ୍ତା କିପରି ଆସକ୍ତି, ତା'ପରେ କାମନା, ତା'ପରେ କ୍ରୋଧକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ ତାହା ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି — ଗୋଟିଏ ଶୃଙ୍ଖଳ ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଅନ୍ତର୍ଜୀବନର ଦର୍ପଣ ଭାବେ ଉଦ୍ଧୃତ କରନ୍ତି: ସେମାନେ କୁହନ୍ତି ଅସଂଖ୍ୟ ପତନ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଭୋଗାସକ୍ତ ଚିନ୍ତାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ଏଠାରେ, ଶୃଙ୍ଖଳର ପ୍ରଥମ କଡ଼ିରେ ହିଁ ମନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାକୁ ଶିଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ନଚେତ୍ ପରେ ଆସୁଥିବା କ୍ରୋଧ ଓ ମୋହରୁ ରକ୍ଷା ପାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଧ୍ଯାଯତୋ ଵିଷଯାନ୍ପୁଂସଃ ସଙ୍ଗସ୍ତେଷୂପଜାଯତେ। ସଙ୍ଗାତ୍ ସଂଜାଯତେ କାମଃ କାମାତ୍କ୍ରୋଧୋଽଭିଜାଯତେ॥
dhyāyato viṣhayān puṁsaḥ saṅgas teṣhūpajāyate saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate
ଅର୍ଥ:ମନୁଷ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ବିଷୟ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ବିଷୟ) ର ଚିନ୍ତା କରେ, ସେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମେ; ଆସକ୍ତିରୁ କାମନା ଜନ୍ମ ନିଏ, ଏବଂ କାମନାରୁ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਵਿਸ਼ਯਾਨ੍ਪੁੰਸਃ (ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.62) ପାଠର ଲାଭ
ମନର ପତନର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶୃଙ୍ଖଳ ପ୍ରକାଶ କରେ — ଚିନ୍ତନ, ଆସକ୍ତି, କାମନା, କ୍ରୋଧ।
ଆତ୍ମସଂଯମ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ସହାୟକ; କ୍ଷତିକାରକ ଚିନ୍ତାକୁ ତାହାର ମୂଳରେ ହିଁ ଧରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ମନକୁ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର କାମନା ଓ ବିବେକନାଶରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏହାକୁ ପାଠ ଓ ମନନ କରାଯାଏ।
କ୍ରୋଧ ଓ କାମନାର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ଶିଖାଏ, ଏପରି ସଚେତନତା ଆଣେ ଯାହା ଅନ୍ତରର ଆଧିପତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।
ବୈରାଗ୍ୟ (ନିରାସକ୍ତି) ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥରେ ମନର ସ୍ଥିରତା ଗଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਵਿਸ਼ਯਾਨ੍ਪੁੰਸਃ (ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.62) ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଡ଼ି ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ — କିପରି ବିଷୟର ଚିନ୍ତା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଆସକ୍ତି, କାମନା ଓ କ୍ରୋଧ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ। କ୍ଷତିକାରକ ମାନସିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ତାହାର ଉତ୍ସରେ ହିଁ ଚିହ୍ନି ରୋକିବାକୁ ଏହାକୁ ଆତ୍ମସଚେତନତାର ଉପକରଣ ଭାବେ ମନନ କରାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਵਿਸ਼ਯਾਨ੍ਪੁੰਸਃ (ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.62) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ