ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ 16.3 — ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧ੍ਰਿਤਿਃ ਸ਼ੌਚਮ੍
శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ — ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਨ — ਦੀ ਸੂਚੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਨਮੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 3 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦੈਵਾਸੁਰ-ਸੰਪਦ-ਵਿਭਾਗ ਯੋਗ, ਦੈਵੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਛੱਬੀ ਦੈਵੀ ਸਦਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਲਟ ਆਸੁਰੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਆਤਮ-ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੀਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਤ ਅਜਿਹੇ ਸਦਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਧਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧ੍ਰਿਤਿਃ ਸ਼ੌਚਮਦ੍ਰੋਹੋ ਨਾਤਿਮਾਨਿਤਾ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਂ ਦੈਵੀਮਭਿਜਾਤਸ੍ਯ ਭਾਰਤ॥
tejaḥ kṣhamā dhṛitiḥ śhaucham adroho nāti-mānitā bhavanti sampadaṁ daivīm abhijātasya bhārata
ਅਰਥ:ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ — ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜੋ ਦੈਵੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ — ਉੱਤਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ — ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤੇਜ (ਤੇਜਸ੍), ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ (ਧ੍ਰਿਤੀ) ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਬੰਧਨ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੈਵੀ, ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਰ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਰ ਦੈਵੀ ਗੁਣ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ — ਤੇਜ, ਖਿਮਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ੁੱਧੀ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਨਿਮਰਤਾ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਦੈਵੀ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਜਨਮੇ' ਪੁਰਖ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਪ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੈਵੀ ਸੰਪਦਾ ਵੱਲ ਮੋੜੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ