Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnadaivi-sampad

శ్రీమద్భగవద్గీతా 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్

శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయం, ఉన్నత గుణాల పెంపునకు ప్రేరణగా·📜 Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 3
Share:

అర్థం

దైవీ, ఆసురీ స్వభావాల అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు దైవీ సంపద — దైవీ గుణాల సంపద — జాబితాను పూర్తి చేస్తాడు. ఈ శ్లోకం తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, శుద్ధి, ద్వేషరాహిత్యం, గర్వరాహిత్యాలను దైవీ భాగ్యం కోసం జన్మించిన వ్యక్తి లక్షణాలుగా పేర్కొంటుంది. ఇది ఉన్నతమైన, దివ్యమైన శీలచిత్రం.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 3 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

పదహారవ అధ్యాయం, దైవాసుర-సంపద-విభాగ యోగం, దైవీ భాగ్యం కోసం జన్మించినవారి గుణాలను శ్రీకృష్ణుడు వివరించడంతో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ శ్లోకం సుమారు ఇరవై ఆరు దైవీ సద్గుణాల ప్రారంభ జాబితాను పూర్తి చేస్తుంది, ఆ తరువాత శ్రీకృష్ణుడు విరుద్ధమైన ఆసురీ లక్షణాలను వర్ణిస్తాడు. ఈ ప్రసంగం చాలాకాలంగా సాత్త్విక ఆత్మవికాసానికి గీటురాయిగా ఉంది.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఈ శ్లోకంలోని దైవీ గుణాలను సచేతనంగా పెంపొందించుకునే వ్యక్తి క్రమంగా నీచ స్వభావాన్ని అధిగమిస్తాడని సంప్రదాయం బోధిస్తుంది; సాధువులు ఇటువంటి సద్గుణాలను ఏ దురదృష్టమూ దొంగిలించలేని సంపదగా, నిరంతరం మోక్షం వైపు నడిపించేదిగా వర్ణిస్తారు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా। భవన్తి సమ్పదం దైవీమభిజాతస్య భారత॥

tejaḥ kṣhamā dhṛitiḥ śhaucham adroho nāti-mānitā bhavanti sampadaṁ daivīm abhijātasya bhārata

అర్థం:ఓ అర్జునా! తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, శుద్ధి, ద్వేషరాహిత్యం, గర్వరాహిత్యం — ఇవి దైవీ స్థితి కోసం జన్మించిన వ్యక్తి యొక్క లక్షణాలు.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

తేజః🔊tejaḥతేజస్సు, ఆధ్యాత్మిక శక్తి
క్షమా🔊kṣhamāక్షమ
ధృతిః🔊dhṛitiḥధైర్యం, దృఢ సంకల్పం
శౌచమ్🔊śhauchamశుభ్రత, శుద్ధి
అద్రోహః🔊adrohaḥఎవరిపైనా శత్రుత్వం లేకపోవడం, ద్వేషరాహిత్యం
న అతిమానితా🔊na ati-mānitāగర్వం / అతిగర్వం లేకపోవడం
భవన్తి🔊bhavantiఅవుతాయి, ఉంటాయి
సమ్పదమ్🔊sampadamగుణాలు, సంపద
దైవీమ్🔊daivīmదైవికమైన, దివ్యమైన
అభిజాతస్య🔊abhijātasyaవీటితో సంపన్నుడైనవాని / దీని కోసం జన్మించినవాని
భారత🔊bhārataఓ భరతవంశీయుడా (అర్జునా)

శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ పారాయణ ప్రయోజనాలు

దైవీ సంపదను — ఉన్నత ఆత్మ యొక్క దైవీ గుణాలను — వివరిస్తుంది

తేజస్సు (తేజస్), క్షమ, ధైర్యం (ధృతి)లను పెంపొందిస్తుంది

శుద్ధి, ద్వేషరాహిత్యం, గర్వరాహిత్యాలను ప్రోత్సహిస్తుంది

బంధనం వైపు కాక మోక్షం వైపు నడిపించే శీలాన్ని వర్ణిస్తుంది

దైవీ, సాత్త్విక గుణాల పెంపునకు రోజువారీ ప్రేరణ

సాధకుడు తన ఉన్నతమైన దైవీ స్వభావాన్ని గుర్తించి పెంపొందించుకోవడంలో సహాయపడుతుంది

శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయం, ఉన్నత గుణాల పెంపునకు ప్రేరణగా

శ్లోకాన్ని పఠించి ప్రతి దైవీ గుణంపై ధ్యానించండి — తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, శుద్ధి, ద్వేషరహిత సద్భావన, వినయం. రోజంతా వీటిలో ఒకదాన్ని సచేతనంగా వ్యక్తం చేయాలని సంకల్పించండి. శ్రీకృష్ణుడు వీటిని 'దైవీ స్థితి కోసం జన్మించిన' వ్యక్తి లక్షణాలుగా పేర్కొంటాడు, కాబట్టి ఈ జపం మీ శీలాన్ని ఆ దైవీ సంపద వైపు మళ్ళించనివ్వండి.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
దైవీ సంపద అంటే ఉన్నత గుణాల 'దైవీ సంపద'. ఈ శ్లోకం తేజస్సు (తేజస్), క్షమ, ధైర్యం (ధృతి), శుద్ధి (శౌచం), ద్వేషరాహిత్యం (అద్రోహ), గర్వరాహిత్యం (న అతిమానిత)లను దైవీ భాగ్యం కోసం జన్మించినవాని లక్షణాలుగా పేర్కొంటుంది.
పదహారవ అధ్యాయం దైవీ, ఆసురీ స్వభావాలను పోల్చుతుంది. శ్రీకృష్ణుడు దైవీ గుణాలను (16.1–16.3 శ్లోకాలలో) వివరిస్తాడు, తద్వారా సాధకుడు వాటిని గుర్తించి, పెంపొందించి, బలోపేతం చేసుకోగలడు; ఎందుకంటే ఇవి మోక్షం వైపు నడిపిస్తే, ఆసురీ లక్షణాలు బంధనం వైపు నడిపిస్తాయి.
అద్రోహ అంటే ఏ ప్రాణిపైనా ద్వేషం లేదా శత్రుత్వం లేకపోవడం. ఇది సద్భావన, హాని చేయాలనే కోరిక లేకపోవడం — శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంలో ప్రశంసించే దైవీ స్వభావ ప్రధాన లక్షణం.
ఇది పెంపొందించుకోదగిన సద్గుణాల స్పష్టమైన, ఆచరణాత్మక జాబితాను అందిస్తుంది — క్షమ, స్థైర్యం, శుభ్రత, సద్భావన, వినయాలతో సమతుల్యమైన ధైర్యం, శక్తి. దీనిపై ధ్యానించడం వ్యక్తి సచేతనంగా ఉన్నతమైన, సాత్త్విక శీలాన్ని పెంపొందించుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్श्रीमद्भगवद्गीता 16.21 — त्रिविधं नरकस्येदं द्वारम्శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౪ — తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తేश्रीमद्भगवद्गीता १६.२४ — तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं तेశ్రీమద్భగవద్గీత 13.8 — అమానిత్వమదంభిత్వమహింసాश्रीमद्भगवद्गीता 13.8 — अमानित्वमदम्भित्वमहिंसाశ్రీమద్భగవద్గీత 18.42 — శమో దమస్తపః శౌచమ్श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम्శ్రీమద్భగవద్గీత 2.56 — దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాఃश्रीमद्भगवद्गीता 2.56 — दुःखेष्वनुद्विग्नमनाःశ్రీమద్భగవద్గీత 18.46 — యతః ప్రవృత్తిర్భూతానామ్श्रीमद्भगवद्गीता १८.४६ — यतः प्रवृत्तिर्भूतानाम्శ్రీమద్భగవద్గీత 2.71 — విహాయ కామాన్యః సర్వాన్श्रीमद्भगवद्गीता 2.71 — विहाय कामान्यः सर्वान्

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి