Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnadaivasura

శ్రీమద్భగవద్గీతా 16.21 — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్

శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్ in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ప్రాతఃకాల సంకల్పంలో, మరియు వాంఛ, క్రోధం లేదా లోభం కదిలినప్పుడల్లా·📜 Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21
Share:

అర్థం

శ్రీకృష్ణుడు గీతలోని అత్యంత తీక్ష్ణమైన హెచ్చరికలలో ఒకటి ఇస్తాడు: కామం, క్రోధం మరియు లోభం — ఇవి నరకపు మూడు ద్వారాలు, ఆత్మను నాశనం చేసేవి. ఇవి మనిషి శ్రేయస్సును నాశనం చేసి ఆధ్యాత్మిక మార్గాన్ని అడ్డుకుంటాయి కనుక, ఈ మూడింటినీ త్యజించమని ఆయన ఆజ్ఞాపిస్తాడు. ఈ శ్లోకం మనస్సు యొక్క అత్యంత ప్రమాదకర శత్రువుల నుండి రక్షణకు శక్తివంతమైన ఉపదేశం.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

పదహారవ అధ్యాయంలో దివ్య, ఆసుర ప్రకృతుల వైరుధ్యాన్ని ప్రस्तుతించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఆసుర మార్గాన్ని దాని మూడు అత్యంత ప్రాణాంతక మూలాలలోకి — కామం, క్రోధం, లోభం — కుదిస్తాడు, ఇవి వినాశపు ద్వారాలని హెచ్చరిస్తాడు. వాంఛ ఎలా క్రోధాన్ని, పతనాన్ని కలిగిస్తుందో చెప్పే మునుపటి భాగాన్ని (౨.౬౨–౬౩) ప్రతిధ్వనిస్తూ, ఈ శ్లోకం గీతలో అత్యధికంగా ఉదహరించబడే నైతిక ఉపదేశాలలో ఒకటి. ఇది ప్రతి సాధకునికి ఒక కాలాతీత హెచ్చరికగా నిలుస్తుంది.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఈ హెచ్చరికను పాటించి కామం, క్రోధం, లోభాన్ని త్యజించిన సాధకులు మనస్సును అకస్మాత్తుగా తేలికగా, మార్గాన్ని స్పష్టంగా పొందారని గురువులు చెబుతారు; ఈ లోపలి శత్రువులు హృదయంపై ఆధిపత్యం చెలాయించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడల్లా ఈ శ్లోకాన్ని కవచంగా స్మరిస్తారు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః।కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్॥

tri-vidhaṁ narakasyedaṁ dvāraṁ nāśhanam ātmanaḥ kāmaḥ krodhas tathā lobhas tasmād etat trayaṁ tyajet

అర్థం:కామం, క్రోధం మరియు లోభం — ఇవి ఆత్మనాశానికి మూడు రకాల ద్వారాలు, కనుక ఈ మూడింటినీ త్యజించాలి.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

త్రివిధమ్🔊tri-vidhamమూడు రకాల
నరకస్య🔊narakasyaనరకం యొక్క
ఇదమ్🔊idamఇది
ద్వారమ్🔊dvāramద్వారం, ప్రవేశద్వారం
నాశనమ్🔊nāśhanamనాశకరమైన, వినాశకరమైన
ఆత్మనః🔊ātmanaḥఆత్మ యొక్క
కామః🔊kāmaḥకామం, వాంఛ
క్రోధః🔊krodhaḥక్రోధం
తథా🔊tathāఅలాగే, కూడా
లోభః🔊lobhaḥలోభం
తస్మాత్🔊tasmātకనుక
ఏతత్🔊etatవీటిని
త్రయమ్🔊trayamమూడింటిని
త్యజేత్🔊tyajetత్యజించాలి

శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్ పారాయణ ప్రయోజనాలు

కామం, క్రోధం, లోభాన్ని నరకపు మూడు ద్వారాలుగా గుర్తిస్తుంది

ఆత్మను నాశనం చేసే (ఆత్మ-నాశనం) లోపలి శత్రువుల పట్ల హెచ్చరిస్తుంది

కామ, క్రోధ, లోభాల త్యాగాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది

పతనం, బంధనాల ప్రధాన కారణాల నుండి సాధకుని రక్షిస్తుంది

వినాశకర ప్రేరణలపై ఆత్మ-నియంత్రణ, వివేకాన్ని బలపరుస్తుంది

మనస్సు రక్షణకు, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతికి ఒక ముఖ్యమైన ఉపదేశం

శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్ పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంప్రాతఃకాల సంకల్పంలో, మరియు వాంఛ, క్రోధం లేదా లోభం కదిలినప్పుడల్లా

కామం, క్రోధం, లోభం 'నరకపు ద్వారాలు, ఆత్మకు వినాశకరమైనవి' అని మిమ్మల్ని దృఢంగా గుర్తుచేసుకోవడానికి ఈ శ్లోకాన్ని పఠించండి. ఈ మూడింటిలో ఏదైనా కదిలినప్పుడు, ఆగి 'తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్' — కనుక ఈ మూడింటినీ త్యజించు — అని స్మరించండి. ఈ జపాన్ని సంకల్పాన్ని బలపరచడానికి, మనస్సును ఈ శత్రువుల నుండి దూరంగా స్థిరత్వం, సద్గుణం వైపు మళ్ళించడానికి ఉపయోగించండి.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్ తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
శ్రీకృష్ణుడు కామం (వాంఛ), క్రోధం, లోభాన్ని నరకపు మూడు ద్వారాలుగా, ఆత్మను నాశనం చేసేవిగా పేర్కొంటాడు. ఈ మూడింటినీ పూర్తిగా త్యజించమని ఆయన ఆదేశిస్తాడు, ఎందుకంటే ఇవి లౌకిక శ్రేయస్సును, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతిని రెండింటినీ నాశనం చేస్తాయి.
కామం, క్రోధం, లోభం అన్ని ఇతర దోషాలు పుట్టే మూల ప్రేరణలు. ఇవి విచక్షణను మసకబారుస్తాయి, మనస్సును కలవరపరుస్తాయి, ఆత్మను దుఃఖంలో బంధిస్తాయి, అందుకే శ్రీకృష్ణుడు వీటిని వినాశకరమని పిలిచి వీటి పూర్తి త్యాగాన్ని కోరతాడు.
గీత ఆత్మ-నియంత్రణ, విచక్షణ, వైరాగ్యం, భక్తిని ఉపాయంగా చెబుతుంది. ఈ ప్రేరణలను 'నరకపు ద్వారాలు' గా గుర్తించి వాటిపై చర్య తీసుకోకుండా, మనస్సును ఉన్నతమైన ఆత్మ, భగవంతుని వైపు మళ్ళించడం ద్వారా మనిషి క్రమంగా వీటి పట్టు నుండి విముక్తుడవుతాడు.
తరువాతి శ్లోకంలో (౧౬.౨౨) శ్రీకృష్ణుడు ఈ మూడు చీకటి ద్వారాల నుండి విముక్తుడైనవాడు ఆత్మ శ్రేయస్సు కోసం ఆచరిస్తాడని, తద్వారా పరమ లక్ష్యాన్ని పొందుతాడని వివరిస్తాడు. కామం, క్రోధం, లోభం త్యాగం మోక్ష మార్గాన్ని తెరుస్తుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

శ్రీమద్భగవద్గీత 16.3 — తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమ్श्रीमद्भगवद्गीता 16.3 — तेजः क्षमा धृतिः शौचम्శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౪ — తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తేश्रीमद्भगवद्गीता १६.२४ — तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं तेధ్యాయతో విషయాన్పుంసః (భగవద్గీత 2.62)ध्यायतो विषयान्पुंसःశ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుఃश्रीमद्भगवद्गीता ३.४२ — इन्द्रियाणि पराण्याहुःశ్రీమద్భగవద్గీత 2.56 — దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాఃश्रीमद्भगवद्गीता 2.56 — दुःखेष्वनुद्विग्नमनाःశ్రీమద్భగవద్గీత 13.8 — అమానిత్వమదంభిత్వమహింసాश्रीमद्भगवद्गीता 13.8 — अमानित्वमदम्भित्वमहिंसाశ్రీమద్భగవద్గీత 2.71 — విహాయ కామాన్యః సర్వాన్श्रीमद्भगवद्गीता 2.71 — विहाय कामान्यः सर्वान्

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౬.౨౧ — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి