ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੩.੨੭ — ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੇਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਗੁਣੈਃ
శ్రీమద్భగవద్గీత 3.27 — ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైః in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕਰਮਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਸ ਗਹਿਰੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤਾਦਾਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਝੂਠੀ ਭਾਵਨਾ ਰੂਪੀ ਹੰਕਾਰ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ "ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ" ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਅਭਿਮਾਨ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਜਦ ਆਤਮਾ ਅਨਾਸਕਤ ਸਾਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 27 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਕਰਮਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਹੁਣ ਉਹ ਬੰਧਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਕਾਰਨ — ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾਪਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ — ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸਮੁੱਚਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਤਦ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਮੋਹਿਤ ਆਤਮਾ 'ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ' ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸੰਤ ਅਤੇ ਕਰਮਯੋਗੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਪਲ ਕਰਤਾਪਣ ਦਾ ਭਾਵ ਮਿਟਦਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਹਿਰਦਾ ਅਟੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਹੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਜੋ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੇਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਗੁਣੈਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤਾऽਹਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ॥
prakṛiteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśhaḥ ahankāra-vimūḍhātmā kartāham iti manyate
ਅਰਥ:ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਅੰਤਹਕਰਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ "ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ" — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
శ్రీమద్భగవద్గీత 3.27 — ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైః ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਕਰਤਾਪਣ ਦੇ ਝੂਠੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅਨਾਸਕਤ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਾਖੀ-ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਛੋਟਾ 'ਮੈਂ' ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਸਮੁੱਚਾ ਕਰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਕਰਮਯੋਗ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਬੰਧਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਕੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਤਮਗਿਆਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
శ్రీమద్భగవద్గీత 3.27 — ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైః ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ: ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਹੰਕਾਰ 'ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹਾਂ' ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਜਾਓ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਓ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਸਾਖੀ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਮੁੜੋ। ਜੋ ਲੋਕ ਤਣਾਅ, ਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਫਲ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਕੀਮਤੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ శ్రీమద్భగవద్గీత 3.27 — ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైః ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ