শিব তাণ্ডব স্তোত্রম্
शिव तांडव स्तोत्रम्
Also known as: jatatavi galajjala pravaha · jata kata haa sambhrama · ravana tandava stotram · shiv tandav stotra
Read in your language / script
✦ Meaning
The Shiva Tandava Stotram is a thunderous hymn composed by Ravana, the mighty devotee-king of Lanka, in praise of Shiva’s cosmic tandava dance. In rolling, drum-like meters it describes Shiva with the Ganga in his matted locks, serpents as garlands and the damaru’s beat. Reciting it is believed to grant unshakable devotion, strength, prosperity and the swift grace of Shiva.
Origin & Story
Composed independently · Ravana, King of Lanka · Treta Yuga (mythological era)
According to the Ramayana, Ravana was one of the greatest Shiva devotees. When he tried to lift Mount Kailash, Shiva pressed it down, crushing Ravana's fingers. In agony and devotion, Ravana composed the Shiva Tandava Stotram — so powerful that Shiva blessed him with an invincible sword.
✦ As told in scripture
Shiva was so moved by this stotram that he forgave Ravana for trying to uproot Kailash and granted him the Chandrahasa sword. This demonstrates that Shiva's love for genuine devotion transcends even acts of arrogance.
Listen & Chant Along
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
जटाटवी गलज्जल प्रवाह पावितस्थले गलेवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् । डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ॥
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale Galevalambya lambitam bhujangatungamalikam Damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam Chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam
Meaning:তাঁর জটারূপ গভীর অরণ্য থেকে প্রবাহিত পবিত্র গঙ্গার ধারা স্থলকে পবিত্র করে; গলায় উঁচু সর্পমালা ঝোলে। 'ডমড্-ডমড্-ডমড্' ডমরু বাজিয়ে শিব উগ্র তাণ্ডব করলেন — তিনি আমাদের মঙ্গল করুন।
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी विलोलवीचिवल्लरी विराजमानमूर्धनि । धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाट पट्टपावके किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari Vilolavichivallari virajamanamurdhani Dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake Kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama
Meaning:আমার মন প্রতিক্ষণ শিবে আনন্দ পায় — যাঁর মস্তকের জটায় দিব্য গঙ্গা ঘূর্ণিত হয়, যাঁর ললাটে 'ধগদ্-ধগদ্-ধগদ্' অগ্নি জ্বলে, এবং যিনি অর্ধচন্দ্রকে শিরোভূষণ রূপে ধারণ করেন।
धराधरेन्द्र नन्दिनी विलासबन्धु बन्धुर स्फुरद्दिगन्त सन्तति प्रमोद मानमानसे । कृपाकटाक्षधोरणी निरुद्ध दुर्धरापदि क्वचिद्दिगम्बरे मनोविनोदमेतु वस्तुनि ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura Sphuraddiganta santati pramoda manamanase Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
Meaning:আমার মন দিগম্বর শিবে আনন্দ পাক — পর্বতরাজকন্যা (পার্বতী)র প্রিয় সখা, সমস্ত লোকে মন আনন্দিত করেন, যাঁর করুণাভরা কটাক্ষ অতি ভয়ংকর বিপদকে রোধ করে।
जटाभुजङ्ग पिङ्गल स्फुरत्फणा मणिप्रभा कदम्ब कुङ्कुम द्रव प्रलिप्त दिग्वधूमुखे । मदान्ध सिन्धुर स्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ॥
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe Madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure Mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari
Meaning:প্রাণীদের পালক শিবে আমার মন অদ্ভুত আনন্দ ধারণ করুক — তাঁর জটায় মণিফণ পিঙ্গল সর্পদের প্রভা দিকসমূহের মুখকে কদম্ব-কুঙ্কুম প্রলেপের মতো রাঙায়, গজচর্ম তাঁর ঝলমলে উত্তরীয়।
सहस्रलोचन प्रभृत्यशेषलेख शेखर प्रसूनधूलि धोरणी विधूसराङ्घ्रि पीठभूः । भुजङ्गराजमालया निबद्ध जाटजूटकः श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धु शेखरः ॥
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara Prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh Bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah
Meaning:শিব আমাদের চিরকাল সম্পদ দিন — ইন্দ্রাদি নমস্কাররত দেবতাদের মস্তক থেকে পড়া পুষ্পধূলিতে তাঁর চরণপীঠ ধূসর, তাঁর জটা সর্পরাজে বাঁধা, চকোরের বন্ধু চন্দ্রকে শিখর রূপে ধারণ করেন।
ललाट चत्वरज्वलद्धनञ्जय स्फुलिङ्गभा निपीत पञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् । सुधामयूखलेखया विराजमान शेखरं महाकपालि सम्पदे शिरोजटालमस्तु नः ॥
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha Nipita panchasayakam namannilimpanayakam Sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam Mahakapali sampade shirojatalamastu nah
Meaning:শিবের জটাজূট আমাদের মহা সৌভাগ্য দিক — ললাটে জ্বলন্ত অগ্নিতে পঞ্চসায়ক কামদেবকে পান করেছেন যিনি, যাঁর সামনে দেবনায়ক নত হন, অমৃতকিরণ অর্ধচন্দ্রে অলংকৃত।
कराल फालपट्टिका धगद्धगद्धगज्ज्वल द्धनञ्जयाहुतीकृत प्रचण्ड पञ्चसायके । धराधरेन्द्र नन्दिनी कुचाग्र चित्रपत्रक प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ॥
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala Ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake Dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka Prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama
Meaning:ত্রিনয়ন শিবে আমার আনন্দ — পার্বতীর বক্ষে চিত্র রচনাকারী একমাত্র শিল্পী, যাঁর ভয়ংকর ললাট-অগ্নিতে উগ্র পঞ্চসায়ক কামদেব আহুতি রূপে অর্পিত হলেন।
नवीनमेघमण्डली निरुद्ध दुर्धर स्फुरत् कुहू निशीथिनी तमः प्रबन्ध बद्ध कन्धरः । निलिम्प निर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः कलानिधान बन्धुरः श्रियं जगद्धुरन्धरः ॥
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat Kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah Nilimpa nirjharidharastanotu krittisindhurah Kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah
Meaning:শিব আমাদের সম্পদ দিন — যাঁর কণ্ঠ অমাবস্যার মধ্যরাত্রির নবমেঘ সমূহের মতো শ্যাম, যিনি গঙ্গা ও গজচর্ম ধারণ করেন, চন্দ্রের আশ্রয়, জগতের ভার বহনকারী।
प्रफुल्ल नील पङ्कज प्रपञ्च कालिमप्रभा वलम्बि कण्ठ कन्दली रुचि प्रबद्ध कन्धरम् । स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha Valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam Gajachchhidandhakachchhidam tamantakachchhidam bhaje
Meaning:শিবের আমি ভজনা করি — যাঁর কণ্ঠ প্রস্ফুটিত নীলকমলের মতো, বিশ্বান্ধকারের মতো শ্যাম; কাম, ত্রিপুর, সংসার, দক্ষযজ্ঞ, গজাসুর, অন্ধকাসুর এবং অবশেষে যম (মৃত্যু) পর্যন্ত নাশকারী।
अखर्व सर्वमङ्गला कलाकदम्बमञ्जरी रसप्रवाह माधुरी विजृम्भणा मधुव्रतम् । स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari Rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam Gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje
Meaning:সর্বমঙ্গলা সমস্ত কলার প্রস্ফুটিত পুষ্পের মধুর অমৃতপ্রবাহ পানকারী ভ্রমর শিবের আমি ভজনা করি — কাম, ত্রিপুর, ভব, যজ্ঞ, গজাসুর, অন্ধকাসুরের অন্তকারী, মৃত্যুরই অন্তকারী।
जयत्वदभ्र विभ्रम भ्रमद्भुजङ्गमश्वस द्विनिर्गमत् क्रमस्फुरत् कराल फालहव्यवाट् । धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन् मृदङ्ग तुङ्ग मङ्गल ध्वनिक्रम प्रवर्तित प्रचण्ड ताण्डवः शिवः ॥
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa Dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat Dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala Dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah
Meaning:উগ্র তাণ্ডবরত শিব বিজয়ী হোন — পাকানো সর্পদের ফোঁস এবং ললাটের ভয়ংকর অগ্নির মাঝে, উঁচু মৃদঙ্গের 'ধিমিদ্-ধিমিদ্' মঙ্গলধ্বনির তালে।
दृषद्विचित्र तल्पयोर्भुजङ्ग मौक्तिक स्रजो र्गरिष्ठ रत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्ष पक्षयोः । तृणारविन्द चक्षुषोः प्रजामही महेन्द्रयोः समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ॥
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo Rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh Trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh Samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham
Meaning:পাথরের শয্যা ও রত্নশয্যা, সর্প ও মুক্তামালা, কাঁকর ও বহুমূল্য রত্ন, মিত্র ও শত্রু, তৃণ ও কমলনয়না সুন্দরী, সাধারণ প্রজা ও মহা সম্রাট — এই সবে সমদৃষ্টি রেখে আমি সদাশিবের ভজনা কবে করব?
कदा निलिम्पनिर्झरी निकुञ्जकोटरे वसन् विमुक्त दुर्मतिः सदा शिरस्थमञ्जलिं वहन् । विलोल लोललोचनो ललामफाललग्नकः शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ॥
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan Vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan Vilola lolalochano lalamaphalalagnakah Shiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham
Meaning:গঙ্গার কুঞ্জের গুহায় বাস করে, দুর্বুদ্ধি থেকে মুক্ত, মাথায় সদা অঞ্জলি ধারণ করে, চঞ্চল নেত্র পবিত্র করে, 'শিব' মন্ত্র উচ্চারণ করে আমি কবে সত্যিকারের সুখী হব?
इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं पठन् स्मरन् ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति सन्ततम् । हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ॥
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam Pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam Hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam
Meaning:এই উত্তমোত্তম স্তোত্র যে নিত্য পাঠ, স্মরণ অথবা উচ্চারণ করে, সে নিরন্তর শুদ্ধ হয় এবং শীঘ্রই হর ও গুরুতে দৃঢ় ভক্তি পায়; এ ছাড়া অন্য কোনো গতি নেই — শঙ্করের চিন্তন দেহধারীদের মোহ নিশ্চিতভাবে দূর করে।
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं यः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे । तस्य स्थिरां रथगजेन्द्र तुरङ्गयुक्तां लक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः ॥
Pujavasanasamaye dashavaktragitam Yah shambhupujanaparam pathati pradoshe Tasya sthiram rathagajendra turangayuktam Lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh
Meaning:যে প্রদোষকালে শম্ভুর পূজার শেষে দশমুখ রাবণ রচিত এই স্তোত্র পাঠ করে, তাকে শম্ভু রথ-গজ-অশ্ব সহিত স্থির লক্ষ্মী (সম্পদ) সদা প্রদান করেন।
॥ इति श्रीरावणकृतं शिवताण्डवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
Iti shriravanakritam shivatandavastotram sampurnam
Meaning:এইভাবে দশমুখ রাবণ রচিত শ্রী শিবতাণ্ডব স্তোত্র সম্পূর্ণ হলো।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting শিব তাণ্ডব স্তোত্রম্
Invokes the fierce protective energy of Lord Shiva
Destroys negativity, evil eye and dark energies
Grants immense courage, fearlessness and inner strength
Highly powerful for spiritual transformation and awakening
Pleases Lord Shiva deeply — said to be his favorite stotram
Removes obstacles and enemies when chanted with devotion
How to Chant শিব তাণ্ডব স্তোত্রম্
This is a powerful stotram composed by Ravana himself in praise of Lord Shiva. Chant with deep concentration and reverence. Best recited during Pradosh Kaal (evening twilight). Light a diya and offer bilva leaves if possible. The rhythm and power of the Sanskrit is essential — try to maintain the cadence even if you use transliteration.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides