Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnakshetra-kshetrajna-vibhaga-yoga

శ్రీమద్భగవద్గీతా ౧౩.౨ — ఇదం శరీరం కౌన్తేయ

Bhagavad Gita 13.2 — Idam Shariram Kaunteya (Kshetra-Kshetrajna) in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయం ధ్యానం, లేదా ఆత్మ-అన్వేషణ, చింతనాత్మక స్వాధ్యాయ సమయంలో.·📜 Bhagavad Gita Chapter 13, Verse 2
Share:

అర్థం

ఈ శ్లోకం పదమూడవ అధ్యాయాన్ని గీతలోని అత్యంత ముఖ్యమైన వివేకాలలో ఒకటితో ప్రారంభిస్తుంది — శరీరం, అనుభవించబడే సమస్తం 'క్షేత్రం', అయితే శరీరాన్ని తెలిసే చైతన్య ఆత్మ 'క్షేత్రజ్ఞుడు' (క్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు). సాధకుడికి నిరంతరం మారే క్షేత్రానికి, లోపల ఉన్న సాక్షి జ్ఞాతకు మధ్య వివేకం చేయడం నేర్పించి శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మజ్ఞానానికి పునాది వేస్తాడు — మనం శరీరం కాదు, దాన్ని తెలిసే చైతన్యమే అన్న బోధ.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 13, Verse 2 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

పదమూడవ అధ్యాయం, క్షేత్ర-క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగం, కర్మ, భక్తి నుండి మళ్ళి శుద్ధ జ్ఞానం వైపు సాగుతుంది. తన ప్రారంభ ఉపదేశంలో, శ్రీకృష్ణుడు శరీరాన్ని 'క్షేత్రం', చైతన్య ఆత్మను దాని 'జ్ఞాత' అని నిర్వచించి, ఆత్మ శరీరం నుండి భిన్నంగా తెలిసే ఆ వివేక జ్ఞానానికి పునాది వేస్తాడు.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

వేదాంత ఆచార్యులు ఈ ఒక్క వివేకాన్ని — క్షేత్రం, జ్ఞాత — ముక్తి ద్వారంగా భావించారు; అనేక సాధకులు కేవలం ఈ సత్యాన్ని ధరించడం 'నేను జ్ఞాతను, క్షేత్రం కాదు' — దీర్ఘకాల మృత్యు-భయాన్ని కరిగించి అచంచల అంతరంగ శాంతిని వెల్లడించిందని చెబుతారు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

శ్రీభగవానువాచ ఇదం శరీరం కౌన్తేయ క్షేత్రమిత్యభిధీయతే। ఏతద్యో వేత్తి తం ప్రాహుః క్షేత్రజ్ఞ ఇతి తద్విదః॥

śhrī-bhagavān uvācha idaṁ śharīraṁ kaunteya kṣhetram ity abhidhīyate etad yo vetti taṁ prāhuḥ kṣhetra-jña iti tad-vidaḥ

అర్థం:శ్రీభగవానుడు పలికెను — ఓ అర్జునా! ఈ శరీరం 'క్షేత్రం' అని పిలువబడుతుంది; దీనిని తెలిసినవానిని తత్త్వజ్ఞులు 'క్షేత్రజ్ఞుడు' (క్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు) అని అంటారు.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

శ్రీభగవానువాచ🔊śhrī-bhagavān uvāchaశ్రీభగవానుడు పలికెను
ఇదమ్🔊idam
శరీరమ్🔊śharīramశరీరం
కౌన్తేయ🔊kaunteyaఓ కుంతీపుత్రా (అర్జునా)
క్షేత్రమ్🔊kṣhetramక్షేత్రం (కర్మల పొలం)
ఇతి🔊itiఇట్లు
అభిధీయతే🔊abhidhīyateఅని పిలువబడుతుంది
ఏతత్🔊etatదీనిని
యః🔊yaḥఎవరు
వేత్తి🔊vettiతెలుసుకొందురో
తమ్🔊tamఆ వ్యక్తిని
ప్రాహుః🔊prāhuḥఅంటారు
క్షేత్రజ్ఞః🔊kṣhetra-jñaḥక్షేత్రాన్ని ఎరిగినవాడు
ఇతి🔊itiఇట్లు
తద్విదః🔊tat-vidaḥతత్త్వాన్ని ఎరిగినవారు, జ్ఞానులు

Bhagavad Gita 13.2 — Idam Shariram Kaunteya (Kshetra-Kshetrajna) పారాయణ ప్రయోజనాలు

శరీరం (క్షేత్రం), ఆత్మ (జ్ఞాత) మధ్య మూలభూత వివేకాన్ని స్థాపిస్తుంది

ఆత్మజ్ఞానాన్ని మేల్కొలుపుతుంది — మనం సాక్షి చైతన్యమే అన్న బోధ

మారే శరీరంతో తాదాత్మ్యాన్ని సడలించి వైరాగ్యం, శాంతిని తెస్తుంది

ధ్యానం, అంతరంగ అన్వేషణకు స్పష్టమైన చట్రాన్ని ఇస్తుంది

నశ్వర క్షేత్రం వెనుక అమర జ్ఞాతను వెల్లడించి భయం, శోకాన్ని తగ్గిస్తుంది

సాధకుడిని ముక్తినిచ్చే జ్ఞానం (క్షేత్ర-క్షేత్రజ్ఞ జ్ఞానం) వైపు నడిపిస్తుంది

Bhagavad Gita 13.2 — Idam Shariram Kaunteya (Kshetra-Kshetrajna) పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయం ధ్యానం, లేదా ఆత్మ-అన్వేషణ, చింతనాత్మక స్వాధ్యాయ సమయంలో.

ఈ శ్లోకాన్ని 'నేనెవరు?' అన్న చింతనకు ప్రారంభంగా చదవండి. మీరు 'క్షేత్రం' (క్షేత్రం), 'క్షేత్రజ్ఞ' (జ్ఞాత) ఉచ్చరించేటప్పుడు, మనస్సును ఒక వైపు శరీరం, అనుభవాల మధ్య, మరోవైపు వాటిని తెలిసే మౌన చైతన్యం మధ్య భేదం చేయనివ్వండి. ధ్యానానికి ముందు దీనిని ఉపయోగించి సాక్షి జ్ఞాతగా మీ గుర్తింపులో స్థిరపడండి, ఇది అన్ని దృశ్యం, అనుభూతుల వెనుక శాంతంగా ఉంటుంది.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి Bhagavad Gita 13.2 — Idam Shariram Kaunteya (Kshetra-Kshetrajna) తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
శ్రీకృష్ణుడు పదమూడవ అధ్యాయపు ప్రధాన వివేకాన్ని ప్రవేశపెడతాడు — శరీరం 'క్షేత్రం', శరీరాన్ని తెలిసే చైతన్య ఆత్మ 'క్షేత్రజ్ఞుడు'. ఈ శ్లోకం అనుభవించబడేదాన్ని (దృశ్యం) అనుభవించేవానితో (ద్రష్ట) వేరుచేసి ఆత్మజ్ఞాన ఉపదేశాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.
క్షేత్రం అంటే శరీరం, మనస్సు, ఇంద్రియాలు, అనుభవించబడే సమస్తంతో సహా — అనుభవ రంగస్థలం. క్షేత్రజ్ఞుడు ఆ చైతన్య ఆత్మ, క్షేత్రాన్ని ఎరిగే సాక్షి. ఈ రెండింటి మధ్య వివేకమే ఈ అధ్యాయపు హృదయం.
ఎందుకంటే మనం నశ్వర శరీరంతో తాదాత్మ్యాన్ని విడిచి, మనను అమర జ్ఞాతగా గుర్తించినప్పుడే ముక్తి ప్రారంభమవుతుంది. ఈ వివేకం భయం, శోకం, ఆసక్తిని కరిగించి, ధ్యానం, ఆత్మ-అన్వేషణ, స్వేచ్ఛకు దారితీసే జ్ఞానానికి ఆధారం అవుతుంది.
రోజంతా, మీరు అనుభవించేదాన్ని (అనుభూతులు, ఆలోచనలు, శరీరం — క్షేత్రం), వాటిని తెలిసే చైతన్యాన్ని (జ్ఞాత) — ఈ రెండింటి తేడాను మెల్లగా గమనించండి. ఈ శ్లోక పఠనం ఆ వివేకాన్ని దృఢపరచి, వైరాగ్యం, స్థిరత్వం, అంతరంగ శాంతిని తెస్తుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి Bhagavad Gita 13.2 — Idam Shariram Kaunteya (Kshetra-Kshetrajna)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి