ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೩.೨ — ಇದಂ ಶರೀರಂ ಕೌನ್ತೇಯ
ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 13.2 — ഇദം ശരീരം കൗന്തേയ (ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ವಿವೇಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ — ಶರೀರ, ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಮಸ್ತವೂ 'ಕ್ಷೇತ್ರ', ಆದರೆ ಶರೀರವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಚೈತನ್ಯ ಆತ್ಮ 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ' (ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅರಿತವನು). ಸಾಧಕನಿಗೆ ನಿರಂತರ ಬದಲಾಗುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ, ಒಳಗಿನ ಸಾಕ್ಷಿ ಜ್ಞಾತನಿಗೂ ನಡುವೆ ವಿವೇಕ ಮಾಡಲು ಕಲಿಸಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ — ನಾವು ಶರೀರವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವ ಚೈತನ್ಯವೇ ಎಂಬ ಬೋಧ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhagavad Gita Chapter 13, Verse 2 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ, ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ವಿಭಾಗ ಯೋಗ, ಕರ್ಮ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಿರುಗಿ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಶರೀರವನ್ನು 'ಕ್ಷೇತ್ರ' ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದರ 'ಜ್ಞಾತ' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ, ಆತ್ಮ ಶರೀರದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅರಿಯಲ್ಪಡುವ ಆ ವಿವೇಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ವೇದಾಂತ ಆಚಾರ್ಯರು ಈ ಒಂದೇ ವಿವೇಕವನ್ನು — ಕ್ಷೇತ್ರ, ಜ್ಞಾತ — ಮುಕ್ತಿಯ ಬಾಗಿಲಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು; ಅನೇಕ ಸಾಧಕರು ಕೇವಲ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು 'ನಾನು ಜ್ಞಾತ, ಕ್ಷೇತ್ರವಲ್ಲ' — ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೃತ್ಯು-ಭಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಅಚಲ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಇದಂ ಶರೀರಂ ಕೌನ್ತೇಯ ಕ್ಷೇತ್ರಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ। ಏತದ್ಯೋ ವೇತ್ತಿ ತಂ ಪ್ರಾಹುಃ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಇತಿ ತದ್ವಿದಃ॥
śhrī-bhagavān uvācha idaṁ śharīraṁ kaunteya kṣhetram ity abhidhīyate etad yo vetti taṁ prāhuḥ kṣhetra-jña iti tad-vidaḥ
ಅರ್ಥ:ಶ್ರೀಭಗವಂತ ಹೇಳಿದನು — ಅರ್ಜುನಾ! ಈ ಶರೀರವನ್ನು 'ಕ್ಷೇತ್ರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವವನನ್ನು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ' (ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅರಿತವನು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 13.2 — ഇദം ശരീരം കൗന്തേയ (ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಶರೀರ (ಕ್ಷೇತ್ರ), ಆತ್ಮ (ಜ್ಞಾತ) ನಡುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ವಿವೇಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ — ನಾವು ಸಾಕ್ಷಿ ಚೈತನ್ಯವೇ ಎಂಬ ಬೋಧ
ಬದಲಾಗುವ ಶರೀರದೊಂದಿಗಿನ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ವೈರಾಗ್ಯ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ
ಧ್ಯಾನ, ಆಂತರಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ
ನಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಂದೆ ಅಮರ ಜ್ಞಾತನನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿ ಭಯ, ಶೋಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ಸಾಧಕನನ್ನು ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನ (ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಜ್ಞಾನ) ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ
ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 13.2 — ഇദം ശരീരം കൗന്തേയ (ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು 'ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯ ಆರಂಭವಾಗಿ ಓದಿ. ನೀವು 'ಕ್ಷೇತ್ರ' (ಕ್ಷೇತ್ರ), 'ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ' (ಜ್ಞಾತ) ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಕಡೆ ಶರೀರ, ಅನುಭವಗಳ ನಡುವೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮೌನ ಚೈತನ್ಯದ ನಡುವೆ ಭೇದ ಮಾಡಲಿ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಜ್ಞಾತನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳಿ, ಇದು ಎಲ್ಲ ದೃಶ್ಯ, ಅನುಭವಗಳ ಹಿಂದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 13.2 — ഇദം ശരീരം കൗന്തേയ (ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ