Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnaausterity-of-speech

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૭.૧૫ — અનુદ્વેગકરં વાક્યમ્

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 17.15 — ଅନୁଦ୍ୱେଗକରଂ ବାକ୍ୟମ୍ in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 સવારે, ખાસ કરીને બેઠકો, વાર્તાલાપ કે શિક્ષણના દિવસ પહેલાં·📜 Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 15
Share:

અર્થ

ત્રિવિધ શ્રદ્ધાના અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ વાણીના તપની વ્યાખ્યા આપે છે. જિહ્વાનું સાચું અનુશાસન એ છે કે એવાં વચન બોલાય જે બીજાને વ્યથિત ન કરે, જે સત્ય, પ્રિય અને ખરેખર હિતકારી હોય — સાથે જ શાસ્ત્રનો નિયમિત સ્વાધ્યાય અને પાઠ. આ એક શ્લોક સમ્યક્ વાણી વિશે ગીતાનું સૌથી વ્યવહારુ માર્ગદર્શન છે; આ કોઈ પણ શારીરિક તપ સમાન પવિત્ર કરનારું અનુશાસન છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 15 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

સત્તરમા અધ્યાય, શ્રદ્ધાત્રય વિભાગ યોગમાં, શ્રદ્ધા અને આચરણ ત્રણ ગુણોથી કેવી રીતે રંજિત થાય છે તે શ્રીકૃષ્ણ સમજાવે છે. શરીર, વાણી અને મનના તપનું વર્ણન કરતાં, વાણીના તપની આ વ્યાખ્યા આપે છે: એવાં વચન જે ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરે, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, અને જે શાસ્ત્રના સ્વાધ્યાય સાથે જોડાયેલાં હોય.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

કહેવાય છે કે જે ઋષિઓએ વાણીનો તપ સિદ્ધ કર્યો, તેમને 'વાક્-સિદ્ધિ' પ્રાપ્ત થઈ — એ શક્તિ જેનાથી તેમનાં કોમળ, સત્ય વચન સદા સત્ય થતાં અને આશીર્વાદ લાવતાં — જે અનુશાસિત વાણીની આધ્યાત્મિક શક્તિ દર્શાવે છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

અનુદ્વેગકરં વાક્યં સત્યં પ્રિયહિતં યત્। સ્વાધ્યાયાભ્યસનં ચૈવ વાઙ્મયં તપ ઉચ્યતે॥

anudvega-karaṁ vākyaṁ satyaṁ priya-hitaṁ cha yat svādhyāyābhyasanaṁ chaiva vāṅ-mayaṁ tapa uchyate

અર્થ:જે વાણી ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરનારી, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, તથા વેદોના સ્વાધ્યાયનો નિયમિત અભ્યાસ — આને વાણીનો તપ કહેવાય છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

અનુદ્વેગકરમ્🔊anudvega-karamઉદ્વેગ કે વ્યથા ઉત્પન્ન ન કરનારી
વાક્યમ્🔊vākyamવાણી, વચન
સત્યમ્🔊satyamસત્ય
પ્રિયહિતમ્🔊priya-hitamપ્રિય અને હિતકારી
🔊chaઅને
યત્🔊yatજે
સ્વાધ્યાય🔊svādhyāyaશાસ્ત્રોનો સ્વાધ્યાય / વેદોનો પાઠ
અભ્યસનમ્🔊abhyasanamઅભ્યાસ, નિયમિત સાધના
ચ એવ🔊cha evaઅને વળી
વાઙ્મયમ્🔊vāṅ-mayamવાણી સંબંધી, જિહ્વા સંબંધી
તપઃ🔊tapaḥતપ, તપસ્યા
ઉચ્યતે🔊uchyateકહેવાય છે, કહેવામાં આવે છે

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 17.15 — ଅନୁଦ୍ୱେଗକରଂ ବାକ୍ୟମ୍ પાઠના લાભ

દયાળુ, સત્ય અને હિતકારી વાણીનું અનુશાસન શીખવે છે

વિવાદ સર્જતા કઠોર, દુઃખદ કે ઉદ્વેગકારી શબ્દોથી બચવામાં મદદ કરે છે

સમ્યક્ વાણીને આધ્યાત્મિક તપ તરીકે જિહ્વા અને મનને શુદ્ધ કરે છે

પવિત્ર ગ્રંથોના નિયમિત સ્વાધ્યાય અને પાઠને પ્રોત્સાહન આપે છે

સંબંધો સુધારે છે અને કુટુંબ તથા સમાજમાં સદ્ભાવ લાવે છે

સત્ય બોલવાની ઉચ્ચ વૃત્તિ ઘડે છે જે સાથે કોમળ અને ઉપયોગી પણ હોય

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 17.15 — ଅନୁଦ୍ୱେଗକରଂ ବାକ୍ୟମ୍ જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયસવારે, ખાસ કરીને બેઠકો, વાર્તાલાપ કે શિક્ષણના દિવસ પહેલાં

આ શ્લોકનો સવારે પાઠ કરો અને દિવસભર તમારાં વચન માટે તેની ચાર-કસોટી અપનાવો — શું તે ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરનારાં, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી છે? જેમ શ્લોક સૂચવે છે, તેને થોડા નિયમિત શાસ્ત્ર-સ્વાધ્યાય (સ્વાધ્યાય) સાથે જોડો. જ્યારે પણ તમે ક્રોધ કે બેદરકારીમાં બોલવા તૈયાર હો, ત્યારે તેને યાદ કરીને વાણીને જ એક પવિત્ર કરનારા તપમાં ફેરવો.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 17.15 — ଅନୁଦ୍ୱେଗକରଂ ବାକ୍ୟମ୍ ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
આ એવાં વચન બોલવાનું અનુશાસન છે જે બીજાને વ્યથિત ન કરે, જે સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, સાથે જ શાસ્ત્રના નિયમિત સ્વાધ્યાયનો અભ્યાસ. શ્રીકૃષ્ણ આને જિહ્વાનો તપ (તપસ્યા) કહે છે.
અહીં સમ્યક્ વાણીનાં ચાર લક્ષણો છે: અનુદ્વેગકરમ્ (ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરનારી, દુઃખદ નહીં), સત્યમ્ (સત્ય), પ્રિય (પ્રિય અને અનુકૂળ), અને હિતમ્ (હિતકારી). આ સાથે મળીને સુનિશ્ચિત કરે છે કે વચન સત્ય પણ હોય, કોમળ પણ અને ખરેખર સહાયક પણ.
આ શ્લોક ઇચ્છે છે કે વાણી સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી એકસાથે હોય. આદર્શ એ છે કે જે સત્ય છે તેને એવી રીતે કહેવાય જે કોમળ અને રચનાત્મક હોય. જ્યારે કોઈ કઠોર સત્ય કહેવું જરૂરી હોય, ત્યારે આ ઉપદેશ તેને શ્રોતાના કલ્યાણની કાળજી સાથે કોમળતાથી કહેવાનું માર્ગદર્શન આપે છે.
સ્વાધ્યાય — પવિત્ર ગ્રંથોનો નિયમિત પાઠ અને અધ્યયન — જિહ્વાને પ્રશિક્ષિત અને પવિત્ર કરે છે, મનને ઉન્નત વચનોથી ભરે છે, અને સ્વાભાવિક રીતે સત્ય, હિતકારી વાણી તરફ વાળે છે. તેથી તેને વાણીના અનુશાસનનો ભાગ ગણાય છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 17.15 — ଅନୁଦ୍ୱେଗକରଂ ବାକ୍ୟମ୍ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ