ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧୮.୧୩ — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13 — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
କର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରୁକରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମର ସିଦ୍ଧିର ପାଞ୍ଚ କାରଣକୁ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଏକ ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣର ପରିଚୟ ଦିଏ ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କୌଣସି କର୍ମ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏକାକୀ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅନେକ ଉପାଦାନ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ବୁଝିବା ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ମିଥ୍ୟା ଭାବ ଲିଭାଇ ଦିଏ ଏବଂ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ମାର୍ଗ ପ୍ରଶସ୍ତ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 13 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ମୋକ୍ଷ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଯୋଗରେ, ସନ୍ନ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ସାଂଖ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଉପାଦାନକୁ ଜାଣିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ଏକ ଏଭଳି ବିଶ୍ଳେଷଣ ଯାହା ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ଭ୍ରମକୁ ଲିଭାଇ ଦିଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଋଷିମାନେ ଶିଖାନ୍ତି ଯେ ଯିଏ କର୍ମର ପାଞ୍ଚ ଉପାଦାନକୁ ପ୍ରକୃତ ରୂପରେ ବୁଝି ଯାଆନ୍ତି ସେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହେବା ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି, କାରଣ ଆତ୍ମା ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ ବୋଲି ଦେଖି, ଏଭଳି ବ୍ୟକ୍ତି ମୁକ୍ତ ଭାବେ କର୍ମ କରନ୍ତି ଓ କର୍ମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ ରୁହନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ କାରଣାନି ନିବୋଧ ମେ।ସାଂଖ୍ଯେ କୃତାନ୍ତେ ପ୍ରୋକ୍ତାନି ସିଦ୍ଧଯେ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍॥
pañchaitāni mahā-bāho kāraṇāni nibodha me sānkhye kṛitānte proktāni siddhaye sarva-karmaṇām
ଅର୍ଥ:ହେ ମହାବାହୋ ଅର୍ଜୁନ! କର୍ମର (ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର) ଅନ୍ତ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ସାଂଖ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ କର୍ମର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାଞ୍ଚ କାରଣ କୁହାଯାଇଛି, ସେସବୁ ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13 — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ ପାଠର ଲାଭ
କର୍ମ ପଛର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଗୀତାର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ
ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ମିଥ୍ୟା ଅହଂକାରକୁ ଲିଭାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ
କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ
କୌଣସି କର୍ମକୁ କେତେ ଉପାଦାନ ସମ୍ଭବ କରନ୍ତି ତାହା ପ୍ରକାଶ କରି ନମ୍ରତା ବିକଶିତ କରେ
ନିଷ୍କାମ କର୍ମ ଓ ସମର୍ପଣର ବୁଝାମଣାକୁ ଗଭୀର କରେ
କର୍ତୃତ୍ୱର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ଲୋକ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13 — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରିବା ସମୟରେ ଏହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମ ଅନେକ ସହଯୋଗୀ ଉପାଦାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କେବଳ ନିଜଠାରୁ ନୁହେଁ। ଆପଣ ଜପ କରିବା ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉପସ୍ଥାପିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅହଂକାରର ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ଦାବିକୁ ଶିଥିଳ କରୁ। ଏହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକ (18.14ରୁ ଆଗକୁ) ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ଯାହା ପାଞ୍ଚ ଉପାଦାନର ନାମ ଦିଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ଅହଂକାରରହିତ, ସମର୍ପିତ କର୍ମର ଅଭ୍ୟାସକୁ ଗଭୀର କରୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13 — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ