ਦੇਹਿਨੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾ ਦੇਹੇ
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ (ਅਧਿਆਇ 2, ਸ਼ਲੋਕ 13) ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਆਤਮਾ ਦੀ ਨਿਤਤਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲਭੂਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਦੇਹ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਿਕ, ਨਿਰੰਤਰ ਤਬਦੀਲੀ। ਇਸ ਲਈ ਧੀਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਖ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਤਮਾ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 13 · Spoken by Lord Krishna to Arjuna; recorded by Sage Veda Vyasa in the Mahabharata (Bhishma Parva) · Ancient (part of the Mahabharata, traditionally dated to the Dvapara Yuga)
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਜਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੀਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ, ਸਾਂਖਿਆ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਆਤਮਾ ਨਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਦੇਹ ਤੋਂ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਯੁੱਗਾਂ-ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਪਲ 'ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਹੌਸਲਾ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਦਾ ਨਿਡਰ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਆਤਮਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਦੇਹਿਨੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾ ਦੇਹੇ ਕੌਮਾਰਂ ਯੌਵਨਂ ਜਰਾ। ਤਥਾ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਧੀਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ॥
dehino ’smin yathā dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati
ਅਰਥ:ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਦੇਹੀ (ਜੀਵਾਤਮਾ) ਨੂੰ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਿਤ, ਅਮਰ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੀ ਮੂਲਭੂਤ ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਸਮਝ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੇਹ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਜਾਪ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠ ਕੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਇਸ ਅਰਥ 'ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਆਤਮਾ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 3, 11 ਜਾਂ 21 ਵਾਰ ਜਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਵੰਗਤ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਗ੍ਰਸਤ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ