దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
భగవద్గీత (అధ్యాయం 2, శ్లోకం 13) లోని ఈ ప్రసిద్ధ శ్లోకం ఆత్మ నిత్యత్వం, పునర్జన్మం గురించి శ్రీకృష్ణుని మౌలిక బోధ. ఆత్మ మరణ సమయంలో ఒక దేహం నుండి మరొక దేహానికి మారడాన్ని, అదే శరీరం బాల్యం నుండి యౌవనం, వృద్ధాప్యం వరకు మారే క్రమంతో పోలుస్తారు — ఒక సహజమైన, నిరంతర పరిణామం. అందుచేత ధీరులు, జ్ఞానులు మరణానికి దుఃఖించరు, ఎందుకంటే ఆత్మ ఎన్నడూ నశించదు.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 13 · Spoken by Lord Krishna to Arjuna; recorded by Sage Veda Vyasa in the Mahabharata (Bhishma Parva) · Ancient (part of the Mahabharata, traditionally dated to the Dvapara Yuga)
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడు తన గురువులు, పెద్దలు, బంధువులతో యుద్ధం చేసి వారిని చంపవలసి వస్తుందనే తలంపుతో దుఃఖంతో స్తంభించిపోయాడు. గీత తత్వం నిజానికి ఇక్కడే రెండవ అధ్యాయం, సాంఖ్య యోగంలో ప్రారంభమవుతుంది, అక్కడ శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మ యథార్థ స్వరూపాన్ని వెల్లడించి అర్జునుని దుఃఖాన్ని తొలగిస్తాడు. ఆ బోధనలో మొదటి, అత్యంత ప్రసిద్ధమైన వాక్యాలలో ఇది ఒకటి — ఆత్మ నిత్యమైనది, కేవలం దేహం నుండి దేహానికి సంక్రమిస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
యుగయుగాలుగా ఋషులు, భక్తులు మరణ క్షణంలో ఈ శ్లోకం నుండి ధైర్యాన్ని పొందారు, తమ చివరి శ్వాసను నిర్భయంగా ఎదుర్కొన్నారు, ఎందుకంటే ఆత్మ ఎన్నడూ చంపబడదని వారు తెలుసుకున్నారు. మరణ సమయంలో ఈ ఒక్క శ్లోకాన్ని ధ్యానించడం మనసును స్థిరపరచి, మరణాన్ని భయం నుండి శాంత సంక్రమణంగా మారుస్తుందని చెబుతారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే కౌమారం యౌవనం జరా। తథా దేహాన్తరప్రాప్తిర్ధీరస్తత్ర న ముహ్యతి॥
dehino ’smin yathā dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati
అర్థం:ఈ దేహంలో దేహి (జీవాత్మ)కు బాల్యం, యౌవనం, వృద్ధాప్యం ఎలా కలుగుతాయో, అలాగే (మరణానంతరం) అతనికి మరొక శరీరం ప్రాప్తిస్తుంది; ధీరుడైనవాడు దీనియందు మోహితుడు కాడు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆత్మ యొక్క నిత్య, అమర స్వరూపాన్ని వెల్లడించి మరణ భయాన్ని తొలగిస్తుంది
ప్రియమైనవారిని కోల్పోయి దుఃఖించేవారికి ఓదార్పు, ధైర్యం కలిగిస్తుంది
ఆత్మ, పునర్జన్మం గురించి మౌలిక వేదాంత అవగాహనను స్థాపిస్తుంది
దేహం, జీవితపు మారే దశల పట్ల సమత్వం, వైరాగ్యం పెంపొందిస్తుంది
ఒకే జీవితానికి అతీతంగా ఆత్మ నిరంతరత్వంపై ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాన్ని దృఢపరుస్తుంది
ఈ శ్లోక జపం దుఃఖం, మార్పు సమయాల్లో కలవరపడిన మనసును శాంతింపజేస్తుంది
ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13) పారాయణ విధి
శాంతంగా కూర్చుని ఈ శ్లోకాన్ని సంస్కృతంలో నెమ్మదిగా పఠించండి, ఆత్మ కేవలం మనిషి జీవిత దశలను మార్చుకున్నట్లే శరీరాలను మారుస్తుందనే అర్థాన్ని ధ్యానిస్తూ. దీనిని 3, 11 లేదా 21 సార్లు జపించవచ్చు. ఈ శ్లోకాన్ని ప్రత్యేకించి దివంగతుల శాంతి కోసం, దుఃఖితులకు ఓదార్పు కోసం, లోపల ఉన్న అమర ఆత్మను ధ్యానిస్తూ పఠిస్తారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଦେହିନୋऽସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ (ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.13)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి