Mantra.Tips
advaitavedantashivohamself-knowledge

ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଯୋତିର୍ବହିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ (ଶିଵୋଽହମ୍)

அந்தர்ஜ்யோதிர் பஹிர்ஜ்யோதி꞉ (சிவோஹம்) in Odia · ଓଡ଼ିଆ

🕉️ hindu·📿 11× ଜପ·🕐 ପ୍ରାତଃକାଳରେ (ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ) ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ, କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତିର ଚିନ୍ତନ କରୁକରୁ·📜 Advaita Vedanta tradition (a self-luminous Self / Shivoham meditation verse)
Share:

ଅର୍ଥ

ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଦ୍ୱୈତ ଶ୍ଳୋକ ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶମାନ ଜ୍ୟୋତି ରୂପେ ଧ୍ୟାନ, ଯାହା 'ଶିବୋଽସ୍ମ୍ୟହମ୍' — 'ମୁଁ ଶିବ' — ଏହି ମହାନ ଘୋଷଣାରେ ପରାକାଷ୍ଠାରେ ପହଞ୍ଚେ। ଭିତରର ଆଲୋକ, ବାହ୍ୟ ଆଲୋକ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଜ୍ୟୋତି, ସର୍ବାତୀତ ପରାତ୍ପର — ଏହି ସମସ୍ତ ପରିମାଣ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଚେତନା ହିଁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଏହା ଘୋଷଣା କରେ। ଏହା ବ୍ୟଷ୍ଟି ଆତ୍ମାର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଅଭିନ୍ନତା ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନୁଚିନ୍ତନ।

ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା

Advaita Vedanta tradition (a self-luminous Self / Shivoham meditation verse) · Traditional (Advaita Vedanta) · Ancient / classical

ଏହି ଶ୍ଳୋକ, ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଜ୍ୟୋତି ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରି 'ଶିବୋଽହମ୍' — 'ମୁଁ ଶିବ' — ରେ ପରାକାଷ୍ଠାରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ଅଦ୍ୱୈତ-ଘୋଷଣାର ସମୃଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ। ଏଭଳି ଶ୍ଳୋକ ସାଧକମାନେ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର-ବାହ୍ୟ ଅନୁଭବକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ସାକ୍ଷୀ ଚେତନା ଉପରେ ମନ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାକୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ସତ୍ୟ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ରୂପେ ଚିହ୍ନନ୍ତି।

ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି

ଉପନିଷଦ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଆତ୍ମାର ରାଜ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା ନୁହେଁ, ଅଗ୍ନି ନୁହେଁ — କାରଣ ସବୁ ସେହି ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଜ୍ୟୋତି ପରେ ହିଁ ଦୀପ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ 'ମୁଁ ସେହି ଜ୍ୟୋତି' ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରନ୍ତି, ସେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟର ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମନ୍ତ୍ର

ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଯୋତିର୍ବହିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଜ୍ଯୋତିଃ ପରାତ୍ପରଃ। ଜ୍ଯୋତିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିରାତ୍ମଜ୍ଯୋତିଃ ଶିଵୋଽସ୍ମ୍ଯହମ୍॥

antar-jyotir bahir-jyotiḥ pratyag-jyotiḥ parāt-paraḥ | jyotir-jyotiḥ svayaṃ-jyotir ātma-jyotiḥ śivo'smy aham ||

ଅର୍ଥ:ଭିତରର ଆଲୋକ ଓ ବାହ୍ୟ ଆଲୋକ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅନ୍ତରତମ ଜ୍ୟୋତି, ପରାତ୍ପର; ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର ଜ୍ୟୋତି, ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶମାନ, ଆତ୍ମାର ଦୀପ୍ତ ଆଲୋକ — ସେହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଶିବ ମୁଁ ଅଟେ।

ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ

ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ

ଅନ୍ତଃ-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊antaḥ-jyotiḥଭିତରର ଆଲୋକ, ଅନ୍ତରର ଆଲୋକ
ବହିଃ-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊bahiḥ-jyotiḥବାହ୍ୟ ଆଲୋକ, ବାହାରର ଆଲୋକ
ପ୍ରତ୍ଯକ୍-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊pratyak-jyotiḥଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଜ୍ୟୋତି, ଭିତର ଆଡ଼କୁ ଫେରିଥିବା ଆତ୍ମାର ଅନ୍ତରତମ ଜ୍ୟୋତି
ପରାତ୍-ପରଃ🔊parāt-paraḥଶ୍ରେଷ୍ଠଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରାତ୍ପର
ଜ୍ଯୋତିଃ-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊jyotiḥ-jyotiḥସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର ଜ୍ୟୋତି (ଯାହା ଆଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରେ)
ସ୍ଵଯମ୍-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊svayaṃ-jyotiḥସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶମାନ, ସ୍ୱୟଂ-ଦୀପ୍ତ (ନିଜ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ୟମାନ)
ଆତ୍ମ-ଜ୍ଯୋତିଃ🔊ātma-jyotiḥଆତ୍ମାର ଆଲୋକ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଦୀପ୍ତି
ଶିଵଃ🔊śivaḥଶିବ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ସଦା-ଶୁଦ୍ଧ ପରମ ସତ୍ୟ
ଅସ୍ମି ଅହମ୍🔊asmi ahamମୁଁ ଅଟେ (ମୁଁ ସେହି)

அந்தர்ஜ்யோதிர் பஹிர்ஜ்யோதி꞉ (சிவோஹம்) ପାଠର ଲାଭ

ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଚେତନା ରୂପେ ସିଧାସଳଖ ଘୋଷଣା ('ମୁଁ ଶିବ')

ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତି (ଭିତରର ଆଲୋକ) ଓ ସାକ୍ଷୀ ଚେତନାର ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ

ପରମ ସତ୍ୟ ସହିତ ତାଦାତ୍ମ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୀମା ଓ ପୃଥକତ୍ୱ ଭାବକୁ ବିଲୀନ କରେ

ଗଭୀର ଶାନ୍ତି, ନିର୍ଭୟତା ଓ ଆନ୍ତରିକ ଆଲୋକ ଆଣେ

ଗୋଟିଏ ଜ୍ୟୋତି ସର୍ବରୂପେ ଦୀପ୍ୟମାନ — ଏହି ଅଦ୍ୱୈତ ବୋଧ ବିକଶିତ କରେ

ଜ୍ଞାନମାର୍ଗ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚିନ୍ତନଶୀଳ ଶ୍ଳୋକ (ମହାବାକ୍ୟ-ଶୈଳୀର ଘୋଷଣା)

அந்தர்ஜ்யோதிர் பஹிர்ஜ்யோதி꞉ (சிவோஹம்) ପାଠ ବିଧି

ଜପ ସଂଖ୍ୟା11ଥର
ଉତ୍ତମ ସମୟପ୍ରାତଃକାଳରେ (ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ) ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ, କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତିର ଚିନ୍ତନ କରୁକରୁ

ଶାନ୍ତ ଆସନରେ ବସି ଶ୍ଳୋକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ 'ଶିବୋଽସ୍ମ୍ୟହମ୍' — ମୁଁ ସେହି ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ଜ୍ୟୋତି — ଏହି ଘୋଷଣାରେ ସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ଆବୃତ୍ତି ସହିତ ଧ୍ୟାନକୁ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ସଚେତନତା ଆଡ଼କୁ ଫେରାନ୍ତୁ ଯାହା ସମସ୍ତ ଅନୁଭବକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ଏବଂ ସେଥିରେ ହିଁ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ। ଆତ୍ମା ସହିତ ତାଦାତ୍ମ୍ୟର ଘୋଷଣା ରୂପେ ଏହାକୁ ଧୀରେ ଓ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଜପ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; 11, 21 କିମ୍ବା 108 ଆବୃତ୍ତି ଚିନ୍ତନକୁ ଗଭୀର କରେ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ அந்தர்ஜ்யோதிர் பஹிர்ஜ்யோதி꞉ (சிவோஹம்) ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି — ସେହି ମୂଳ ଶ୍ଳୋକ, ଅକ୍ଷର-ଅକ୍ଷର ଲିପ୍ୟନ୍ତରିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସହଜରେ ପଢ଼ି ଜପ କରିପାରିବେ। ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି (କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍) ଛୁଇଁ ତାହାର ପାଠ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ହଁ — କେବଳ ଲିପି ବଦଳେ; ଶବ୍ଦ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ମୂଳ ହିଁ ରହେ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାର ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ, ଲାଭ ଓ ପାଠ ବିଧି ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ।
ଏଠାରେ 'ଜ୍ୟୋତି' (ଆଲୋକ) ଭୌତିକ ଆଲୋକ ନୁହେଁ, ଚେତନାକୁ ସୂଚାଏ — ସେହି ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ସଚେତନତା ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାକି ସବୁ ଜଣାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ମନ ମଧ୍ୟ ସଚେତନତାର ଆଲୋକରେ ହିଁ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଆତ୍ମାକୁ 'ଜ୍ୟୋତିର ଜ୍ୟୋତି' କହେ।
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ମୁଁ ଶିବ' — ଏଠାରେ ଶିବ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦେବତା ନୁହନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳମୟ, ସଦା-ଶୁଦ୍ଧ, ପରମ ସତ୍ୟ (ବ୍ରହ୍ମ) ରୂପେ ବୁଝାଯାଏ। ନିଜର ଅନ୍ତରତମ ଆତ୍ମା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ — ଏହି ଅଦ୍ୱୈତ ସତ୍ୟର ଘୋଷଣା।
ଏହା ଆତ୍ମ-ବିଚାର ଓ ଅଦ୍ୱୈତ ସାଧନାରେ ଧ୍ୟାନାତ୍ମକ ଘୋଷଣା ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସାଧକ ଏହାକୁ ପାଠ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ସଚେତନତାରେ ସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ 'ମୁଁ ସେହି ଜ୍ୟୋତି' ଏହି ବୋଧକୁ ମନକୁ ସ୍ଥିର ଓ ଶୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି।
ଏହା ସେହି ଭାବ ଏବଂ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍‌ରେ ('ଚିଦାନନ୍ଦରୂପଃ ଶିବୋଽହମ୍ ଶିବୋଽହମ୍') ମିଳୁଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ଶିବୋଽହମ୍' ଧୁଆ ଧାରଣ କରେ। ଉଭୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଶରୀର ଓ ମନର ଅତୀତ ପ୍ରକୃତ ଆତ୍ମା ହିଁ ସେହି ଆନନ୍ଦମୟ, ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶ ପରମ ସତ୍ୟ।

ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଉପଯୋଗୀ ଲାଗିଲା କି? ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ 🙏

Share:

ସମ୍ପୂର୍ଣ அந்தர்ஜ்யோதிர் பஹிர்ஜ்யோதி꞉ (சிவோஹம்) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ