ଭଵାନୀଭୁଜଙ୍ଗମ୍
பவானீ புஜங்கம் in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଭବାନୀଭୁଜଙ୍ଗମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଭୁଜଙ୍ଗପ୍ରୟାତ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ ସତର ଶ୍ଲୋକର ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି। ଏହା ଦେବୀ ଭବାନୀ (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କୁ ଚରଣରୁ ମୁକୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ସୁଷୁମ୍ନା ଦେଇ ସହସ୍ରାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ପ୍ରଦାନକାରୀ ପରା-ଶକ୍ତି ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଶରଣାଗତି, ଯାହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧୁଆ 'ଭବାନି ତ୍ୱମେକା ଗତିର୍ମେ ଭବାନି'ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (Sri Vidya / Shakta tradition) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
ଭବାନୀଭୁଜଙ୍ଗମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ଭୁଜଙ୍ଗମ୍' ସ୍ତୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ସର୍ପିଳ ଭୁଜଙ୍ଗପ୍ରୟାତ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ। ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଲହରୀ ପରି, ଏହା କୋମଳ ଭକ୍ତିକୁ ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ଓ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଯୋଗର ଗୂଢ଼ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ କରେ: କବି ଦେବୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମୂଳାଧାର ଚକ୍ରରୁ ସୁଷୁମ୍ନା ଦେଇ ଶିଖର (ସହସ୍ରାର) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦରୀ ମାତା ଓ ମନ-ବାଣୀର ଅତୀତ ପରା-ଶକ୍ତି ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଏହା ଶାକ୍ତ ସାହିତ୍ୟର ସର୍ବାଧିକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଶରଣାଗତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ସ୍ତୋତ୍ର ନିଜେ ନିଜ ଫଳ ଘୋଷଣା କରେ: ଯିଏ ଏହାକୁ ସ୍ଥିର, ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମନରେ ନିତ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ 'ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରନ୍ତି, ମେଧା ଓ ଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶରୀରରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।' ଭକ୍ତମାନେ ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଲୋକକୁ ଜୀବନରକ୍ଷକ ବୋଲି ବିଚାର କରନ୍ତି — ଭବାନୀଙ୍କୁ ସଂସାର-ସାଗର ପାର କରାଉଥିବା ଏକମାତ୍ର ନୌକା ବୋଲି କୁହନ୍ତି — ଏବଂ ଏହାର ନିରନ୍ତର ପାଠ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ କୃପାରେ ଶରଣ ଓ ଉଦ୍ଧାର ପାଇବାର ଅନୁଭବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଷଡାଧାରପଙ୍କେରୁହାନ୍ତର୍ଵିରାଜତ୍ ସୁଷୁମ୍ନାନ୍ତରାଲେଽତିତେଜୋଲ୍ଲସନ୍ତୀମ୍ । ସୁଧାମଣ୍ଡଲଂ ଦ୍ରାଵଯନ୍ତୀଂ ପିବନ୍ତୀଂ ସୁଧାମୂର୍ତିମୀଡେ ଚିଦାନନ୍ଦରୂପାମ୍ ॥ ୧॥
ṣaḍādhārapaṅkeruhāntarvirājat suṣumnāntarāle'titejollasantīm | sudhāmaṇḍalaṃ drāvayantīṃ pibantīṃ sudhāmūrtimīḍe cidānandarūpām || 1||
ଅର୍ଥ:୧. ମୁଁ ସେହି ଅମୃତ-ସ୍ୱରୂପା, ଚିଦାନନ୍ଦ-ରୂପା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରେ — ଯିଏ ଷଟ୍ଚକ୍ରର କମଳଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ବିରାଜନ୍ତି, ସୁଷୁମ୍ନାର ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତେଜରେ ଦେଦୀପ୍ୟମାନ, ଏବଂ ଯିଏ ଅମୃତ-ମଣ୍ଡଳକୁ ଦ୍ରବୀଭୂତ କରି ପାନ କରନ୍ତି।
ଜ୍ଵଲତ୍କୋଟିବାଲାର୍କଭାସାରୁଣାଙ୍ଗୀଂ ସୁଲାଵଣ୍ଯଶୃଙ୍ଗାରଶୋଭାଭିରାମାମ୍ । ମହାପଦ୍ମକିଞ୍ଜଲ୍କମଧ୍ଯେ ଵିରାଜତ୍- ତ୍ରିକୋଣେ ନିଷଣ୍ଣାଂ ଭଜେ ଶ୍ରୀଭଵାନୀମ୍ ॥ ୨॥
jvalatkoṭibālārkabhāsāruṇāṅgīṃ sulāvaṇyaśṛṅgāraśobhābhirāmām | mahāpadmakiñjalkamadhye virājat- trikoṇe niṣaṇṇāṃ bhaje śrībhavānīm || 2||
ଅର୍ଥ:୨. ମୁଁ ଶ୍ରୀଭବାନୀଙ୍କ ଉପାସନା କରେ, ଯାହାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ କୋଟି ଉଦିତ ବାଲସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଭା ପରି ଅରୁଣ, ସୁଲାବଣ୍ୟ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରର ଶୋଭାରେ ଅଭିରାମ, ଏବଂ ଯିଏ ମହାପଦ୍ମର କିଞ୍ଜଲ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜମାନ ତ୍ରିକୋଣରେ ଆସୀନ।
କ୍ଵଣତ୍କିଙ୍କିଣୀନୂପୁରୋଦ୍ଭାସିରତ୍ନ- ପ୍ରଭାଲୀଢଲାକ୍ଷାର୍ଦ୍ରପାଦାବ୍ଜଯୁଗ୍ମାମ୍ । ଅଜେଶାଚ୍ଯୁତାଦ୍ଯୈଃ ସୁରୈଃ ସେଵ୍ଯମାନାଂ ମହାତ୍ରିପୁରାଂ ଶ୍ରୀଶିଵାଂ ଭାଵଯାମି ॥ ୩॥
kvaṇatkiṅkiṇīnūpurodbhāsiratna- prabhālīḍhalākṣārdrapādābjayugmām | ajeśācyutādyaiḥ suraiḥ sevyamānāṃ mahātripurāṃ śrīśivāṃ bhāvayāmi || 3||
ଅର୍ଥ:୩. ମୁଁ ମହାତ୍ରିପୁରା, ଶ୍ରୀଶିବା (ଶକ୍ତି)ଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରେ, ଯାହାଙ୍କ ଚରଣ-କମଳ — ରତ୍ନଖଚିତ ଝଙ୍କୃତ କିଙ୍କିଣୀ-ନୂପୁରର ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଓ ଲାକ୍ଷାରସରେ ଆର୍ଦ୍ର — ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
ସୁଶୋଣାମ୍ବରାବଦ୍ଧନୀଵୀଵିରାଜନ୍- ମହାରତ୍ନକାଞ୍ଚୀକଲାପଂ ନିତମ୍ବମ୍ । ସ୍ଫୁରଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତନାଭିଂ ଚ ତସ୍ଯା ଭଜେ ଵଲ୍ଲରୀଵଦ୍ଵିଶାଲଂ ତ୍ରିଵଲ୍ଲୀମ୍ ॥ ୪॥
suśoṇāmbarābaddhanīvīvirājan- mahāratnakāñcīkalāpaṃ nitambam | sphuraddakṣiṇāvartanābhiṃ ca tasyā bhaje vallarīvadviśālaṃ trivallīm || 4||
ଅର୍ଥ:୪. ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିତମ୍ବର ଉପାସନା କରେ, ଯାହା ସୁଶୋଣ ବସ୍ତ୍ରର ନୀବି ଓ ମହାରତ୍ନ-କାଞ୍ଚୀରେ ସୁଶୋଭିତ, ଯାହାଙ୍କ ନାଭି ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ, ତଥା ଯାହାଙ୍କ ତ୍ରିବଳୀ ଲତା ପରି ବିଶାଳ ଓ ମନୋହର।
ଲସଦ୍ଵୃତ୍ତଗମ୍ଭୀରନାଭୀସରୋଜଂ ନିଜାଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵସ୍ଥୂଲରୋମାଵଲୀଭିଃ । ଭ୍ରମଦ୍ଭ୍ରମରାଡମ୍ବରଂ ସୁନ୍ଦରାଖ୍ଯଂ ଭଜେ ତତ୍ତଟିତ୍କୋଟିକାନ୍ତଂ ଭଵାନ୍ଯାଃ ॥ ୫॥
lasadvṛttagambhīranābhīsarojaṃ nijāṅgodbhavasthūlaromāvalībhiḥ | bhramadbhramarāḍambaraṃ sundarākhyaṃ bhaje tattaṭitkoṭikāntaṃ bhavānyāḥ || 5||
ଅର୍ଥ:୫. ମୁଁ ଭବାନୀଙ୍କ ସେହି ନାଭି-କମଳର ଉପାସନା କରେ — ଗୋଲ, ଗମ୍ଭୀର ଓ ସୁନ୍ଦର — ଯାହା ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରୋମାବଳୀରେ ଭ୍ରମରସମୂହ ପରି ଘେରି ହୋଇଛି, ଏବଂ ଯାହା କୋଟି ବିଦ୍ୟୁତ ପରି କାନ୍ତିମାନ।
କୁଚୌ କୁଙ୍କୁମାଗାରଗର୍ଭପ୍ରଵାଲୌ ପରାଭୀତିମୁଦ୍ରାକରସ୍ଯୋପକଣ୍ଠୌ । ରମାମନ୍ଦିରୌ ଚାମରାରାତିକୁମ୍ଭୌ ଭଜେ ଚନ୍ଦନାଲିପ୍ତକୌ ଭଵ୍ଯରୂପୌ ॥ ୬॥
kucau kuṅkumāgāragarbhapravālau parābhītimudrākarasyopakaṇṭhau | ramāmandirau cāmarārātikumbhau bhaje candanāliptakau bhavyarūpau || 6||
ଅର୍ଥ:୬. ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦୁଇ କୁଚର ଉପାସନା କରେ, ଯାହା କୁଙ୍କୁମ-ଭଣ୍ଡାର ପରି ପ୍ରବାଳ-ବର୍ଣ୍ଣ, ଅଭୟ ଓ ବର-ମୁଦ୍ରାଯୁକ୍ତ ହାତର ସମୀପରେ, ଯାହା ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ଗଜକୁମ୍ଭ ପରି, ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଭବ୍ୟରୂପ।
ଲଲାଟଶ୍ରିଯଂ ଵଲ୍ଲଭୈକାନୁଭାଵାଂ ଭୁଜାମୂଲଵିନ୍ଯସ୍ତଚୂତାଗ୍ରକୋଟିମ୍ । କଲଙ୍କାଧିଵାସଂ ହସଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବଂ ଶ୍ରିଯେ ନୌମି କସ୍ତୂରିକାତିପ୍ରସନ୍ନମ୍ ॥ ୭॥
lalāṭaśriyaṃ vallabhaikānubhāvāṃ bhujāmūlavinyastacūtāgrakoṭim | kalaṅkādhivāsaṃ hasaccandrabimbaṃ śriye naumi kastūrikātiprasannam || 7||
ଅର୍ଥ:୭. ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଲଲାଟର ଶୋଭାକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ଯାହା ବଲ୍ଲଭ (ଶିବ)ଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁପମ, ଭୁଜମୂଳରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଆମ୍ର-ପଲ୍ଲବ-ଅଗ୍ରଯୁକ୍ତ, ଯାହା କଳଙ୍କ (ଚନ୍ଦ୍ରକଳା)ର ନିବାସ ହସୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ପରି, ଏବଂ କସ୍ତୂରୀରେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ।
ଭଜେ ଵକ୍ତ୍ରମବ୍ଜପ୍ରଭାଜାଲଲୋଲଂ ଲସଦ୍ଵାରିଜାକ୍ଷୀଯୁଗଂ ଵିଭ୍ରମାକ୍ଷମ୍ । ଲଲାଟାନ୍ତରାଲମ୍ବିମାଣିକ୍ଯଭୂଷଂ ଵହନ୍ତୀଂ ଚଲତ୍କୁଣ୍ଡଲୋଦ୍ଯୋତଗଣ୍ଡମ୍ ॥ ୮॥
bhaje vaktramabjaprabhājālalolaṃ lasadvārijākṣīyugaṃ vibhramākṣam | lalāṭāntarālambimāṇikyabhūṣaṃ vahantīṃ calatkuṇḍalodyotagaṇḍam || 8||
ଅର୍ଥ:୮. ମୁଁ ତାଙ୍କ ମୁଖର ଉପାସନା କରେ, ଯାହା କମଳ-ପ୍ରଭାର ଜାଲରେ ଚଞ୍ଚଳ, ଯାହା ଦୀପ୍ତ କମଳନୟନ ଓ ବିଭ୍ରମଯୁକ୍ତ ନେତ୍ର ଧାରଣ କରେ, ଲଲାଟରେ ଝୁଲୁଥିବା ମାଣିକ୍ୟରେ ଭୂଷିତ, ଏବଂ ଚଳମାନ କୁଣ୍ଡଳର ଦ୍ୟୁତିରେ ଯାହାଙ୍କ କପୋଳ ପ୍ରକାଶିତ।
ସୁଫୁଲ୍ଲାରଵିନ୍ଦାଯତାକ୍ଷୀଂ ସୁଵକ୍ଷୋ- ରୁହାଂ ଚାରୁହାସାଂ ସୁକର୍ଣାଵତଂସାମ୍ । ସୁମଧ୍ଯାଂ ସୁଵୃତ୍ତସ୍ତନୀଂ ସୁସ୍ମିତାସ୍ଯାଂ ଭଜେ ଶ୍ରୀମହେଶୀଂ ଭଵାନୀଂ ଭଵାନୀମ୍ ॥ ୯॥
suphullāravindāyatākṣīṃ suvakṣo- ruhāṃ cāruhāsāṃ sukarṇāvataṃsām | sumadhyāṃ suvṛttastanīṃ susmitāsyāṃ bhaje śrīmaheśīṃ bhavānīṃ bhavānīm || 9||
ଅର୍ଥ:୯. ମୁଁ ଶ୍ରୀମହେଶୀ, ଭବାନୀ, ଭବାନୀଙ୍କ ଉପାସନା କରେ — ସୁବିକଶିତ କମଳ ପରି ଦୀର୍ଘ ନେତ୍ରଯୁକ୍ତା, ସୁନ୍ଦର ବକ୍ଷଯୁକ୍ତା, ମନୋହର ହାସ୍ୟଯୁକ୍ତା, ସୁକର୍ଣ୍ଣ-ଆଭୂଷଣଯୁକ୍ତା, ସୁମଧ୍ୟା, ସୁବୃତ୍ତ-ସ୍ତନୀ ଓ ସୁସ୍ମିତ-ମୁଖୀ।
ସୁନାସାପୁଟଂ ସୁନ୍ଦରଭ୍ରୂଲଲାଟଂ ତରଙ୍ଗାଯତାକ୍ଷଂ ସୁଧାଧୌତଗଣ୍ଡମ୍ । ସୁବିମ୍ବାଧରଂ କୁନ୍ଦଦନ୍ତପ୍ରଭାଢ୍ଯଂ ଭଜେ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡାଲସତ୍କେଶପାଶମ୍ ॥ ୧୦॥
sunāsāpuṭaṃ sundarabhrūlalāṭaṃ taraṅgāyatākṣaṃ sudhādhautagaṇḍam | subimbādharaṃ kundadantaprabhāḍhyaṃ bhaje candracūḍālasatkeśapāśam || 10||
ଅର୍ଥ:୧୦. ମୁଁ ତାଙ୍କ ଉପାସନା କରେ — ସୁନ୍ଦର ନାସାପୁଟ, ମନୋହର ଭ୍ରୂ ଓ ଲଲାଟ, ତରଙ୍ଗ ପରି ଦୀର୍ଘ ନେତ୍ର, ଅମୃତ-ଧୌତ କପୋଳ, ବିମ୍ବଫଳ ପରି ଅଧର, କୁନ୍ଦ-ଦନ୍ତ-ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ରେ ସୁଶୋଭିତ କେଶପାଶଯୁକ୍ତା।
ପରାଶକ୍ତିରାଜ୍ଞୀସମାକ୍ରାନ୍ତଵିଶ୍ଵାଂ ପରାଂ ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦାଂ ଶାମ୍ଭଵୀଂ ତାମ୍ । ପରାକାରକାମେଶ୍ଵରୀଂ କାମକୋଟିଂ ଭଜେ ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପାଂ ଜଗନ୍ମାତରଂ ଶ୍ରୀମ୍ ॥ ୧୧॥
parāśaktirājñīsamākrāntaviśvāṃ parāṃ bhogamokṣapradāṃ śāmbhavīṃ tām | parākārakāmeśvarīṃ kāmakoṭiṃ bhaje citsvarūpāṃ jaganmātaraṃ śrīm || 11||
ଅର୍ଥ:୧୧. ମୁଁ ଶ୍ରୀ, ଜଗନ୍ମାତା, ଚିଦ୍ରୂପାଙ୍କ ଉପାସନା କରେ — ପରା-ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତା ରାଜ୍ଞୀ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଶାମ୍ଭବୀ, ପରା କାମେଶ୍ୱରୀ ଓ କାମକୋଟି।
ଶ୍ରୁତୀନାଂ ମୁହୁର୍ଭୂଷଣଂ ତର୍କଗମ୍ଯଂ ମନୋଵାକ୍ପଥାତୀତମତ୍ଯନ୍ତଦୂରମ୍ । ନିଜାନନ୍ଦବୀଜଂ ସଦା ବୁଦ୍ଧିନିଷ୍ଠଂ ନିରାକାରମୋଙ୍କାରଗମ୍ଯଂ ଭଜେଽହମ୍ ॥ ୧୨॥
śrutīnāṃ muhurbhūṣaṇaṃ tarkagamyaṃ manovākpathātītamatyantadūram | nijānandabījaṃ sadā buddhiniṣṭhaṃ nirākāramoṅkāragamyaṃ bhaje'ham || 12||
ଅର୍ଥ:୧୨. ମୁଁ ତାହାର ଉପାସନା କରେ, ଯାହା ବେଦର ସଦା ଭୂଷଣ, ତର୍କରେ ଗ୍ରାହ୍ୟ କିନ୍ତୁ ମନ-ବାଣୀର ପଥରୁ ଅତୀତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂର, ନିଜ-ଆନନ୍ଦର ବୀଜ, ସଦା ବୁଦ୍ଧିରେ ନିଷ୍ଠିତ, ନିରାକାର ଏବଂ ଓଁକାର ଦ୍ୱାରା ଗମ୍ୟ।
ମହାଯୋଗପୀଠେ ପରିଭ୍ରାଜମାନେ ନିଷଣ୍ଣଂ ଶିଵେନାପି ସାମ୍ଯଂ ଵହନ୍ତୀମ୍ । ସହସ୍ରାରପଦ୍ମେ ସଦା ଭାଵଯାମି ପ୍ରବୁଦ୍ଧାଂ ପରାଂ ଚିଚ୍ଛରୀରାଂ ଭଵାନୀମ୍ ॥ ୧୩॥
mahāyogapīṭhe paribhrājamāne niṣaṇṇaṃ śivenāpi sāmyaṃ vahantīm | sahasrārapadme sadā bhāvayāmi prabuddhāṃ parāṃ cicchharīrāṃ bhavānīm || 13||
ଅର୍ଥ:୧୩. ମୁଁ ଦେଦୀପ୍ୟମାନ ମହାଯୋଗପୀଠରେ, ସହସ୍ରାର-କମଳରେ, ସଦା ଭବାନୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରେ — ଯିଏ ପ୍ରବୁଦ୍ଧା, ପରା, ଚିତ୍-ଶରୀରା ଏବଂ ଯିଏ ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ସାମ୍ୟ ଧାରଣ କରି ବିରାଜନ୍ତି।
ଇଦଂ ଯସ୍ତୁ ନିତ୍ଯଂ ସମାଧାଯ ଚିତ୍ତଂ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ଭଵାନୀଭୁଜଙ୍ଗମ୍ । ସ ମୃତ୍ଯୁଂ ଵିଜିତ୍ଯାପି ମେଧାଂ ଶ୍ରିଯଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ଦେହାନ୍ତରେ ମୁକ୍ତିମେତି ॥ ୧୪॥
idaṃ yastu nityaṃ samādhāya cittaṃ paṭhedbhaktiyukto bhavānībhujaṅgam | sa mṛtyuṃ vijityāpi medhāṃ śriyaṃ ca samāsādya dehāntare muktimeti || 14||
ଅର୍ଥ:୧୪. ଯିଏ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଚିତ୍ତ ଏକାଗ୍ର କରି ନିତ୍ୟ ଏହି ଭବାନୀଭୁଜଙ୍ଗ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରି ମେଧା ଓ ଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
କଵିତ୍ଵଂ ଚ ଵାଗ୍ମିତ୍ଵମେଧାଦିକଂ ଚ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵାନୀ ଦଦାତ୍ଯେଵ ତସ୍ମୈ । ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରରାଜଂ ପଠନ୍ତି ପ୍ରକାମଂ ନରା ଯେ ନିତାନ୍ତଂ ପ୍ରସୀଦେନ୍ମହେଶୀ ॥ ୧୫॥
kavitvaṃ ca vāgmitvamedhādikaṃ ca prasannā bhavānī dadātyeva tasmai | idaṃ stotrarājaṃ paṭhanti prakāmaṃ narā ye nitāntaṃ prasīdenmaheśī || 15||
ଅର୍ଥ:୧୫. ପ୍ରସନ୍ନା ଭବାନୀ ତାଙ୍କୁ କବିତ୍ୱ, ବାଗ୍ମିତା, ମେଧା ଆଦି ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରାଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମହେଶୀ ନିତାନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନା ହୁଅନ୍ତୁ।
ଭଵାନି ତ୍ଵଦୀଯାଙ୍ଘ୍ରିସେଵାନୁରକ୍ତାନ୍ ଜନାନ୍ପାହି କାରୁଣ୍ଯପୂର୍ଣୈଃ କଟାକ୍ଷୈଃ । ଜଗନ୍ମାତରସ୍ମାଦୃଶାଂ ପାମରାଣାଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵଂ ଵିନା ନୈଵ ଲୋକେ ମଦମ୍ବ ॥ ୧୬॥
bhavāni tvadīyāṅghrisevānuraktān janānpāhi kāruṇyapūrṇaiḥ kaṭākṣaiḥ | jaganmātarasmādṛśāṃ pāmarāṇāṃ gatistvaṃ vinā naiva loke madamba || 16||
ଅର୍ଥ:୧୬. ହେ ଭବାନି! ନିଜ ଚରଣର ସେବାରେ ଅନୁରକ୍ତ ଜନଙ୍କୁ କରୁଣାପୂର୍ଣ୍ଣ କଟାକ୍ଷରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ହେ ଜଗନ୍ମାତା! ଆମ ପରି ପାମରଙ୍କ ପାଇଁ ସଂସାରରେ ଆପଣଙ୍କ ବିନା କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ, ହେ ମୋର ଅମ୍ବା।
ଭଵାନି ତ୍ଵଦୀଯଂ ପଦାମ୍ଭୋଜପୋତଂ ପ୍ରପନ୍ନାଯ ଯାଚ୍ଛମ୍ଭଵେ ଦେହି ମାତଃ । ଭଵାମ୍ଭୋଧିମଗ୍ନଂ ସମୁଦ୍ଧର୍ତୁମୀଶେ ଭଵାନି ତ୍ଵମେକା ଗତିର୍ମେ ଭଵାନି ॥ ୧୭॥
bhavāni tvadīyaṃ padāmbhojapotaṃ prapannāya yācchambhave dehi mātaḥ | bhavāmbhodhimagnaṃ samuddhartumīśe bhavāni tvamekā gatirme bhavāni || 17||
ଅର୍ଥ:୧୭. ହେ ଭବାନି! ଶରଣାଗତ ମୋତେ ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଦାମ୍ଭୋଜର ନୌକା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ, ହେ ମାତା। ଆପଣ ସଂସାର-ସାଗରରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ଜଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ହେ ଭବାନି! ଆପଣ ହିଁ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଗତି, ହେ ଭବାନି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
பவானீ புஜங்கம் ପାଠର ଲାଭ
ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଉପରେ ବିଜୟ ଓ ମୁକ୍ତିର ପ୍ରାପ୍ତିର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ (ଶ୍ଲୋକ ୧୪)।
କବିତ୍ୱ, ବାଗ୍ମିତା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମେଧା ପ୍ରଦାନ କରେ (ଶ୍ଲୋକ ୧୫)।
ଭବାନୀ 'ଭୋଗ-ମୋକ୍ଷ-ପ୍ରଦା' ହୋଇଥିବାରୁ ଲୌକିକ ଭୋଗ ଓ ଅନ୍ତିମ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚରଣରୁ-ମୁକୁଟ (କିମ୍ବା ମୁକୁଟରୁ-ଚରଣ) ଧ୍ୟାନ, ଯାହା ଦର୍ଶନ-ସାଧନା ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ।
ମୂଳାଧାରରୁ ଚକ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସହସ୍ରାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚେତନାର ଆରୋହଣରେ ସହାୟକ।
ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତିର ଭାବ ବିକଶିତ କରେ।
ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ଦେବୀଙ୍କ କରୁଣାମୟ କଟାକ୍ଷର ରକ୍ଷକ କୃପା ପ୍ରଦାନ କରେ।
பவானீ புஜங்கம் ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଶ୍ରୀଚକ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ। ସତର ଶ୍ଲୋକକୁ ଶାନ୍ତ, ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମନରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ (ସ୍ତୋତ୍ର ନିଜେ କହେ ଯେ ଏହାକୁ 'ସମାଧାୟ ଚିତ୍ତମ୍' — ସ୍ଥିର ମନରେ — ପଢ଼ିବା ଉଚିତ)। ଚରଣରୁ ଉପରକୁ ଚକ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପକୁ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସମାପନ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଶରଣାଗତି-ଭାବରେ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଏହାର ନିତ୍ୟ ପାଠ କରାଯାଏ; ଅନ୍ତିମ 'ଭବାନି ତ୍ୱମେକା ଗତିର୍ମେ ଭବାନି'କୁ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ பவானீ புஜங்கம் ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ