ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੬੩ — ਇਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਮਾਖ੍ਯਾਤਮ੍
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਆਪਣਾ ਡੂੰਘਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭੇਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਗੂੜ੍ਹਤਰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਆਗਿਆ-ਪਾਲਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਬਲਕਿ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਮਾਨਵੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤਾ ਅੰਨ੍ਹੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮਝ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 63 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਅਠਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਏ, ਮੋਕਸ਼-ਸੰਨਿਆਸ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ, ਪਰਮ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ-ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਗੀਤਾ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇੱਕੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸੱਚਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਲਾ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਇਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਮਯਾ।ਵਿਮ੍ਰਿਸ਼੍ਯੈਤਦਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ॥
iti te jñānam ākhyātaṁ guhyād guhyataraṁ mayā vimṛiśhyaitad aśheṣheṇa yathechchhasi tathā kuru
ਅਰਥ:ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਭੇਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗੂੜ੍ਹਾ ਇਹ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਉਵੇਂ ਕਰ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਾਧਕ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਮਨਨ (ਵਿਮ੍ਰਿਸ਼੍ਯ) ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਮਝ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਮਜਬੂਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ
ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ
ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ, ਸਹਰਸ਼ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਲੋਕ
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਉਦੋਂ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਗੀਤਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ। ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰੋ ਕਿ 'ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ ਉਵੇਂ ਕਰੋ', ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਲ ਦੀ ਥਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਓ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਯੋਗ ਢੁਕਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ