શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૬૩ — ઇતિ તે જ્ઞાનમાખ્યાતમ્
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
પોતાનો ગહન ઉપદેશ આપ્યા પછી શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને કહે છે કે સમસ્ત રહસ્યો કરતાં પણ ગૂઢતર આ જ્ઞાન હવે પૂર્ણપણે પ્રગટ કરી દેવાયું છે. નોંધનીય છે કે ભગવાન આજ્ઞાપાલનનો આદેશ આપતા નથી, બલ્કે અર્જુનને એના પર પૂર્ણ વિચાર કરીને પોતાની સ્વતંત્ર ઇચ્છાથી કર્મ કરવા આમંત્રે છે. આ શ્લોક માનવીય સ્વતંત્રતા અને વિવેકનું સુંદર સન્માન કરે છે, અને દર્શાવે છે કે ગીતા આંધળા આગ્રહને બદલે સમજને આધાર બનાવે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 63 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય, મોક્ષ-સંન્યાસ-યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ પોતાના ઉપદેશને સમાપ્તિ તરફ લઈ જતાં, એ ઘોષણા કરે છે કે તેમણે હવે સૌથી ગોપનીય જ્ઞાન પૂર્ણપણે પ્રગટ કરી દીધું છે. અર્જુનને આદેશ આપવાને બદલે, એને પૂર્ણ વિચાર કરીને પોતાની સ્વતંત્ર ઇચ્છાથી કર્મ કરવા આમંત્રે છે, ઠીક પોતાના અંતિમ, પરમ શરણાગતિ-સલાહ પહેલાં.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ગીતાના વ્યાખ્યાતા આશ્ચર્ય કરે છે કે સમસ્ત લોકોના સ્વામી, પરમ જ્ઞાન પ્રગટ કર્યા પછી પણ, એક જ આત્માની સ્વતંત્રતા સમક્ષ નતમસ્તક થાય છે — એ દર્શાવતા કે સાચું માર્ગદર્શન ક્યારેય બાધ્ય કરતું નથી, બલ્કે પ્રેમપૂર્વક હૃદયને શુભ પસંદ કરવા સ્વતંત્ર છોડે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ઇતિ તે જ્ઞાનમાખ્યાતં ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં મયા।વિમૃશ્યૈતદશેષેણ યથેચ્છસિ તથા કુરુ॥
iti te jñānam ākhyātaṁ guhyād guhyataraṁ mayā vimṛiśhyaitad aśheṣheṇa yathechchhasi tathā kuru
અર્થ:આ પ્રકારે સમસ્ત રહસ્યો કરતાં પણ વધુ ગૂઢ આ જ્ઞાન મેં તને કહી દીધું છે. એના પર પૂર્ણરૂપે સારી રીતે વિચાર કરીને, પછી જેમ તું ઇચ્છે તેમ કર.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ પાઠના લાભ
સાધકની સ્વતંત્ર ઇચ્છા અને વિવેક-શક્તિનું સન્માન કરે છે
આધ્યાત્મિક ઉપદેશ પર આચરણ કરતાં પહેલાં પૂર્ણ મનન (વિમૃશ્ય) માટે પ્રેરે છે
પુષ્ટિ કરે છે કે ગીતાનું જ્ઞાન સમજને આકર્ષે છે, બાધ્યતાને નહીં
ભક્તને ચિંતન દ્વારા જ્ઞાનને ખરેખર પોતાનું બનાવવા પ્રેરે છે
યાદ કરાવે છે કે ભગવાન માર્ગદર્શન કરે છે, પણ આત્માને ક્યારેય બાધ્ય કરતા નથી
ધર્મની વિચારપૂર્ણ, સહર્ષ સ્વીકૃતિને પોષતો શ્લોક
శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ ત્યારે કરો જ્યારે તમે ગીતાના ઉપદેશનો કોઈ અંશ અધ્યયન કર્યો હોય અને એને આત્મસાત્ કરવા ઇચ્છતા હો. પાઠ કરતી વખતે શ્રીકૃષ્ણના આ આમંત્રણને હૃદયમાં ધારણ કરો કે 'પૂર્ણ વિચાર કરો અને પછી જેમ ઇચ્છો તેમ કરો', અને માત્ર અનુકરણને બદલે કાળજીપૂર્વકના ચિંતન દ્વારા જ્ઞાનને પોતાનું બનાવવાનો સંકલ્પ લો. આ કોઈપણ વિચારપૂર્ણ નિર્ણય પહેલાં, સ્પષ્ટ વિવેકની પ્રાર્થના કરતાં પાઠ કરવા યોગ્ય ઉપયુક્ત શ્લોક છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ శ్రీమద్భగవద్గీత 18.63 — ఇతి తే జ్ఞానమాఖ్యాతమ్ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ