భజ గోవిందం
भज गोविन्दम्
Also known as: bhaja govindam bhaja govindam · govindam bhaja mudhamate · moha mudgara · bhaja govindam lyrics
Read in your language / script
Origin & Story
Composed independently by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
According to tradition, Shankaracharya was walking through the streets of Varanasi (Kashi) with his disciples when he saw an aged scholar laboriously memorizing Panini's Sanskrit grammar rules. Moved by compassion, Shankaracharya spontaneously composed 'Bhaja Govindam' — urging the old man that grammar rules would not save him at the hour of death and that he should instead turn his mind to God. Each of his 14 disciples then added one verse, making it a collective composition. The work is also called 'Moha Mudgara' — the hammer that shatters delusion.
✦ As told in scripture
Shankaracharya himself demonstrated the teaching of Bhaja Govindam through his life. Despite dying at age 32, he established four mathas (monasteries) across India, wrote commentaries on the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita, composed dozens of devotional hymns, and defeated every philosophical opponent in debate. His life proves that one who worships Govinda (turns to the Divine) accomplishes more in a short life than those who spend decades in material pursuits.
Listen & Chant Along
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते । सम्प्राप्ते सन्निहिते काले नहि नहि रक्षति डुकृञ्करणे ॥
Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane
Meaning:గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు, ఓ మూఢ మనసా! మరణ సమయం సమీపించినప్పుడు, వ్యాకరణ సూత్రాలు (డుకృఞ్కరణే) నిన్ను ఏమాత్రం రక్షించవు.
मूढ जहीहि धनागमतृष्णां कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम् । यल्लभसे निजकर्मोपात्तं वित्तं तेन विनोदय चित्तम् ॥
Mudha jahihi dhanagamatrishnam kuru sadbuddhim manasi vitrishnam Yallabhase nijakarmopattam vittam tena vinodaya chittam
Meaning:ఓ మూఢా, ధనం కూడబెట్టే తృష్ణను విడిచిపెట్టు; మనసులో తృష్ణారహితమైన సద్బుద్ధిని పెంపొందించుకో. నీ స్వకర్మతో లభించిన దానితోనే నీ చిత్తాన్ని తృప్తిపరచుకో.
नारीस्तनभर नाभीदेशं दृष्ट्वा मा गा मोहावेशम् । एतन्मांसवसादिविकारं मनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥
Naristanabhara nabhidesham drishtva ma ga mohavesham Etanmamsavasadivikaram manasi vichintaya varam varam
Meaning:స్త్రీ శరీరాన్ని చూసి మోహంలో, ఆవేశంలో పడకు; ఇది మాంసం, క్రొవ్వు మొదలగువాటి వికారమేనని మాటిమాటికీ మనసులో తలచుకో.
नलिनीदल गतजलमतितरलं तद्वज्जीवितमतिशय चपलम् । विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं लोकं शोकहतं च समस्तम् ॥
Nalinidala gatajalamatitaralam tadvajjivitamatishaya chapalam Viddhi vyadhyabhimanagrastam lokam shokahatam cha samastam
Meaning:తామరాకుపై వణుకుతున్న నీటిబొట్టు వలె జీవితం అత్యంత చంచలం. ఈ జగమంతా రోగం, అభిమానం, శోకంతో నిండి ఉందని తెలుసుకో.
यावद्वित्तोपार्जनसक्तः तावन्निजपरिवारो रक्तः । पश्चाज्जीवति जर्जरदेहे वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥
Yavadvittoparjanasaktah tavannijaparivaro raktah Pashchajjivati jarjaradehe vartam kopi na prichchhati gehe
Meaning:నీవు ధనం సంపాదించగలిగినంత కాలమే నీ కుటుంబం నిన్ను అంటిపెట్టుకుని ఉంటుంది; ఆ తరువాత దేహం జీర్ణమైనప్పుడు ఇంట్లో ఎవరూ నీ కుశలమైనా అడగరు.
यावत्पवनो निवसति देहे तावत्पृच्छति कुशलं गेहे । गतवति वायौ देहापाये भार्या बिभ्यति तस्मिन्काये ॥
Yavatpavano nivasati dehe tavatprichchhati kushalam gehe Gatavati vayau dehapaye bharya bibhyati tasminkaye
Meaning:దేహంలో ప్రాణం ఉన్నంత కాలమే ఇంట్లోవారు నీ క్షేమం అడుగుతారు; ప్రాణం పోయి దేహం పడిపోయాక, ఆ శవానికి భార్య కూడా భయపడుతుంది.
बालस्तावत्क्रीडासक्तः तरुणस्तावत्तरुणीसक्तः । वृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥
Balastavatkridasaktah tarunastavattarunisaktah Vriddhastavachchintasaktah parame brahmani kopi na saktah
Meaning:బాలుడు ఆటలో, యువకుడు తన ప్రియురాలిలో, వృద్ధుడు చింతలో మునిగి ఉన్నారు — కానీ పరబ్రహ్మంలో ఎవరూ లగ్నం కాలేదు.
का ते कान्ता कस्ते पुत्रः संसारोऽयमतीव विचित्रः । कस्य त्वं कः कुत आयातः तत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः ॥
Ka te kanta kaste putrah samsaroyamativa vichitrah Kasya tvam kah kuta ayatah tattvam chintaya tadiha bhratah
Meaning:నీ భార్య ఎవరు? నీ కొడుకు ఎవరు? ఈ సంసారం మిక్కిలి విచిత్రమైనది. నీవు ఎవరివాడవు? ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఓ సోదరా, ఆ తత్త్వాన్ని ఇక్కడ ఆలోచించు.
सत्सङ्गत्वे निस्सङ्गत्वं निस्सङ्गत्वे निर्मोहत्वम् । निर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं निश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥
Satsangatve nissangatvam nissangatve nirmohatvam Nirmohatve nishchalatattvam nishchalatattve jivanmuktih
Meaning:సత్సంగం వలన నిస్సంగత్వం; నిస్సంగత్వం వలన నిర్మోహత్వం; నిర్మోహత్వం వలన నిశ్చల తత్త్వం; నిశ్చల తత్త్వం వలన జీవన్ముక్తి కలుగుతుంది.
वयसि गते कः कामविकारः शुष्के नीरे कः कासारः । क्षीणे वित्ते कः परिवारः ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥
Vayasi gate kah kamavikarah shushke nire kah kasarah Kshine vitte kah parivarah jnate tattve kah samsarah
Meaning:యౌవనం గడిచాక కామవికారం ఎక్కడ? నీరు ఎండిపోయాక సరస్సు ఎక్కడ? ధనం క్షీణించాక కుటుంబం ఎక్కడ? తత్త్వం తెలిసాక సంసారం ఎక్కడ?
मा कुरु धन यौवन गर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वम् । मायामयमिदमखिलं हित्वा ब्रह्मपदं त्वं प्रविश विदित्वा ॥
Ma kuru dhana yauvana garvam harati nimeshatkalah sarvam Mayamayamidamakhilam hitva brahmapadam tvam pravisha viditva
Meaning:ధనం, జనం, యౌవనంపై గర్వపడకు; కాలం క్షణంలో వీటన్నిటినీ హరించివేస్తుంది. ఈ మాయామయ జగత్తంతటినీ విడిచి, బ్రహ్మపదాన్ని తెలుసుకుని అందులో ప్రవేశించు.
दिनयामिन्यौ सायं प्रातः शिशिरवसन्तौ पुनरायातः । कालः क्रीडति गच्छत्यायुः तदपि न मुञ्चत्याशावायुः ॥
Dinayaminyau sayam pratah shishiravasantau punarayatah Kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyashavayuh
Meaning:పగలు-రాత్రి, సాయంత్రం-ఉదయం, శిశిరం-వసంతం మాటిమాటికీ వచ్చిపోతాయి; కాలం క్రీడిస్తుంది, ఆయువు తరిగిపోతుంది — అయినా ఆశ అనే గాలి విడిచిపెట్టదు.
का ते कान्ता धनगतचिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता । त्रिजगति सज्जनसङ्गतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका ॥
Ka te kanta dhanagatachinta vatula kim tava nasti niyanta Trijagati sajjanasangatireka bhavati bhavarnavatarane nauka
Meaning:ఓ పిచ్చివాడా, భార్య, ధనం గురించి ఈ చింత ఎందుకు? నీకు మార్గదర్శి ఎవరూ లేరా? మూడు లోకాలలో సజ్జన సాంగత్యమొక్కటే భవసాగరాన్ని దాటించే నౌక.
द्वादश मञ्जरिकाभिरशेषः कथितो वैयाकरणस्यैषः । उपदेशोऽभूद्विद्या निपुणैः श्रीमच्छङ्कर भगवच्छरणैः ॥
Dvadasha manjarikabhirasheshah kathito vaiyakaranasyaishah Upadeshobhudvidya nipunaih shrimachchhankara bhagavachchharanaih
Meaning:పన్నెండు శ్లోకాలలో (ద్వాదశ-మంజరిక) చెప్పబడిన ఈ సంపూర్ణ ఉపదేశాన్ని, విద్యాపరిపూర్ణులైన భగవాన్ శంకరుల పూజ్య పాదాలు (ఆ) వైయాకరణునికి ఇచ్చాయి.
जटिलो मुण्डी लुञ्छितकेशः काषायाम्बर बहुकृतवेषः । पश्यन्नपि च न पश्यति मूढः उदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥
Jatilo mundi lunchhitakeshah kashayambara bahukritaveshah Pashyannapi cha na pashyati mudhah udaranimittam bahukritaveshah
Meaning:జటాధారి ఒకడు, ముండిత శిరస్కుడు ఒకడు, కేశలుంఛనం చేసినవాడు ఒకడు, కాషాయ వస్త్రాలలో అనేక వేషాలు ధరించినవాడు ఒకడు — మూఢుడు చూస్తూ కూడా చూడడు; ఈ వేషాలన్నీ కేవలం కడుపు కోసమే.
अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशनविहीनं जातं तुण्डम् । वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम् ॥
Angam galitam palitam mundam dashanavihinam jatam tundam Vriddho yati grihitva dandam tadapi na munchatyashapindam
Meaning:దేహం శిథిలమైంది, తల నెరిసింది, నోరు పళ్ళు ఊడి పోయింది; వృద్ధుడు చేతికర్ర పట్టుకుని నడుస్తాడు — అయినా ఆశ అనే ముద్దను విడవడు.
अग्रे वह्निः पृष्ठे भानुः रात्रौ चुबुक समर्पित जानुः । करतल भिक्षस्तरुतलवासः तदपि न मुञ्चत्याशापाशः ॥
Agre vahnih prishthe bhanuh ratrau chubuka samarpita januh Karatala bhikshastarutalavasah tadapi na munchatyashapashah
Meaning:ముందు అగ్ని, వెనుక సూర్యుడు; రాత్రి మోకాళ్ళను గడ్డానికి ఆనించి కూర్చుని; అరచేతిలో భిక్ష, చెట్టు కింద నివాసం — అయినా ఆశ అనే పాశం వదలదు.
कुरुते गङ्गासागरगमनं व्रत परिपालनमथवा दानम् । ज्ञानविहीनः सर्वमतेन भजति न मुक्तिं जन्मशतेन ॥
Kurute gangasagaragamanam vrata paripalanamathava danam Jnanavihinah sarvamatena bhajati na muktim janmashatena
Meaning:గంగాసాగర యాత్ర చేయవచ్చు, వ్రతాలు పాటించవచ్చు లేదా దానం చేయవచ్చు — అయినా జ్ఞానం లేకుంటే, అన్ని మతాల ప్రకారం, నూరు జన్మలలోనూ ముక్తి లభించదు.
सुरमन्दिर निवासः शय्या भूतलमजिनं वासः । सर्व परिग्रह भोगत्यागः कस्य सुखं न करोति विरागः ॥
Suramandira nivasah shayya bhutalamajinam vasah Sarva parigraha bhogatyagah kasya sukham na karoti viragah
Meaning:దేవాలయంలో నివాసం, పడకగా నేల, వస్త్రంగా జింకచర్మం — సర్వ పరిగ్రహాన్ని, భోగాన్ని త్యజించడం: అట్టి వైరాగ్యం ఎవరికి సుఖమివ్వదు?
योगरतो वा भोगरतो वा सङ्गरतो वा सङ्गविहीनः । यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं नन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥
Yogarato va bhogarato va sangarato va sangavihinah Yasya brahmani ramate chittam nandati nandati nandatyeva
Meaning:యోగంలో నిమగ్నుడైనా, భోగంలో నిమగ్నుడైనా, సాంగత్యంలో ఉన్నా, ఏకాంతంలో ఉన్నా — ఎవరి చిత్తం బ్రహ్మంలో రమిస్తుందో, వాడే ఆనందిస్తాడు, ఆనందిస్తాడు, నిజంగా ఆనందిస్తాడు.
भगवद्गीता किञ्चिदधीता गङ्गाजल लवकणिका पीता । सकृदपि येन मुरारिसमर्चा क्रियते तस्य यमेन न चर्चा ॥
Bhagavadgita kinchidadhita gangajala lavakanika pita Sakridapi yena murarisamarcha kriyate tasya yamena na charcha
Meaning:భగవద్గీతను కొంచెమైనా అధ్యయనం చేసి, గంగాజలాన్ని ఒక్క బొట్టైనా త్రాగి, మురారిని ఒక్కసారైనా అర్చించినవానితో యముడు (మృత్యువు) వాదనకు దిగడు.
पुनरपि जननं पुनरपि मरणं पुनरपि जननीजठरे शयनम् । इह संसारे बहुदुस्तारे कृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥
Punarapi jananam punarapi maranam punarapi jananijathare shayanam Iha samsare bahudustare kripayapare pahi murare
Meaning:మళ్ళీ జననం, మళ్ళీ మరణం, మళ్ళీ తల్లి గర్భంలో శయనం — ఈ సంసారాన్ని దాటడం అత్యంత కష్టం. ఓ మురారీ, నీ అపార కృపతో నన్ను రక్షించు!
रथ्याचर्पट विरचित कन्थः पुण्यापुण्य विवर्जित पन्थः । योगी योगनियोजित चित्तः रमते बालोन्मत्तवदेव ॥
Rathyacharpata virachita kanthah punyapunya vivarjita panthah Yogi yoganiyojita chittah ramate balonmattavadeva
Meaning:వీధి గుడ్డపీలికలతో కుట్టిన దుప్పటి కప్పుకుని, పుణ్యపాపాలకు అతీతమైన మార్గంలో నడుస్తూ, యోగంలో చిత్తం లగ్నం చేసిన యోగి బాలునిలా లేదా ఉన్మత్తునిలా విహరిస్తాడు.
कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः का मे जननी को मे तातः । इति परिभावय सर्वमसारं विश्वं त्यक्त्वा स्वप्नविचारम् ॥
Kastvam koham kuta ayatah ka me janani ko me tatah Iti paribhavaya sarvamasaram vishvam tyaktva svapnavicharam
Meaning:నీవెవరు? నేనెవరిని? ఎక్కడి నుండి వచ్చాను? నా తల్లి ఎవరు, తండ్రి ఎవరు? ఇలా ఆలోచించి, ఈ జగత్తంతా స్వప్నం వలె సారహీనమని తెలిసి దానిని విడిచిపెట్టు.
त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः । भव समचित्तः सर्वत्र त्वं वाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम् ॥
Tvayi mayi chanyatraiko vishnuh vyartham kupyasi mayyasahishnuh Bhava samachittah sarvatra tvam vanchhasyachiradyadi vishnutvam
Meaning:నీలో, నాలో, సర్వత్రా ఒకే విష్ణువు ఉన్నాడు. అసహనంతో నీవు వ్యర్థంగా నాపై కోపపడతావు. త్వరగా విష్ణుత్వాన్ని పొందాలనుకుంటే సర్వత్రా సమచిత్తుడవు కా.
शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ । सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥
Shatrau mitre putre bandhau ma kuru yatnam vigrahasandhau Sarvasminnapi pashyatmanam sarvatrotsrija bhedajnanam
Meaning:శత్రువు, మిత్రుడు, కొడుకు, బంధువుతో విరోధం గానీ సంధి గానీ చేయడానికి ప్రయత్నించకు. అందరిలో ఆత్మను చూసి, సర్వత్రా భేద అజ్ఞానాన్ని విడిచిపెట్టు.
कामं क्रोधं लोभं मोहं त्यक्त्वाऽऽत्मानं पश्यति सोऽहम् । आत्मज्ञानविहीना मूढाः ते पच्यन्ते नरकनिगूढाः ॥
Kamam krodham lobham moham tyaktvatmanam pashyati soham Atmajnanavihina mudhah te pachyante narakanigudhah
Meaning:కామం, క్రోధం, లోభం, మోహాన్ని త్యజించి మనిషి ఆత్మను 'సోఽహమ్' రూపంలో చూస్తాడు. ఆత్మజ్ఞానం లేని మూఢులు నరకాలలో రహస్యంగా పీడింపబడతారు.
गेयं गीता नामसहस्रं ध्येयं श्रीपति रूपमजस्रम् । नेयं सज्जन सङ्गे चित्तं देयं दीनजनाय च वित्तम् ॥
Geyam gita namasahasram dhyeyam shripati rupamajasram Neyam sajjana sange chittam deyam dinajanaya cha vittam
Meaning:గీత, (విష్ణు) సహస్రనామం గానం చేయదగినవి; శ్రీపతి రూపాన్ని నిరంతరం ధ్యానించాలి; చిత్తాన్ని సత్సంగంలో లగ్నం చేయాలి; ధనాన్ని దీనజనులకు ఇవ్వాలి.
सुखतः क्रियते कामाभोगः पश्चादन्त शरीरे रोगः । यद्यपि लोके मरणं शरणं तदपि न मुञ्चति पापाचरणम् ॥
Sukhatah kriyate kamabhogah pashchadanta sharire rogah Yadyapi loke maranam sharanam tadapi na munchati papacharanam
Meaning:సుఖంగా భోగం అనుభవించబడుతుంది — కానీ ఆ తరువాత, అయ్యో, దేహంలో రోగం చేరుతుంది. ఈ లోకంలో మరణమే అందరి అంతమైనా, మనిషి పాపాచరణను విడవడు.
अर्थमनर्थं भावय नित्यं नास्तिततः सुखलेशः सत्यम् । पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः ॥
Arthamanartham bhavaya nityam nastitatah sukhaleshah satyam Putradapi dhanabhajam bhitih sarvatraisha vihita ritih
Meaning:ధనం అనర్థకారి అని ఎల్లప్పుడూ ఆలోచించు; నిజానికి అందులో సుఖలేశమైనా లేదు. ధనవంతులకు తమ కొడుకుల వలన కూడా భయం — సర్వత్రా ఇదే రీతి.
प्राणायामं प्रत्याहारं नित्यानित्य विवेकविचारम् । जाप्यसमेतसमाधिविधानं कुर्ववधानं महदवधानम् ॥
Pranayamam pratyaharam nityanitya vivekavicharam Japyasametasamadhividhanam kurvavadhanam mahadavadhanam
Meaning:ప్రాణాయామం, ప్రత్యాహారం, నిత్యానిత్య వివేక విచారం, జపసహిత సమాధి అనుష్ఠానం — వీటిని గొప్ప శ్రద్ధతో, గొప్ప ఏకాగ్రతతో ఆచరించు.
गुरुचरणाम्बुज निर्भरभक्तः संसारादचिराद्भव मुक्तः । सेन्द्रियमानस नियमादेवं द्रक्ष्यसि निजहृदयस्थं देवम् ॥
Gurucharanambuja nirbharabhaktah samsaradachiradbhava muktah Sendriyamanasa niyamadevam drakshyasi nijahridayastham devam
Meaning:గురువు పాదపద్మాలయందు సంపూర్ణ భక్తి కలవాడవై సంసారం నుండి త్వరగా ముక్తుడవు కా. ఈ విధంగా ఇంద్రియ, మనో నిగ్రహంతో నీ హృదయంలోని దేవుని దర్శిస్తావు.
मूढः कश्चन वैयाकरणो डुःकृङ्करणाध्ययनधुरीणः । श्रीमच्छङ्कर भगवच्छिष्यैः बोधित आसीच्छोधित करणः ॥
Mudhah kashchana vaiyakarano duhkrinkaranadhyayanadhurinah Shrimachchhankara bhagavachchhishyaih bodhita asichchhodhita karanah
Meaning:వ్యాకరణ సూత్రాల ('డుకృఙ్కరణ') అధ్యయనంలో మునిగిన ఒక మూఢ వైయాకరణుని, భగవాన్ శంకరుల శిష్యులు బోధించి అతని బుద్ధిని శుద్ధి (సరిదిద్దు) చేశారు.
भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते । नामस्मरणादन्यमुपायं नहि पश्यामो भवतरणे ॥
Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Namasmaranadanyamupayam nahi pashyamo bhavatarane
Meaning:గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు, గోవిందుని భజించు, ఓ మూఢ మనసా! భవసాగరాన్ని దాటడానికి నామస్మరణం తప్ప వేరే ఉపాయం మాకు కనిపించదు.
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting భజ గోవిందం
Profound wake-up call for the mind lost in material pursuits
Cultivates vairagya (detachment) — the foundation of spiritual progress
Written by Adi Shankaracharya — the greatest philosopher-sage of India
Each verse is a complete meditation on the nature of life and death
Frees the mind from attachment to wealth, body and relationships
One of the most quoted philosophical texts in all of Hinduism
How to Chant భజ గోవిందం
Bhaja Govindam is best read slowly, contemplating each verse deeply. It is not a mantra for rapid repetition but a philosophical meditation. Read one verse, close your eyes, and let its meaning penetrate. It is traditionally chanted in groups during satsang. The refrain 'Bhaja Govindam' should be felt as a direct call from the guru to your own wandering mind.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides