શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 2.71 — વિહાય કામાન્યઃ સર્વાન્
Bhagavad Gita 2.71 — Vihaya Kaman Yah Sarvan in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સ્થિતપ્રજ્ઞના વર્ણનનું સમાપન કરતાં શ્રીકૃષ્ણ શાશ્વત શાંતિનું રહસ્ય પ્રગટ કરે છે: જે સર્વ કામનાઓને ત્યજીને સ્પૃહા, મમતા અને અહંકાર વિના વિચરે છે, તે જ શાંતિ પ્રાપ્ત કરે છે. આ શ્લોક આધ્યાત્મિક મુક્તિનું સૂત્ર છે — 'હું' અને 'મારું'નો ત્યાગ સીધો શાંતિ તરફ દોરી જાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 71 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
જેમ બીજો અધ્યાય સમાપ્તિ તરફ આગળ વધે છે, શ્રીકૃષ્ણ આ કામના-રહિત શ્લોકથી જ્ઞાની પુરુષનું પોતાનું ચિત્ર પૂર્ણ કરે છે. જ્ઞાનીજનો કેવી રીતે જીવે છે અને કર્મ કરે છે એ અર્જુનના પ્રશ્નનો તે ઉત્તર આપે છે, અને ઘોષણા કરે છે કે શાંતિ તેમની છે જેમણે તૃષ્ણા અને અહંકારનો ત્યાગ કર્યો છે. આ શ્લોક કામનાથી મુક્તિ સુધીના સંક્ષિપ્ત નકશા તરીકે પૂજાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે જે ભક્તો આ શ્લોકને હૃદયમાં ધારણ કરે છે, તેઓ એવી શાંતિનો અનુભવ કરે છે જે ન તો સાંસારિક લાભ આપી શકે કે ન હાનિ છીનવી શકે; પરંપરા માને છે કે આ શ્લોકની અહંકાર-રહિત, કામના-રહિત આત્મા મોક્ષની ઉંબરે જ ઊભી રહે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વિહાય કામાન્યઃ સર્વાન્પુમાંશ્ચરતિ નિઃસ્પૃહઃ। નિર્મમો નિરહંકારઃ સ શાંતિમધિગચ્છતિ॥
vihāya kāmān yaḥ sarvān pumānśh charati niḥspṛihaḥ nirmamo nirahankāraḥ sa śhāntim adhigachchhati
અર્થ:જે મનુષ્ય સર્વ કામનાઓને ત્યજીને, સ્પૃહા વિના, મમતા વિના અને અહંકાર વિના વિચરે છે, તે જ શાંતિને પ્રાપ્ત કરે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Bhagavad Gita 2.71 — Vihaya Kaman Yah Sarvan પાઠના લાભ
સ્થાયી આંતરિક શાંતિ (શાંતિ) તરફનો સીધો માર્ગ પ્રગટ કરે છે
હૃદયને તૃષ્ણા, મમતા અને અહંકારથી મુક્ત કરે છે
આત્માને બાંધનારી 'હું' અને 'મારું'ની ભાવનાને ઓગાળે છે
સંતોષ અને સ્પૃહા-રહિતતા (નિઃસ્પૃહતા) કેળવે છે
વૈરાગ્ય અને સમતા માટે એક શક્તિશાળી પ્રતિજ્ઞા
મનને આગળના શ્લોકમાં વર્ણવેલ બ્રાહ્મી-સ્થિતિ માટે તૈયાર કરે છે
Bhagavad Gita 2.71 — Vihaya Kaman Yah Sarvan જપ વિધિ
શ્લોકનો પાઠ કરો અને એક-એક કરીને એક કામના, એક આસક્તિ, એક અહંકારની પકડ છોડવા પર ધ્યાન કરો. 'નિર્મમો નિરહંકારઃ' શબ્દો 'મારું' અને 'હું'ની પકડ ઢીલી કરવાનું યાદ અપાવે. અંતે કામના શાંત થતાં ઉદ્ભવતી મૌન શાંતિમાં વિશ્રામ કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 2.71 — Vihaya Kaman Yah Sarvan શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ