ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ
પ્રજ્ઞાનં બ્રહ્મ (પ્રજ્ઞાન જ બ્રહ્મ છે) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ 'ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଚେତନା) ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ' — ଏହା ଋଗ୍ୱେଦର ଐତରେୟ ଉପନିଷଦର ମହାବାକ୍ୟ ଏବଂ ଉପନିଷଦମାନଙ୍କର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ, ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଆଧାରରେ ସମସ୍ତ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ଜାଣିବା ଓ ବଞ୍ଚିବା ଘଟେ, ତାହା ହିଁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମ। ଋଗ୍ୱେଦର ଏହି ମହାବାକ୍ୟ ଉପରେ ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଯାହା ସାଧକଙ୍କୁ ନିଜ ଚେତନାରେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମର ବୋଧ କରାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Aitareya Upanishad, Verse 3.1.3 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ଐତରେୟ ଉପନିଷଦର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ପଚାରେ: 'ଏହି ଆତ୍ମା କିଏ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ ଉପାସନା କରୁ? କାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଦେଖେ, ଶୁଣେ, ଶୁଙ୍ଘେ, କୁହେ ଓ ବିଚାର କରେ?' ଋଷି ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି — ତାହା ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଚେତନା), ଯାହା ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ — ଦେବତା, ଋଷି, ମଣିଷ, ପଶୁ ଓ ମହାଭୂତ ସମସ୍ତେ ତାହା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଓ ତାହା ଉପରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ। ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନର ସାରାଂଶ ଦେଇ ଉପନିଷଦ ଘୋଷଣା କରେ — 'ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ — ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ', ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ସଚେତନତାକୁ ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଉପନିଷଦର ଉପସଂହାର — ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଆତ୍ମାକୁ ଚେତନା ରୂପେ ଜାଣି ତାହା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହି ଲୋକରୁ ପ୍ରୟାଣ କରନ୍ତି, ସେ 'ଆଲୋକଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଅମର ହୁଅନ୍ତି' — 'ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ'ର ଏହି ଜାଗରଣ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ॥
prajñānaṁ brahma
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା) ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ। ଯେଉଁ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଦେଖେ, ଶୁଣେ, ଜାଣେ ଓ ବଞ୍ଚେ, ତାହା ହିଁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ; ଏହି ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପଞ୍ଚମହାଭୂତ ଓ ସକଳ ପ୍ରାଣୀ; ଏସବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପରିଚାଳିତ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ପ୍ରଜ୍ଞାନ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
પ્રજ્ઞાનં બ્રહ્મ (પ્રજ્ઞાન જ બ્રહ્મ છે) ପାଠର ଲାଭ
ଉପନିଷଦମାନଙ୍କର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ସାଧକଙ୍କ ଧ୍ୟାନକୁ ବାହ୍ୟ ବିଷୟରୁ ହଟାଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣୁଥିବା ଭିତରର ସଚେତନତା-ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଏ।
ଧ୍ୟାନରେ ନିଜ ଚେତନାକୁ ହିଁ ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚିତ୍ତରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚିନ୍ତା ବଦଳରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ସଚେତନତାରେ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରି ଅଟଳ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ଦିଏ।
ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ଏବଂ ଅଦ୍ୱୈତ ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଙ୍କେତ।
પ્રજ્ઞાનં બ્રહ્મ (પ્રજ્ઞાન જ બ્રહ્મ છે) ପାଠ ବିଧି
ଏହା ଚିନ୍ତନାତ୍ମକ ବୋଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର। ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସି 'ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ' ପାଠ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ଧୀରେ ପଚାରନ୍ତୁ: 'କେଉଁ ସଚେତନତାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା, ଅନୁଭୂତି ଓ ଉପଲବ୍ଧି ପ୍ରକଟ ହୁଏ?' ଚିହ୍ନନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ନିତ୍ୟ-ଉପସ୍ଥିତ, ଜାଣୁଥିବା ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ — ଏହା ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ଆଲୋକ ଯାହା ମନକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଧ୍ୟାନକୁ ସେହି ସଚେତନତାରେ ବିଶ୍ରାମ ଦିଅନ୍ତୁ, ମନ ବିଚରଣ କଲେ ବାରମ୍ବାର ସେଠାକୁ ହିଁ ଫେରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ પ્રજ્ઞાનં બ્રહ્મ (પ્રજ્ઞાન જ બ્રહ્મ છે) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ