મૂલ મંત્ર
मूल मंत्र in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
મૂલ મંતર ગુરુ ગ્રંથ સાહિબનો આરંભિક છંદ છે, જેને ગુરુ નાનક દેવ જી એ રચ્યો. તે શીખ ધર્મના પરમાત્માના સ્વરૂપના સંપૂર્ણ સારને સમાવે છે — એક નિર્ભય, નિર્વૈર, અકાલ અને સ્વયંભૂ ઈશ્વર, જેને ગુરુની કૃપાથી જાણવામાં આવે છે. તેના પર ધ્યાન કરવાથી અહંકાર, ભય અને દ્વેષ દૂર થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Guru Granth Sahib (opening verse) · Guru Nanak Dev Ji · 1469-1539 CE
ગુરુ નાનકે સુલતાનપુર લોધીમાં બેઈં નદી પર પોતાના રૂપાંતરકારી અનુભવ પછી મૂલ મંતરની રચના કરી. ત્રીસ વર્ષની ઉંમરે નાનક નદીમાં સ્નાન કરવા ગયા અને ત્રણ દિવસ સુધી લુપ્ત રહ્યા. તેમના પરિવારને ભય થયો કે તેઓ ડૂબી ગયા. જ્યારે તેઓ પ્રગટ થયા, ત્યારે એક દિવસ મૌન રહ્યા, પછી પોતાના પ્રથમ શબ્દો કહ્યા: 'ન કોઈ હિંદુ છે, ન કોઈ મુસલમાન. તો હું કોનો માર્ગ અપનાવું? હું પરમાત્માનો માર્ગ અપનાવીશ.' મૂલ મંતર એ પ્રથમ પ્રકાશ હતો જે તેમણે વહેંચ્યો — સમસ્ત માનવીય વિભાજનોથી પર એક પરમાત્માનું વર્ણન.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
શીખ પરંપરામાં અંકિત છે કે જ્યારે ગુરુ નાનકે સમ્રાટ બાબરની સેના સમક્ષ મૂલ મંતરનો પાઠ કર્યો, ત્યારે આક્રમણ કરવા તૈયાર સૈનિકો પોતાના સ્થાને જડ થઈ ગયા, હાલી ન શક્યા. બાબર સ્વયં ગુરુ નાનક પાસે આવ્યો અને મૂલ મંતર સાંભળીને પોતાના બધા બંદીઓને મુક્ત કરી દીધા. મંત્રની શક્તિ એટલી ઊંડી હતી કે કહેવાય છે બાબર રડી પડ્યો અને ક્ષમા માગી.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ કરતા પુરખુ નિરભઉ નિરવૈરુ અકાલ મૂરતિ અજૂની સૈભં ગુર પ્રસાદિ ।।
Ik Onkar Sat Naam Karta Purakh Nirbhau Nirvair Akal Murat Ajooni Saibhang Gur Prasad ||
અર્થ:એક જ સર્વવ્યાપક સૃષ્ટિકર્તા પરમેશ્વર છે. તેમનું નામ સત્ય છે. તેઓ સૌના રચયિતા છે. તેઓ ભયરહિત છે. તેઓ વેરરહિત છે. તેઓ કાલાતીત અને નિરાકાર છે. તેઓ જન્મ-મૃત્યુથી પર, સ્વયંભૂ છે. તેઓ ગુરુની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે.
ૐ ઇક ઓંકાર સતિનામુ કરતા પુરખુ નિરભઉ નિરવૈરુ અકાલ મૂરતિ અજૂની સૈભં ગુર પ્રસાદિ
Om Ik Onkar Sat Naam Karta Purakh Nirbhau Nirvair Akal Murat Ajooni Saibhang Gur Prasad
અર્થ:ૐ. એક પરમેશ્વર. સત્ય જ તેમનું નામ છે. તેઓ સૌના રચયિતા છે. ભયરહિત. વેરરહિત. કાલાતીત સ્વરૂપ. જન્મ-મૃત્યુથી પર. સ્વયં-પ્રકાશિત. ગુરુની કૃપાથી જણાય છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
मूल मंत्र પાઠના લાભ
સમસ્ત શીખ આધ્યાત્મિક સાધનાનો આધાર — તેમાં શીખ ધર્મ-દર્શનનો સંપૂર્ણ સાર સમાયેલો છે.
મૂલ મંતર પર ધ્યાન કરવાથી અહંકાર, ભય અને દ્વેષ દૂર થાય છે.
ઊંડી શાંતિ અને સાર્વત્રિક પરમાત્મા સાથે જોડાણ લાવે છે.
નિર્ભયતા (નિરભઉ) અને વૈરથી મુક્તિ (નિરવૈર) વિકસાવે છે.
પ્રતિદિન 108 વાર પાઠ કરવાથી બધી કામનાઓ પૂર્ણ થાય છે અને બાધાઓ દૂર થાય છે, એમ કહેવાય છે.
સાર્વત્રિક સંદેશ — ધર્મથી પર સમસ્ત માનવતા પર લાગુ.
मूल मंत्र જપ વિધિ
સ્વચ્છ, શાંત સ્થાન પર બેસો. આદર્શ સમય અમૃત વેલા છે, ભોર પહેલાં. આંખો બંધ કરો અને દરેક શબ્દના અર્થ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો. ધીમે ધીમે પાઠ કરો, પરમાત્માના દરેક ગુણને અનુભવતા. શીખ પરંપરામાં મૂલ મંતરને પ્રાયઃ જપજી સાહિબના આરંભ રૂપે વાંચવામાં આવે છે, પરંતુ તેને ઊંડા ધ્યાન માટે સ્વતંત્ર રૂપે પણ વાંચી શકાય. ઇચ્છો તો માળાનો ઉપયોગ કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ मूल मंत्र શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ