ಭವಾನೀಭುಜಙ್ಗಮ್
ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂ in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸುಂದರ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಹದಿನೇಳು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಸ್ತುತಿ. ಇದು ದೇವಿ ಭವಾನಿಯನ್ನು (ಪಾರ್ವತಿ) ಪಾದದಿಂದ ಕಿರೀಟದವರೆಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆಕೆ ಚಕ್ರಗಳು, ಸುಷುಮ್ನಾ ಮೂಲಕ ಸಹಸ್ರಾರದವರೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಭೋಗ ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕರುಣಿಸುವ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಶರಣಾಗತಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧ್ರುವಪದ 'ಭವಾನಿ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಏಕೈಕ ಗತಿ'ಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (Sri Vidya / Shakta tradition) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಭುಜಂಗಂ' ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಸುರುಳಿ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಲಹರಿಯಂತೆ, ಇದು ಮೃದು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ಕುಂಡಲಿನೀ ಯೋಗದ ಗೂಢ ವಿಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಕವಿ ದೇವಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಿಂದ ಸುಷುಮ್ನಾ ಮೂಲಕ ಶಿಖರ (ಸಹಸ್ರಾರ)ದವರೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಮಾತೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಮನೋವಾಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಶಾಕ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಶರಣಾಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಸ್ತೋತ್ರವೇ ತನ್ನ ಫಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: ಇದನ್ನು ಸ್ಥಿರ, ಭಕ್ತಿಯುತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿತ್ಯ ಓದುವವನು 'ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ಮೇಧೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.' ಭಕ್ತರು ಹದಿನೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ — ಭವಾನಿಯನ್ನು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಏಕೈಕ ನೌಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ — ಇದರ ನಿರಂತರ ಪಠಣದ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಧಾರ ಪಡೆದ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಷಡಾಧಾರಪಙ್ಕೇರುಹಾನ್ತರ್ವಿರಾಜತ್ ಸುಷುಮ್ನಾನ್ತರಾಲೇಽತಿತೇಜೋಲ್ಲಸನ್ತೀಮ್ । ಸುಧಾಮಣ್ಡಲಂ ದ್ರಾವಯನ್ತೀಂ ಪಿಬನ್ತೀಂ ಸುಧಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ಚಿದಾನನ್ದರೂಪಾಮ್ ॥ ೧॥
ṣaḍādhārapaṅkeruhāntarvirājat suṣumnāntarāle'titejollasantīm | sudhāmaṇḍalaṃ drāvayantīṃ pibantīṃ sudhāmūrtimīḍe cidānandarūpām || 1||
ಅರ್ಥ:1. ನಾನು ಆ ನೆಕ್ಟಾರ್-ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯನ್ನು, ಚಿದಾನಂದ-ರೂಪಿಣಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ — ಆಕೆ ಷಟ್ಚಕ್ರಗಳ ಕಮಲಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಾಳೆ, ಅಮೃತ ಮಂಡಲವನ್ನು ದ್ರವಿಸಿ ಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಜ್ವಲತ್ಕೋಟಿಬಾಲಾರ್ಕಭಾಸಾರುಣಾಙ್ಗೀಂ ಸುಲಾವಣ್ಯಶೃಙ್ಗಾರಶೋಭಾಭಿರಾಮಾಮ್ । ಮಹಾಪದ್ಮಕಿಞ್ಜಲ್ಕಮಧ್ಯೇ ವಿರಾಜತ್- ತ್ರಿಕೋಣೇ ನಿಷಣ್ಣಾಂ ಭಜೇ ಶ್ರೀಭವಾನೀಮ್ ॥ ೨॥
jvalatkoṭibālārkabhāsāruṇāṅgīṃ sulāvaṇyaśṛṅgāraśobhābhirāmām | mahāpadmakiñjalkamadhye virājat- trikoṇe niṣaṇṇāṃ bhaje śrībhavānīm || 2||
ಅರ್ಥ:2. ನಾನು ಶ್ರೀಭವಾನಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆಕೆಯ ಅಂಗಗಳು ಕೋಟಿ ಉದಯ ಬಾಲಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಅರುಣವರ್ಣವಾಗಿವೆ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಲಾವಣ್ಯ, ಶೃಂಗಾರ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಅಭಿರಾಮವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಮಹಾಪದ್ಮದ ಕಿಂಜಲ್ಕಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ತ್ರಿಕೋಣದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಕ್ವಣತ್ಕಿಙ್ಕಿಣೀನೂಪುರೋದ್ಭಾಸಿರತ್ನ- ಪ್ರಭಾಲೀಢಲಾಕ್ಷಾರ್ದ್ರಪಾದಾಬ್ಜಯುಗ್ಮಾಮ್ । ಅಜೇಶಾಚ್ಯುತಾದ್ಯೈಃ ಸುರೈಃ ಸೇವ್ಯಮಾನಾಂ ಮಹಾತ್ರಿಪುರಾಂ ಶ್ರೀಶಿವಾಂ ಭಾವಯಾಮಿ ॥ ೩॥
kvaṇatkiṅkiṇīnūpurodbhāsiratna- prabhālīḍhalākṣārdrapādābjayugmām | ajeśācyutādyaiḥ suraiḥ sevyamānāṃ mahātripurāṃ śrīśivāṃ bhāvayāmi || 3||
ಅರ್ಥ:3. ನಾನು ಮಹಾತ್ರಿಪುರೆಯನ್ನು, ಮಂಗಳಕರ ಶ್ರೀಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆಕೆಯ ಪಾದಕಮಲಗಳು — ಲತ್ತುಕದಿಂದ ತೊಯ್ದು, ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಕಾಲಂದುಗೆಗಳ ರತ್ನಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿ — ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಸುಶೋಣಾಮ್ಬರಾಬದ್ಧನೀವೀವಿರಾಜನ್- ಮಹಾರತ್ನಕಾಞ್ಚೀಕಲಾಪಂ ನಿತಮ್ಬಮ್ । ಸ್ಫುರದ್ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತನಾಭಿಂ ಚ ತಸ್ಯಾ ಭಜೇ ವಲ್ಲರೀವದ್ವಿಶಾಲಂ ತ್ರಿವಲ್ಲೀಮ್ ॥ ೪॥
suśoṇāmbarābaddhanīvīvirājan- mahāratnakāñcīkalāpaṃ nitambam | sphuraddakṣiṇāvartanābhiṃ ca tasyā bhaje vallarīvadviśālaṃ trivallīm || 4||
ಅರ್ಥ:4. ನಾನು ಆಕೆಯ ನಿತಂಬವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಕೆಂಪು ರೇಷ್ಮೆಯ ಗಂಟು, ಮಹಾರತ್ನ ಕಾಂಚಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ, ಆಕೆಯ ನಾಭಿ ಬಲಕ್ಕೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಿದೆ, ಆಕೆಯ ತ್ರಿವಳಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ.
ಲಸದ್ವೃತ್ತಗಮ್ಭೀರನಾಭೀಸರೋಜಂ ನಿಜಾಙ್ಗೋದ್ಭವಸ್ಥೂಲರೋಮಾವಲೀಭಿಃ । ಭ್ರಮದ್ಭ್ರಮರಾಡಮ್ಬರಂ ಸುನ್ದರಾಖ್ಯಂ ಭಜೇ ತತ್ತಟಿತ್ಕೋಟಿಕಾನ್ತಂ ಭವಾನ್ಯಾಃ ॥ ೫॥
lasadvṛttagambhīranābhīsarojaṃ nijāṅgodbhavasthūlaromāvalībhiḥ | bhramadbhramarāḍambaraṃ sundarākhyaṃ bhaje tattaṭitkoṭikāntaṃ bhavānyāḥ || 5||
ಅರ್ಥ:5. ನಾನು ಭವಾನಿಯ ಆ ನಾಭಿ-ಕಮಲವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ — ದುಂಡಗೆ, ಆಳವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ — ಶರೀರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ರೋಮಾವಳಿ ದುಂಬಿಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದು — ಕೋಟಿ ಮಿಂಚುಗಳ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.
ಕುಚೌ ಕುಙ್ಕುಮಾಗಾರಗರ್ಭಪ್ರವಾಲೌ ಪರಾಭೀತಿಮುದ್ರಾಕರಸ್ಯೋಪಕಣ್ಠೌ । ರಮಾಮನ್ದಿರೌ ಚಾಮರಾರಾತಿಕುಮ್ಭೌ ಭಜೇ ಚನ್ದನಾಲಿಪ್ತಕೌ ಭವ್ಯರೂಪೌ ॥ ೬॥
kucau kuṅkumāgāragarbhapravālau parābhītimudrākarasyopakaṇṭhau | ramāmandirau cāmarārātikumbhau bhaje candanāliptakau bhavyarūpau || 6||
ಅರ್ಥ:6. ನಾನು ಆಕೆಯ ಎರಡು ಕುಚಗಳನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇವು ಕುಂಕುಮ ನಿಧಿಯಂತೆ ಹವಳದ ಕೆಂಪಾಗಿವೆ, ಅಭಯ-ವರದ ಮುದ್ರೆಗಳ ಹಸ್ತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿವೆ, ರಮಾ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ಮಂದಿರಗಳು, ಗಜಕುಂಭಗಳಂತಿವೆ, ಚಂದನ ಲೇಪಿಸಿ, ಭವ್ಯರೂಪವಾಗಿವೆ.
ಲಲಾಟಶ್ರಿಯಂ ವಲ್ಲಭೈಕಾನುಭಾವಾಂ ಭುಜಾಮೂಲವಿನ್ಯಸ್ತಚೂತಾಗ್ರಕೋಟಿಮ್ । ಕಲಙ್ಕಾಧಿವಾಸಂ ಹಸಚ್ಚನ್ದ್ರಬಿಮ್ಬಂ ಶ್ರಿಯೇ ನೌಮಿ ಕಸ್ತೂರಿಕಾತಿಪ್ರಸನ್ನಮ್ ॥ ೭॥
lalāṭaśriyaṃ vallabhaikānubhāvāṃ bhujāmūlavinyastacūtāgrakoṭim | kalaṅkādhivāsaṃ hasaccandrabimbaṃ śriye naumi kastūrikātiprasannam || 7||
ಅರ್ಥ:7. ಶ್ರೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ನಾನು ಆಕೆಯ ಲಲಾಟ ಶೋಭೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ — ವಲ್ಲಭ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಅನುಪಮವಾದದ್ದು, ಭುಜಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಮಾವಿನ-ಚಿಗುರಿನ ತುದಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕಳಂಕ (ಚಂದ್ರಕಲೆ) ನೆಲೆಯಾದ ನಗುವ ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಂತೆ, ಕಸ್ತೂರಿಯಿಂದ ಅತಿ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಭಜೇ ವಕ್ತ್ರಮಬ್ಜಪ್ರಭಾಜಾಲಲೋಲಂ ಲಸದ್ವಾರಿಜಾಕ್ಷೀಯುಗಂ ವಿಭ್ರಮಾಕ್ಷಮ್ । ಲಲಾಟಾನ್ತರಾಲಮ್ಬಿಮಾಣಿಕ್ಯಭೂಷಂ ವಹನ್ತೀಂ ಚಲತ್ಕುಣ್ಡಲೋದ್ಯೋತಗಣ್ಡಮ್ ॥ ೮॥
bhaje vaktramabjaprabhājālalolaṃ lasadvārijākṣīyugaṃ vibhramākṣam | lalāṭāntarālambimāṇikyabhūṣaṃ vahantīṃ calatkuṇḍalodyotagaṇḍam || 8||
ಅರ್ಥ:8. ನಾನು ಆಕೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಕಮಲ-ಕಾಂತಿ ಜಾಲದಿಂದ ಚಂಚಲವಾಗಿದೆ, ದೀಪ್ತ ಕಮಲನಯನಗಳು, ವಿಭ್ರಮಯುತ ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಲಲಾಟದ ಮೇಲೆ ತೂಗುವ ಮಾಣಿಕ್ಯದಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿ, ಚಲಿಸುವ ಕುಂಡಲಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಆಕೆಯ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
ಸುಫುಲ್ಲಾರವಿನ್ದಾಯತಾಕ್ಷೀಂ ಸುವಕ್ಷೋ- ರುಹಾಂ ಚಾರುಹಾಸಾಂ ಸುಕರ್ಣಾವತಂಸಾಮ್ । ಸುಮಧ್ಯಾಂ ಸುವೃತ್ತಸ್ತನೀಂ ಸುಸ್ಮಿತಾಸ್ಯಾಂ ಭಜೇ ಶ್ರೀಮಹೇಶೀಂ ಭವಾನೀಂ ಭವಾನೀಮ್ ॥ ೯॥
suphullāravindāyatākṣīṃ suvakṣo- ruhāṃ cāruhāsāṃ sukarṇāvataṃsām | sumadhyāṃ suvṛttastanīṃ susmitāsyāṃ bhaje śrīmaheśīṃ bhavānīṃ bhavānīm || 9||
ಅರ್ಥ:9. ನಾನು ಶ್ರೀಮಹೇಶಿಯನ್ನು, ಭವಾನಿಯನ್ನು, ಭವಾನಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ — ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳಂತೆ ದೀರ್ಘ ನೇತ್ರಗಳು, ಸುಂದರ ವಕ್ಷ, ಮನೋಹರ ಹಾಸ, ಸುಂದರ ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳು, ಸಣ್ಣ ಸೊಂಟ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ವೃತ್ತ ಸ್ತನಗಳು, ಮಧುರ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ.
ಸುನಾಸಾಪುಟಂ ಸುನ್ದರಭ್ರೂಲಲಾಟಂ ತರಙ್ಗಾಯತಾಕ್ಷಂ ಸುಧಾಧೌತಗಣ್ಡಮ್ । ಸುಬಿಮ್ಬಾಧರಂ ಕುನ್ದದನ್ತಪ್ರಭಾಢ್ಯಂ ಭಜೇ ಚನ್ದ್ರಚೂಡಾಲಸತ್ಕೇಶಪಾಶಮ್ ॥ ೧೦॥
sunāsāpuṭaṃ sundarabhrūlalāṭaṃ taraṅgāyatākṣaṃ sudhādhautagaṇḍam | subimbādharaṃ kundadantaprabhāḍhyaṃ bhaje candracūḍālasatkeśapāśam || 10||
ಅರ್ಥ:10. ನಾನು ಆಕೆಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ — ಸುಂದರ ನಾಸಾಪುಟ, ಮನೋಹರ ಹುಬ್ಬುಗಳು, ಲಲಾಟ, ಅಲೆಗಳಂತೆ ದೀರ್ಘ ನೇತ್ರಗಳು, ಅಮೃತದಿಂದ ತೊಳೆದಂತಹ ಕೆನ್ನೆಗಳು, ತೊಂಡೆಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಅಧರ, ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ದಂತಕಾಂತಿ, ಚಂದ್ರಚೂಡದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಕೇಶಪಾಶದೊಂದಿಗೆ.
ಪರಾಶಕ್ತಿರಾಜ್ಞೀಸಮಾಕ್ರಾನ್ತವಿಶ್ವಾಂ ಪರಾಂ ಭೋಗಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾಂ ಶಾಮ್ಭವೀಂ ತಾಮ್ । ಪರಾಕಾರಕಾಮೇಶ್ವರೀಂ ಕಾಮಕೋಟಿಂ ಭಜೇ ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪಾಂ ಜಗನ್ಮಾತರಂ ಶ್ರೀಮ್ ॥ ೧೧॥
parāśaktirājñīsamākrāntaviśvāṃ parāṃ bhogamokṣapradāṃ śāmbhavīṃ tām | parākārakāmeśvarīṃ kāmakoṭiṃ bhaje citsvarūpāṃ jaganmātaraṃ śrīm || 11||
ಅರ್ಥ:11. ನಾನು ಶ್ರೀಯನ್ನು, ಜಗನ್ಮಾತೆಯನ್ನು, ಚಿದ್ರೂಪಿಣಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ — ಪರಾಶಕ್ತಿ, ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಷ್ಠಿತ ರಾಜ್ಞಿ, ಭೋಗ ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕರುಣಿಸುವ ಶಾಂಭವಿ, ಪರಾ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ, ಕಾಮಕೋಟಿ.
ಶ್ರುತೀನಾಂ ಮುಹುರ್ಭೂಷಣಂ ತರ್ಕಗಮ್ಯಂ ಮನೋವಾಕ್ಪಥಾತೀತಮತ್ಯನ್ತದೂರಮ್ । ನಿಜಾನನ್ದಬೀಜಂ ಸದಾ ಬುದ್ಧಿನಿಷ್ಠಂ ನಿರಾಕಾರಮೋಙ್ಕಾರಗಮ್ಯಂ ಭಜೇಽಹಮ್ ॥ ೧೨॥
śrutīnāṃ muhurbhūṣaṇaṃ tarkagamyaṃ manovākpathātītamatyantadūram | nijānandabījaṃ sadā buddhiniṣṭhaṃ nirākāramoṅkāragamyaṃ bhaje'ham || 12||
ಅರ್ಥ:12. ನಾನು ಅದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದು ವೇದಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಭೂಷಣ, ತರ್ಕದಿಂದ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾದರೂ ಮನೋವಾಕ್ಕುಗಳ ಪಥಕ್ಕೆ ಅತೀತ, ಅತ್ಯಂತ ದೂರ, ನಿಜಾನಂದ ಬೀಜ, ಸದಾ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತ, ನಿರಾಕಾರ, ಓಂಕಾರದ ಮೂಲಕ ಗಮ್ಯ.
ಮಹಾಯೋಗಪೀಠೇ ಪರಿಭ್ರಾಜಮಾನೇ ನಿಷಣ್ಣಂ ಶಿವೇನಾಪಿ ಸಾಮ್ಯಂ ವಹನ್ತೀಮ್ । ಸಹಸ್ರಾರಪದ್ಮೇ ಸದಾ ಭಾವಯಾಮಿ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಂ ಪರಾಂ ಚಿಚ್ಛರೀರಾಂ ಭವಾನೀಮ್ ॥ ೧೩॥
mahāyogapīṭhe paribhrājamāne niṣaṇṇaṃ śivenāpi sāmyaṃ vahantīm | sahasrārapadme sadā bhāvayāmi prabuddhāṃ parāṃ cicchharīrāṃ bhavānīm || 13||
ಅರ್ಥ:13. ನಾನು ದೇದೀಪ್ಯಮಾನ ಮಹಾಯೋಗಪೀಠದಲ್ಲಿ, ಸಹಸ್ರಾರ-ಕಮಲದಲ್ಲಿ, ಸದಾ ಭವಾನಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ — ಪ್ರಬುದ್ಧ, ಪರಾ, ಚಿತ್-ಶರೀರಿಣಿಯಾದ ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯ ವಹಿಸಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಇದಂ ಯಸ್ತು ನಿತ್ಯಂ ಸಮಾಧಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಠೇದ್ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತೋ ಭವಾನೀಭುಜಙ್ಗಮ್ । ಸ ಮೃತ್ಯುಂ ವಿಜಿತ್ಯಾಪಿ ಮೇಧಾಂ ಶ್ರಿಯಂ ಚ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ದೇಹಾನ್ತರೇ ಮುಕ್ತಿಮೇತಿ ॥ ೧೪॥
idaṃ yastu nityaṃ samādhāya cittaṃ paṭhedbhaktiyukto bhavānībhujaṅgam | sa mṛtyuṃ vijityāpi medhāṃ śriyaṃ ca samāsādya dehāntare muktimeti || 14||
ಅರ್ಥ:14. ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಈ ಭವಾನೀಭುಜಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೃತ್ಯುವನ್ನೂ ಗೆದ್ದು ಮೇಧೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇಹಾಂತರದ ನಂತರ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕವಿತ್ವಂ ಚ ವಾಗ್ಮಿತ್ವಮೇಧಾದಿಕಂ ಚ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಭವಾನೀ ದದಾತ್ಯೇವ ತಸ್ಮೈ । ಇದಂ ಸ್ತೋತ್ರರಾಜಂ ಪಠನ್ತಿ ಪ್ರಕಾಮಂ ನರಾ ಯೇ ನಿತಾನ್ತಂ ಪ್ರಸೀದೇನ್ಮಹೇಶೀ ॥ ೧೫॥
kavitvaṃ ca vāgmitvamedhādikaṃ ca prasannā bhavānī dadātyeva tasmai | idaṃ stotrarājaṃ paṭhanti prakāmaṃ narā ye nitāntaṃ prasīdenmaheśī || 15||
ಅರ್ಥ:15. ಪ್ರಸನ್ನ ಭವಾನಿ ಅವನಿಗೆ ಕವಿತ್ವ, ವಾಗ್ಮಿತ್ವ, ಮೇಧೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರರಾಜವನ್ನು ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ಪಠಿಸುವ ಮನುಜರ ಮೇಲೆ ಮಹೇಶಿ ನಿತಾಂತ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಲಿ.
ಭವಾನಿ ತ್ವದೀಯಾಙ್ಘ್ರಿಸೇವಾನುರಕ್ತಾನ್ ಜನಾನ್ಪಾಹಿ ಕಾರುಣ್ಯಪೂರ್ಣೈಃ ಕಟಾಕ್ಷೈಃ । ಜಗನ್ಮಾತರಸ್ಮಾದೃಶಾಂ ಪಾಮರಾಣಾಂ ಗತಿಸ್ತ್ವಂ ವಿನಾ ನೈವ ಲೋಕೇ ಮದಮ್ಬ ॥ ೧೬॥
bhavāni tvadīyāṅghrisevānuraktān janānpāhi kāruṇyapūrṇaiḥ kaṭākṣaiḥ | jaganmātarasmādṛśāṃ pāmarāṇāṃ gatistvaṃ vinā naiva loke madamba || 16||
ಅರ್ಥ:16. ಓ ಭವಾನಿ! ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತರಾದ ಜನರನ್ನು ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ ಕಟಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ಓ ಜಗನ್ಮಾತೆ! ನಮ್ಮಂತಹ ಪಾಮರರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ, ಓ ನನ್ನ ತಾಯಿ.
ಭವಾನಿ ತ್ವದೀಯಂ ಪದಾಮ್ಭೋಜಪೋತಂ ಪ್ರಪನ್ನಾಯ ಯಾಚ್ಛಮ್ಭವೇ ದೇಹಿ ಮಾತಃ । ಭವಾಮ್ಭೋಧಿಮಗ್ನಂ ಸಮುದ್ಧರ್ತುಮೀಶೇ ಭವಾನಿ ತ್ವಮೇಕಾ ಗತಿರ್ಮೇ ಭವಾನಿ ॥ ೧೭॥
bhavāni tvadīyaṃ padāmbhojapotaṃ prapannāya yācchambhave dehi mātaḥ | bhavāmbhodhimagnaṃ samuddhartumīśe bhavāni tvamekā gatirme bhavāni || 17||
ಅರ್ಥ:17. ಓ ಭವಾನಿ! ಶರಣಾಗತನಾದ ನನಗೆ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಾಂಭೋಜ ನೌಕೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು, ಓ ಮಾತೆ. ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥಳು. ಓ ಭವಾನಿ! ನೀನೇ ನನ್ನ ಏಕೈಕ ಗತಿ, ಓ ಭವಾನಿ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂ ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮೃತ್ಯು ಭಯದ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಶ್ಲೋಕ 14).
ಕವಿತ್ವ, ವಾಗ್ಮಿತ್ವ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮೇಧೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ (ಶ್ಲೋಕ 15).
ಭವಾನಿ 'ಭೋಗ-ಮೋಕ್ಷ-ಪ್ರದಾ' ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಲೌಕಿಕ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ದೇವಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾದದಿಂದ-ಕಿರೀಟದವರೆಗೆ (ಅಥವಾ ಕಿರೀಟದಿಂದ-ಪಾದದವರೆಗೆ) ಧ್ಯಾನ, ದರ್ಶನ ಸಾಧನೆಗೆ ಆದರ್ಶ.
ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಹಸ್ರಾರದವರೆಗೆ ಚೈತನ್ಯದ ಆರೋಹಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದಿವ್ಯ ಮಾತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಢ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಕರುಣಾಮಯ ಕಟಾಕ್ಷಗಳ ರಕ್ಷಕ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂ ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಹದಿನೇಳು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶಾಂತ, ಭಕ್ತಿಯುತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ (ಸ್ತೋತ್ರವೇ 'ಸಮಾಧಾಯ ಚಿತ್ತಂ' — ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ — ಓದಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ). ಪಾದಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ರೂಪವನ್ನು ಭಾವಿಸಿ, ಮುಕ್ತಾಯ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶರಣಾಗತಿ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಯ 'ಭವಾನಿ ತ್ವಮೇಕಾ ಗತಿರ್ಮೇ ಭವಾನಿ'ಯನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ಭವಾನೀಭುಜಂಗಂವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ