గర్భ స్తుతి
ಗರ್ಭ ಸ್ತುತಿ (ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿ) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
గర్భ స్తుతి భగవాన్ బ్రహ్మ, శివుడు, సమస్త దేవతలు భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని స్తుతిస్తూ, ఆయన అవతరించక ముందు తల్లి దేవకి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు చేసిన ప్రార్థన. శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణం పదవ స్కంధం (అధ్యాయం 2, శ్లోకాలు 26–41)లో వర్ణింపబడిన ఈ పదహారు శ్లోకాలు భగవానుని సత్యస్వరూపునిగా, విశ్వానికి ఏకైక మూలం, ఆశ్రయంగా, భక్తులు భవసాగరం దాటే నావగా కీర్తిస్తాయి. సాక్షాత్తు పరమ పురుషుడే తన గర్భంలో ప్రవేశించాడని, తన కుమారుడు యదువంశ రక్షకుడు అవుతాడని దేవతలు దేవకికి భరోసా ఇస్తారు.
మూలం & కథ
Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 2, verses 26–41 (Garbha-stuti / prayers of the demigods) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Brahma, Shiva and the demigods) · Classical Puranic era
కంసుని నేతృత్వంలోని రాక్షస రాజులచే పీడితురాలై, భూదేవి గోవు రూపంలో భగవాన్ బ్రహ్మను ఉద్ధరణ కొరకు ప్రార్థించింది. బ్రహ్మ, భగవాన్ శివుడు, సమస్త దేవతలతో కలిసి క్షీరసాగర తీరానికి వెళ్ళి భగవాన్ విష్ణువును ప్రార్థించారు. భగవానుడు త్వరలో భూమి భారాన్ని తొలగించడానికి అవతరిస్తానని వారికి భరోసా ఇచ్చాడు. తరువాత పరమ భగవానుడు మథురలో దేవకి గర్భంలో స్థానం పొందినప్పుడు, దేవతలు వచ్చి ఈ పదహారు శ్లోకాలతో స్తుతించారు — ఆయనను సత్య స్వరూపునిగా, సమస్త లోకాల ఆశ్రయంగా భావిస్తూ, దేవకిని తన కుమారుడు యదువంశ ఉద్ధారకుడు అవుతాడని సాంత్వనపరుస్తూ.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
దేవతలు ఈ ప్రార్థనలు గానం చేయగానే మథుర కారాగారం ఒక అలౌకిక కాంతితో నిండిపోయిందని, దేవకి తన గర్భస్థ భగవానుని తేజస్సుతో అంత దేదీప్యమానంగా ప్రకాశించిందని, క్రూరుడైన కంసుడు కూడా ఆశ్చర్యం, భయంతో నిండిపోయాడని చెబుతారు. శ్రద్ధతో గర్భ స్తుతిని విన్న గర్భిణీ తల్లిపై దేవకి గర్భస్థ దివ్య శిశువును చుట్టుముట్టిన విష్ణువు, సమస్త దేవతల అదే రక్షక కృప దిగుతుందని సంప్రదాయం భావిస్తుంది.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
సత్యవ్రతం సత్యపరం త్రిసత్యం సత్యస్య యోనిం నిహితం చ సత్యే । సత్యస్య సత్యమృతసత్యనేత్రం సత్యాత్మకం త్వాం శరణం ప్రపన్నాః ॥ ౨౬ ॥
satya-vrataṃ satya-paraṃ tri-satyaṃ satyasya yoniṃ nihitaṃ ca satye | satyasya satyam ṛta-satya-netraṃ satyātmakaṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapannāḥ || 26 ||
అర్థం:మేము నీ శరణు పొందుతున్నాము, నీ స్వరూపమే సత్యం — సదా సత్యనిష్ఠుడవు, పరమ సత్యమవు, భూత-వర్తమాన-భవిష్యత్తులలో సత్యమవు, సమస్త సత్యానికి మూలమవు, సత్యంలో నిగూఢమైనవాడవు, సత్యాలకే సత్యమవు, నీ నేత్రం అమోఘ సత్యం.
ఏకాయనోఽసౌ ద్విఫలస్త్రిమూల- శ్చతూరసః పఞ్చవిధః షడాత్మా । సప్తత్వగష్టవిటపో నవాక్షో దశచ్ఛదీ ద్విఖగో హ్యాదివృక్షః ॥ ౨౭ ॥
ekāyano 'sau dvi-phalas tri-mūlaś catū-rasaḥ pañca-vidhaḥ ṣaḍ-ātmā | sapta-tvag aṣṭa-viṭapo navākṣo daśa-cchadī dvi-khago hy ādi-vṛkṣaḥ || 27 ||
అర్థం:ఈ ఆది వృక్షానికి (విశ్వం / జీవ శరీరం) ఒక ఆశ్రయం, రెండు ఫలాలు, మూడు మూలాలు, నాలుగు రసాలు, ఐదు విధాల జ్ఞానం, ఆరు స్వభావాలు, ఏడు బెరడులు, ఎనిమిది శాఖలు, తొమ్మిది కోటరాలు, పది ఆకులు, దానిలో గూడు కట్టిన రెండు పక్షులు ఉన్నాయి.
త్వమేక ఏవాస్య సతః ప్రసూతి- స్త్వం సన్నిధానం త్వమనుగ్రహశ్చ । త్వన్మాయయా సంవృతచేతసస్త్వాం పశ్యన్తి నానా న విపశ్చితో యే ॥ ౨౮ ॥
tvam eka evāsya sataḥ prasūtis tvaṃ sannidhānaṃ tvam anugrahaś ca | tvan-māyayā saṃvṛta-cetasas tvāṃ paśyanti nānā na vipaścito ye || 28 ||
అర్థం:ఈ ప్రకట విశ్వానికి నీవు ఒక్కడవే మూలమవు, నీవే దాని పోషణవు, నీవే దాని ఉపసంహారమవు. నీ మాయచే మనస్సు కప్పబడినవారు నానా భేదాన్ని చూస్తారు, నిజమైన జ్ఞానులు చూడరు.
బిభర్షి రూపాణ్యవబోధ ఆత్మా క్షేమాయ లోకస్య చరాచరస్య । సత్త్వోపపన్నాని సుఖావహాని సతామభద్రాణి ముహుః ఖలానామ్ ॥ ౨౯ ॥
bibharṣi rūpāṇy avabodha ātmā kṣemāya lokasya carācarasya | sattvopapannāni sukhāvahāni satām abhadrāṇi muhuḥ khalānām || 29 ||
అర్థం:ఓ శుద్ధ జ్ఞాన స్వరూపా, చరాచర జగత్తు క్షేమం కొరకు నీవు వివిధ రూపాలు ధరిస్తావు — సత్త్వపూర్ణమైన, సుఖదాయక రూపాలు, సాధువులకు మంగళకరం కానీ దుష్టులకు మాటిమాటికీ వినాశకరం.
త్వయ్యమ్బుజాక్షాఖిలసత్త్వధామ్ని సమాధినావేశితచేతసైకే । త్వత్పాదపోతేన మహత్కృతేన కుర్వన్తి గోవత్సపదం భవాబ్ధిమ్ ॥ ౩౦ ॥
tvayy ambujākṣākhila-sattva-dhāmni samādhināveśita-cetasaike | tvat-pāda-potena mahat-kṛtena kurvanti go-vatsa-padaṃ bhavābdhim || 30 ||
అర్థం:ఓ కమలనయనా, సమస్త సత్త్వ నివాసమా, కొందరు సమాధిలో నీపై మనస్సు నిలిపి, మహాత్ముల చేత కీర్తింపబడిన నీ పాదపద్మాల నావను ఆశ్రయించి, ఈ విశాల భవసాగరాన్ని దూడ గిట్ట గుర్తు వలె (సులభంగా) దాటేస్తారు.
స్వయం సముత్తీర్య సుదుస్తరం ద్యుమన్ భవార్ణవం భీమమదభ్రసౌహృదాః । భవత్పదామ్భోరుహనావమత్ర తే నిధాయ యాతాః సదనుగ్రహో భవాన్ ॥ ౩౧ ॥
svayaṃ samuttīrya sudustaraṃ dyuman bhavārṇavaṃ bhīmam adabhra-sauhṛdāḥ | bhavat-padāmbhoruha-nāvam atra te nidhāya yātāḥ sad-anugraho bhavān || 31 ||
అర్థం:ఓ స్వయంప్రకాశా, ఆ అపార కరుణ గల భక్తులు ఈ దుస్తరమైన, భయంకరమైన భవసాగరాన్ని తామే దాటి, ఇక్కడ ఇతరుల కొరకు నీ పాదపద్మాల నావను విడిచిపోతారు — ఎందుకంటే నీవు భక్తులపై పరమ అనుగ్రహశీలుడవు.
యేఽన్యేఽరవిన్దాక్ష విముక్తమానిన- స్త్వయ్యస్తభావాదవిశుద్ధబుద్ధయః । ఆరుహ్య కృచ్ఛ్రేణ పరం పదం తతః పతన్త్యధోఽనాదృతయుష్మదఙ్ఘ్రయః ॥ ౩౨ ॥
ye 'nye 'ravindākṣa vimukta-māninas tvayy asta-bhāvād aviśuddha-buddhayaḥ | āruhya kṛcchreṇa paraṃ padaṃ tataḥ patanty adho 'nādṛta-yuṣmad-aṅghrayaḥ || 32 ||
అర్థం:ఓ కమలనయనా, తమను తాము వృథాగా ముక్తులమని భావించే ఇతరులు — నీపై భక్తి లేక బుద్ధి అశుద్ధంగా ఉన్నవారు — గొప్ప శ్రమతో పరమ పదాన్ని చేరినా, నీ పాదాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల మళ్ళీ క్రిందికి పడిపోతారు.
తథా న తే మాధవ తావకాః క్వచిద్ భ్రశ్యన్తి మార్గాత్త్వయి బద్ధసౌహృదాః । త్వయాభిగుప్తా విచరన్తి నిర్భయా వినాయకానీకపమూర్ధసు ప్రభో ॥ ౩౩ ॥
tathā na te mādhava tāvakāḥ kvacid bhraśyanti mārgāt tvayi baddha-sauhṛdāḥ | tvayābhiguptā vicaranti nirbhayā vināyakānīkapa-mūrdhasu prabho || 33 ||
అర్థం:కానీ నీ స్వంత భక్తులు, ఓ మాధవా, నీపై దృఢ ప్రేమతో బంధితులై, మార్గం నుండి ఎన్నడూ పతనం చెందరు; నీచే రక్షింపబడి, వారు సమస్త విఘ్నాల సేనాపతుల తలలపై అడుగిడుతూ నిర్భయంగా సంచరిస్తారు.
సత్త్వం విశుద్ధం శ్రయతే భవాన్ స్థితౌ శరీరిణాం శ్రేయఉపాయనం వపుః । వేదక్రియాయోగతపఃసమాధిభి- స్తవార్హణం యేన జనః సమీహతే ॥ ౩౪ ॥
sattvaṃ viśuddhaṃ śrayate bhavān sthitau śarīriṇāṃ śreya-upāyanaṃ vapuḥ | veda-kriyā-yoga-tapaḥ-samādhibhis tavārhaṇaṃ yena janaḥ samīhate || 34 ||
అర్థం:లోకాల పోషణ కార్యంలో నీవు విశుద్ధ సత్త్వ రూపాన్ని ధరిస్తావు, ఇది దేహధారులకు పరమ కల్యాణాన్ని ప్రసాదించే రూపం — దానిని వేద కర్మ, యోగం, తపస్సు, సమాధితో ఆరాధించి జనులు తమ శ్రేయస్సు కొరకు యత్నిస్తారు.
సత్త్వం న చేద్ధాతరిదం నిజం భవేద్ విజ్ఞానమజ్ఞానభిదాపమార్జనమ్ । గుణప్రకాశైరనుమీయతే భవాన్ ప్రకాశతే యస్య చ యేన వా గుణః ॥ ౩౫ ॥
sattvaṃ na ced dhātar idaṃ nijaṃ bhaved vijñānam ajñāna-bhidāpamārjanam | guṇa-prakāśair anumīyate bhavān prakāśate yasya ca yena vā guṇaḥ || 35 ||
అర్థం:ఓ సృష్టికర్తా, అజ్ఞానపు చీకటిని పారద్రోలే జ్ఞానమైన నీ ఈ విశుద్ధ సత్త్వ రూపం ప్రకటం కాకపోతే, నీ ఉనికి కేవలం గుణాల కార్యాల ద్వారా మాత్రమే అనుమానింపబడేది; ఎందుకంటే ఏ గుణం చేత అంతా ప్రకాశిస్తుందో ఆ గుణం చేతనే నీవు తెలియబడతావు.
న నామరూపే గుణజన్మకర్మభి- ర్నిరూపితవ్యే తవ తస్య సాక్షిణః । మనోవచోభ్యామనుమేయవర్త్మనో దేవ క్రియాయాం ప్రతియన్త్యథాపి హి ॥ ౩౬ ॥
na nāma-rūpe guṇa-janma-karmabhir nirūpitavye tava tasya sākṣiṇaḥ | mano-vacobhyām anumeya-vartmano deva kriyāyāṃ pratiyanty athāpi hi || 36 ||
అర్థం:గుణం, జన్మం, కర్మల చేత నిర్వచింపలేని నీ నామ-రూపాన్ని సాధారణ మార్గంతో నిర్ధారించలేరు, ఎందుకంటే నీవు వాటికి సాక్షివి, నీ మార్గం మనస్సు, వాక్కు (భక్తితో నిండిన) ద్వారా మాత్రమే అనుమేయం; అయినా నీ లీలల ద్వారా జనులు నిన్ను గుర్తిస్తారు.
శృణ్వన్గృణన్సంస్మరయంశ్చ చిన్తయన్ నామాని రూపాణి చ మఙ్గలాని తే । క్రియాసు యస్త్వచ్చరణారవిన్దయో- రావిష్టచేతా న భవాయ కల్పతే ॥ ౩౭ ॥
śṛṇvan gṛṇan saṃsmarayaṃś ca cintayan nāmāni rūpāṇi ca maṅgalāni te | kriyāsu yas tvac-caraṇāravindayor āviṣṭa-cetā na bhavāya kalpate || 37 ||
అర్థం:ఏ కార్యం చేస్తున్నా, నీ మంగళకరమైన నామ-రూపాలను శ్రవణం, కీర్తనం, స్మరణం, ధ్యానం చేస్తూ నీ పాదపద్మాలలో మనస్సు లగ్నం చేసేవాడు ఇక భౌతిక పునర్జన్మకు అర్హుడు కాడు.
దిష్ట్యా హరేఽస్యా భవతః పదో భువో భారోఽపనీతస్తవ జన్మనేశితుః । దిష్ట్యాఙ్కితాం త్వత్పదకైః సుశోభనై- ర్ద్రక్ష్యామ గాం ద్యాం చ తవానుకమ్పితామ్ ॥ ౩౮ ॥
diṣṭyā hare 'syā bhavataḥ pado bhuvo bhāro 'panītas tava janmaneśituḥ | diṣṭyāṅkitāṃ tvat-padakaiḥ suśobhanair drakṣyāma gāṃ dyāṃ ca tavānukampitām || 38 ||
అర్థం:ఓ హరీ, సౌభాగ్యవశాత్తు ఈ భూమి భారం ఇప్పుడు దాని ప్రభువుగా నీ జన్మ ద్వారా తొలగింపబడింది; సౌభాగ్యవశాత్తు నీ పాదాల శుభ చిహ్నాలతో అలంకరింపబడి, నీ అనుకంపతో శోభించే ఈ భూమిని, స్వర్గాన్ని కూడా మేము దర్శిస్తాము.
న తేఽభవస్యేశ భవస్య కారణం వినా వినోదం బత తర్కయామహే । భవో నిరోధః స్థితిరప్యవిద్యయా కృతా యతస్త్వయ్యభయాశ్రయాత్మని ॥ ౩౯ ॥
na te 'bhavasyeśa bhavasya kāraṇaṃ vinā vinodaṃ bata tarkayāmahe | bhavo nirodhaḥ sthitir apy avidyayā kṛtā yatas tvayy abhayāśrayātmani || 39 ||
అర్థం:ఓ ప్రభూ, జన్మరహితుడవైన నీ అవతారానికి నీ దివ్య లీల తప్ప మరే కారణం మేము ఊహించలేము; ఎందుకంటే సృష్టి, ప్రళయం, స్థితి అవిద్యచే జరిగినా, అవి అభయ ఆశ్రయమైన నీలోనే నిలిచి ఉన్నాయి.
మత్స్యాశ్వకచ్ఛపనృసింహవరాహహంస- రాజన్యవిప్రవిబుధేషు కృతావతారః । త్వం పాసి నస్త్రిభువనం చ యథాధునేశ భారం భువో హర యదూత్తమ వన్దనం తే ॥ ౪౦ ॥
matsyāśva-kacchapa-nṛsiṃha-varāha-haṃsa- rājanya-vipra-vibudheṣu kṛtāvatāraḥ | tvaṃ pāsi nas tri-bhuvanaṃ ca yathādhuneśa bhāraṃ bhuvo hara yadūttama vandanaṃ te || 40 ||
అర్థం:మత్స్య, అశ్వ, కచ్ఛప, నృసింహ, వరాహ, హంస రూపాలలో, రాజులు, బ్రాహ్మణులు, దేవతలలో అవతరించే ఓ ప్రభూ! ఇప్పుడు నీవు మమ్మల్ని, త్రిభువనాన్ని రక్షిస్తున్నట్లే, ఓ యదుశ్రేష్ఠా, భూమి భారాన్ని తొలగించు. నీకు మా నమస్కారం.
దిష్ట్యామ్బ తే కుక్షిగతః పరః పుమా- నంశేన సాక్షాద్భగవాన్ భవాయ నః । మాభూద్భయం భోజపతేర్ముమూర్షో- ర్గోప్తా యదూనాం భవితా తవాత్మజః ॥ ౪౧ ॥
diṣṭyāmba te kukṣi-gataḥ paraḥ pumān aṃśena sākṣād bhagavān bhavāya naḥ | mābhūd bhayaṃ bhoja-pater mumūrṣor goptā yadūnāṃ bhavitā tavātmajaḥ || 41 ||
అర్థం:ఓ తల్లీ దేవకీ, సౌభాగ్యవశాత్తు సాక్షాత్తు పరమ పురుషుడైన భగవానుడు తన పూర్ణ స్వరూపంతో మన క్షేమం కొరకు నీ గర్భంలో ప్రవేశించాడు. మరణావస్థలో ఉన్న భోజరాజు (కంసుడు) వల్ల ఏ మాత్రం భయపడకు — నీ కుమారుడు యదువంశ రక్షకుడు అవుతాడు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ಗರ್ಭ ಸ್ತುತಿ (ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿ) పారాయణ ప్రయోజనాలు
ప్రసిద్ధ 'సత్యవ్రతమ్' శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది, ఇది భగవానుని సనాతన సత్య స్వరూపునిగా కీర్తిస్తుంది.
రక్షణ యొక్క శక్తివంతమైన ప్రార్థన, పుట్టబోయే శిశువు, గర్భిణీ తల్లి కొరకు భగవానుని ఆశ్రయాన్ని ఆవాహన చేయడానికి పఠిస్తారు.
ముఖ్యంగా జన్మాష్టమి నాడు, గర్భధారణ సమయంలో తల్లి, శిశువు క్షేమం కొరకు ఆశీర్వాదంగా పఠిస్తారు.
భక్తి — కేవలం జ్ఞానం లేదా తపస్సు కాదు — భవసాగరం దాటే నిశ్చిత నావ అని బోధిస్తుంది (శ్లోకాలు 30–32).
ప్రేమతో భగవానునితో బంధితులైనవారు ఆధ్యాత్మిక మార్గం నుండి ఎన్నడూ పతనం చెందరని భక్తునికి భరోసా ఇస్తుంది (శ్లోకం 33).
నిర్భయత్వం, శ్రద్ధ, పరమ భగవానుని, సమస్త దేవతల రక్షక కృపను ప్రసాదిస్తుందని భావిస్తారు.
ಗರ್ಭ ಸ್ತುತಿ (ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿ) పారాయణ విధి
భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు లేదా విష్ణువు విగ్రహం ముందు శ్రద్ధతో పదహారు శ్లోకాలను పఠించండి, సాక్షాత్ పరమ సత్యమే దేవకి గర్భంలో అవతరించాడనే భావంతో ధ్యానిస్తూ. ఈ స్తుతిని సంప్రదాయకంగా గర్భధారణ సమయంలో, జన్మాష్టమి నాడు పఠిస్తారు, తల్లి, శిశువు కొరకు దివ్య రక్షణను ఆవాహన చేస్తూ. 'సత్యవ్రతమ్' శ్లోకంతో ప్రారంభించి నెమ్మదిగా ముందుకు సాగండి, భగవానుని అందరి మూలం, ఆశ్రయంగా ధ్యానిస్తూ, సమర్పణ, కృతజ్ఞతా హృదయంతో.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ಗರ್ಭ ಸ್ತುತಿ (ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿ)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి