Mantra.Tips
gayatriavahanaminvocationsandhyavandana

ગાયત્રી આવાહનમ્

ଗାୟତ୍ରୀ ଆବାହନମ୍ (ଆୟାତୁ ବରଦା ଦେବୀ) in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 1× જપ·🕐 ત્રણેય સંધ્યાઓ — પ્રાતઃ, મધ્યાહ્ન અને સાંજ — એ ગાયત્રી જપ પૂર્વે·📜 Sandhyavandana / Gayatri Japa ritual (Vedic Avahana verses; the second passage from the Yajurveda tradition)
Share:

અર્થ

ગાયત્રી આવાહનમ્ સંધ્યાવંદનમાં ગાયત્રી જપ પૂર્વે બોલાતું આવાહન છે, જે વરદાયિની દેવી ગાયત્રીને — 'છંદોની માતા' અને બ્રહ્મ સમાન — ઉપસ્થિત થવા બોલાવે છે. પછી તે તેમને ઓજ, બળ, તેજ, દેવોનું ધામ અને સમસ્ત વિશ્વ કહીને મહિમામંડિત કરે છે, અને અંતે તેમના ત્રણ રૂપો — ગાયત્રી (પ્રાતઃ), સાવિત્રી (મધ્યાહ્ન) અને સરસ્વતી (સાંજ) — નું આવાહન કરે છે. આ સાથે સાધક ગાયત્રી મંત્રના જપ પૂર્વે દેવીનું સ્વાગત કરે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Sandhyavandana / Gayatri Japa ritual (Vedic Avahana verses; the second passage from the Yajurveda tradition) · Unknown (Vedic ritual tradition) · Vedic

દૈનિક સંધ્યાવંદનમાં ગાયત્રી જપ અચાનક આરંભ કરાતો નથી: પહેલા દેવીનું આવાહન અને સ્વાગત થાય છે. પ્રથમ ઋચા 'આયાતુ વરદા દેવી' ગાયત્રીને — વરદાયિની દેવી, અક્ષર અને બ્રહ્મ સમાન, સમસ્ત છંદોની માતા — આવવા અને સાધકની પ્રાર્થના સ્વીકારવા બોલાવે છે. આગળની ઋચા, યજુર્વેદમાંથી લેવાયેલી, તેમને ઓજ, બળ, તેજ અને સાક્ષાત્ વિશ્વ રૂપે મહિમામંડિત કરે છે, અને તેમના ત્રિવિધ રૂપ — ગાયત્રી, સાવિત્રી અને સરસ્વતી — ના આવાહનથી સમાપ્ત થાય છે. ત્યારે જ સાધક મહાન ગાયત્રી મંત્રને ગ્રહણ કરે છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

પરંપરા માને છે કે વેદમાતા કહેવાતી ગાયત્રી એ માતા છે જે દ્વિજને તેનો આધ્યાત્મિક જન્મ આપે છે; મનુસ્મૃતિ તેમને સૌથી પાવન બતાવે છે, અને ઋષિઓ ઘોષણા કરે છે કે જે પ્રતિદિન તેમનું આવાહન અને ધ્યાન કરે છે તે પાપથી મુક્ત થઈ સવિતૃના પ્રકાશથી પ્રકાશિત થાય છે. જે જપ પૂર્વે સાચા હૃદયથી દેવીનું સ્વાગત કરે છે, તે તેમની જીવંત ઉપસ્થિતિને હૃદયમાં અનુભવે છે, એમ કહેવાય છે.

અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

શ્લોક 1

આયાતુ વરદા દેવી અક્ષરં બ્રહ્મસમ્મિતમ્। ગાયત્રીં છન્દસાં માતેદં બ્રહ્મ જુષસ્વ નઃ॥

Om Ayatu Varada Devi Aksharam Brahma-Sammitam. Gayatrim Chandasam Mata Idam Brahma Jushasva Nah.

અર્થ:ૐ — વરદાયિની દેવી પધારે, જે અક્ષર અને બ્રહ્મ સમાન છે; હે ગાયત્રી, છંદોની માતા, અમારી આ પવિત્ર પ્રાર્થનાનો સ્વીકાર કરો. તમે ઓજ છો, સહન-શક્તિ છો, બળ છો, તેજ છો; તમે દેવોનું ધામ અને તેમનું નામ છો, તમે સમસ્ત વિશ્વ છો, સૌનું જીવન છો, તમે સર્વ છો, સૌની આયુ અને સૌથી પર અભિભૂ છો — ૐ. હું ગાયત્રીનું આવાહન કરું છું; સાવિત્રીનું આવાહન કરું છું; સરસ્વતીનું આવાહન કરું છું. (આ ઋચાઓ જપ આરંભ કરતા પૂર્વે ગાયત્રી-દેવીને ઉપસ્થિત થવા આવાહિત કરે છે.)

શ્લોક 2

ઓજોઽસિ સહોઽસિ બલમસિ ભ્રાજોઽસિ દેવાનાં ધામ નામાસિ વિશ્વમસિ વિશ્વાયુઃ સર્વમસિ સર્વાયુરભિભૂરોં। ગાયત્રીમાવાહયામિ સાવિત્રીમાવાહયામિ સરસ્વતીમાવાહયામિ॥

Ojo-si Saho-si Balam-asi Bhrajo-si Devanam Dhama Nama-asi Vishvam-asi Vishvayuh Sarvam-asi Sarvayur-Abhibhur-Om. Gayatrim-Avahayami Savitrim-Avahayami Sarasvatim-Avahayami.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

આયાતુ🔊Ayatuપધારે, કૃપા કરી આવો (આવાહન)
વરદા દેવી🔊Varada Deviવરદાયિની દેવી (ગાયત્રી)
અક્ષરં બ્રહ્મસમ્મિતમ્🔊Aksharam Brahma-Sammitamઅક્ષર, બ્રહ્મ સમાન (તદ્રૂપ)
ગાયત્રીમ્🔊Gayatrimગાયત્રી (પવિત્ર છંદ-દેવી)
છન્દસાં માતા🔊Chandasam Mataસમસ્ત વૈદિક છંદોની માતા
ઇદં બ્રહ્મ જુષસ્વ નઃ🔊Idam Brahma Jushasva Nahઅમારી આ પ્રાર્થના (આ બ્રહ્મ/પવિત્ર વચન) નો સ્વીકાર કરો
ઓજોઽસિ🔊Ojo-siતમે ઓજ (તેજસ્વિતા) છો
સહોઽસિ🔊Saho-siતમે સહન-શક્તિ (સહસ્) છો
બલમસિ🔊Balam-asiતમે બળ છો
ભ્રાજોઽસિ🔊Bhrajo-siતમે તેજ (ભ્રાજ) છો
દેવાનાં ધામ નામાસિ🔊Devanam Dhama Nama-asiતમે દેવોનું ધામ અને તેમનું નામ છો
વિશ્વમસિ🔊Vishvam-asiતમે સમસ્ત વિશ્વ છો
વિશ્વાયુઃ🔊Vishvayuhતમે સૌનું જીવન (વિશ્વની આયુ) છો
સર્વમસિ સર્વાયુઃ🔊Sarvam-asi Sarvayuhતમે સર્વ છો, સૌની આયુ છો
અભિભૂઃ🔊Abhibhuhઅભિભૂ, સૌથી પર, પરમ
ગાયત્રીમાવાહયામિ🔊Gayatrim-Avahayamiહું ગાયત્રી (તથા સાવિત્રી અને સરસ્વતી) નું આ પૂજામાં આવાહન કરું છું

ଗାୟତ୍ରୀ ଆବାହନମ୍ (ଆୟାତୁ ବରଦା ଦେବୀ) પાઠના લાભ

સંધ્યાવંદનમાં ગાયત્રી જપ પૂર્વે નિર્ધારિત આવાહન (આવાહના)

વેદોની માતા દેવી ગાયત્રીનું પૂજા અને હૃદયમાં સ્વાગત કરે છે

ગાયત્રીને ઓજ, બળ, તેજ અને સમસ્ત વિશ્વ રૂપે મહિમામંડિત કરે છે

ત્રણ સંધ્યાઓ માટે તેમના ત્રણ રૂપો — ગાયત્રી, સાવિત્રી અને સરસ્વતી — નું આવાહન કરે છે

શક્તિશાળી ગાયત્રી મંત્ર જપ પૂર્વે મનને તૈયાર અને પવિત્ર કરે છે

વેદમાતાની કૃપાથી બુદ્ધિ, ઓજ અને જ્ઞાન પ્રદાન કરનાર મનાય છે

ଗାୟତ୍ରୀ ଆବାହନମ୍ (ଆୟାତୁ ବରଦା ଦେବୀ) જપ વિધિ

જપ સંખ્યા1વાર
ઉત્તમ સમયત્રણેય સંધ્યાઓ — પ્રાતઃ, મધ્યાહ્ન અને સાંજ — એ ગાયત્રી જપ પૂર્વે

આચમન, પ્રાણાયામ અને જપના સંકલ્પ પછી, પૂર્વ તરફ (પ્રાતઃ) અથવા સંધ્યા અનુસાર મુખ કરીને બેસો. હાથ જોડીને શાંત મનથી આવાહન બોલો, તમારી સમક્ષ બિરાજમાન તેજોમયી દેવી ગાયત્રીનું ધ્યાન કરતાં. 'ગાયત્રીમાવાહયામિ…' પર આવાહન મુદ્રા કરીને તેમની ઉપસ્થિતિને આમંત્રિત કરો. પછી રુદ્રાક્ષ કે તુલસીની માળા પર ગાયત્રી મંત્રનો જપ (108 અથવા ઇચ્છિત સંખ્યા) આરંભ કરો.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ଗାୟତ୍ରୀ ଆବାହନମ୍ (ଆୟାତୁ ବରଦା ଦେବୀ) ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
આવાહનમ્ નો અર્થ છે 'આવાહન'. ગાયત્રી આવાહનમ્ એ ઋચાઓ છે જેના દ્વારા સાધક દૈનિક સંધ્યાવંદનમાં ગાયત્રી જપ આરંભ કરતા પૂર્વે દેવી ગાયત્રીને ઉપસ્થિત થવા આમંત્રિત કરે છે. તે તેમને વરદાયિની, અક્ષર બ્રહ્મ અને વૈદિક છંદોની માતા કહીને સંબોધે છે.
આ એક જ વેદમાતાના ત્રણ રૂપો છે, જેમની દિવસની ત્રણ સંધિઓ પર ઉપાસના થાય છે: પ્રાતઃ ગાયત્રી (બ્રહ્મા અને ઋગ્વેદ સાથે સંબંધિત), મધ્યાહ્ન સાવિત્રી (રુદ્ર/યજુર્વેદ) અને સાંજ સરસ્વતી (વિષ્ણુ/સામવેદ). ત્રણેયનું આવાહન તેમના પૂર્ણ, ત્રિવિધ રૂપનું સન્માન કરે છે.
આ ત્રણેય સંધ્યાઓમાં — સૂર્યોદય, મધ્યાહ્ન અને સૂર્યાસ્ત પર — ગાયત્રી મંત્રના જપ પૂર્વે જ, પ્રારંભિક આચમન, પ્રાણાયામ અને સંકલ્પ પછી બોલાય છે.
'છંદસાં માતા' નો અર્થ છે 'છંદોની માતા'. ગાયત્રી ઋચાને સમસ્ત વૈદિક છંદોની, અને આમ વેદોની પણ ઉદ્ગમ અને માતા મનાય છે — એટલે જ ગાયત્રીને વેદમાતા, વેદોની માતા કહેવાય છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ଗାୟତ୍ରୀ ଆବାହନମ୍ (ଆୟାତୁ ବରଦା ଦେବୀ) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ