ధన్వన్తరి స్తోత్రమ్
ਧਨਵੰਤਰੀ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ధన్వంతరి స్తోత్రం భగవాన్ ధన్వంతరి అత్యంత ప్రసిద్ధ ధ్యాన-శ్లోకం. ధన్వంతరి భగవాన్ విష్ణువు అవతారం, దేవతల వైద్యుడు, సముద్ర మథన సమయంలో అమృత-కలశంతో ప్రకటమయ్యారు. ఈ శ్లోకం ఆయన చతుర్భుజ స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తుంది, అందులో ఆయన శంఖం, చక్రం, జలౌక, అమృత-కలశం ధరిస్తారు, ఆయనను సమస్త రోగాల అడవిని దహించే దావాగ్ని అని చెబుతుంది. ఆరోగ్యం, చికిత్స, రోగవిముక్తి కోసం, ముఖ్యంగా ధనతేరస్ (ధన్వంతరి జయంతి) నాడు, దీనిని పఠిస్తారు.
మూలం & కథ
Traditional Sanskrit dhyana shloka (Ayurvedic / Vaishnava tradition) · Unknown (traditionally recited in Ayurvedic and Vaishnava lineages) · Ancient / Classical
ధన్వంతరి క్షీరసాగరం (పాల సముద్రం) నుండి సముద్ర మథన సమయంలో ప్రకటమయ్యారు, అది దేవతలు, రాక్షసులు చేసిన మహా మథనం. దేవతల దివ్య వైద్యునిగా ఆయన అమరత్వాన్ని ప్రసాదించే అమృత-కలశాన్ని ధరించారు. ఆయన విష్ణువు అంశ-అవతారంగా పరిగణించబడతారు, జీవన విజ్ఞానమైన ఆయుర్వేదం ఋషులకు, వైద్యులకు వెల్లడైన దివ్య స్రోతం ఆయనే. ఆయన పూజ ఆరంభ ధ్యాన రూపంగా ఉపయోగించే ఈ ధ్యాన-శ్లోకం, ప్రార్థనకు ముందు భక్తుని మనస్సులో ఆయన స్వరూపాన్ని స్థిరపరుస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ధన్వంతరి శ్రద్ధాపూర్ణ పూజ అసాధ్య రోగాలను కూడా నయం చేసి ఆయుష్షును పెంచిందని సంప్రదాయ కథనం. ఆయుర్వేద పరంపరలు చెబుతాయి, ధన్వంతరిని ఆవాహన చేసి తమ చికిత్సను ఆరంభించిన వైద్యుల ఔషధాలు అసాధారణంగా ప్రభావవంతంగా నిరూపితమయ్యాయని — భగవంతుడే తమ చేతుల ద్వారా ఈ శ్లోకంలో వర్ణించిన 'రోగాల అడవి'ని దహిస్తున్నట్లు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం శఙ్ఖం చక్రం జలౌకాం దధదమృతఘటం చారుదోర్భిశ్చతుర్భిః సూక్ష్మస్వచ్ఛాతిహృద్యాంశుకపరివిలసన్మౌలిమమ్భోజనేత్రమ్। కాలామ్భోదోజ్జ్వలాఙ్గం కటితటవిలసచ్చారుపీతామ్బరాఢ్యం వన్దే ధన్వన్తరిం తం నిఖిలగదవనప్రౌఢదావాగ్నిలీలమ్॥
Om Shankham Chakram Jalaukam Dadhad-Amrita-Ghatam Charu-Dorbhish-Chaturbhih Sukshma-Svacchati-Hridyamshuka-Parivilasan-Maulim-Ambhoja-Netram Kalambhodojjvalangam Kati-Tata-Vilasach-Charu-Pitambar-Adhyam Vande Dhanvantarim Tam Nikhila-Gada-Vana-Praudha-Davagni-Lilam
అర్థం:ఓం. నేను భగవాన్ ధన్వంతరికి ప్రణమిల్లుతున్నాను, ఆయన తన నాలుగు అందమైన చేతులలో శంఖం, చక్రం, జలౌక (అట్ట) మరియు అమృత-కలశం ధరిస్తారు. ఆయన శిరస్సు అతి సూక్ష్మమైన, స్వచ్ఛమైన, మనోహరమైన వస్త్ర కిరీటంతో శోభిల్లుతుంది, ఆయన నేత్రాలు కమలాల వంటివి. ఆయన తేజోమయ శరీరం నల్లని మేఘం వలె ప్రకాశిస్తుంది, నడుము ప్రాంతం అందమైన పీతాంబరంతో అలంకరించబడింది. ఆయన సమస్త రోగాల అడవిని దహించే ప్రచండ దావాగ్ని లీలను ఆడతారు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ਧਨਵੰਤਰੀ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆరోగ్యం, రోగవిముక్తి కోసం దివ్య వైద్యుడు భగవాన్ ధన్వంతరిని ఆవాహన చేస్తుంది
ఆయుర్వేద వైద్యులు, విద్యార్థులు రోగుల చికిత్స లేదా ఔషధ-అధ్యయనానికి ముందు సంప్రదాయబద్ధంగా పఠిస్తారు
శారీరక వ్యాధుల 'అడవి'ని దహించే దావాగ్ని వలె పనిచేస్తుందని నమ్మకం
మానసిక, శారీరక క్షేమాన్ని తెచ్చి శరీర రోగనిరోధక శక్తిని బలపరుస్తుంది
ముఖ్యంగా ధనతేరస్ (ధన్వంతరి జయంతి), దీపావళి మొదటి రోజు, అత్యంత శుభప్రదం
భక్తుని అమృతం — ఓజస్సు, అమరత్వ అమృతం — విశ్వస్రోతంతో కలుపుతుంది
ਧਨਵੰਤਰੀ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ పారాయణ విధి
తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు తిరిగి నెయ్యి దీపం వెలిగించి, భగవాన్ ధన్వంతరి అమృత-కలశంతో సముద్రం నుండి ప్రకటమవుతున్నట్లు ఊహించండి. శ్రద్ధతో స్తోత్రాన్ని పఠించండి, వీలైతే 108 సార్లు లేదా 9 గుణిజాలలో. చాలా మంది భక్తులు దీనిని ధన్వంతరి మూల మంత్రం 'ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ ధన్వంతరయే...' తో కలిపి పఠిస్తారు. రోగి కోసం కూడా దీనిని పఠించవచ్చు, దేవత ముందు సమర్పించిన నీటిని తర్వాత రోగికి ప్రసాదంగా ఇవ్వవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ਧਨਵੰਤਰੀ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి