ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ 'ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଚେତନା) ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ' — ଏହା ଋଗ୍ୱେଦର ଐତରେୟ ଉପନିଷଦର ମହାବାକ୍ୟ ଏବଂ ଉପନିଷଦମାନଙ୍କର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ, ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଆଧାରରେ ସମସ୍ତ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ଜାଣିବା ଓ ବଞ୍ଚିବା ଘଟେ, ତାହା ହିଁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମ। ଋଗ୍ୱେଦର ଏହି ମହାବାକ୍ୟ ଉପରେ ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଯାହା ସାଧକଙ୍କୁ ନିଜ ଚେତନାରେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମର ବୋଧ କରାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Aitareya Upanishad, Verse 3.1.3 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ଐତରେୟ ଉପନିଷଦର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ପଚାରେ: 'ଏହି ଆତ୍ମା କିଏ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ ଉପାସନା କରୁ? କାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଦେଖେ, ଶୁଣେ, ଶୁଙ୍ଘେ, କୁହେ ଓ ବିଚାର କରେ?' ଋଷି ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି — ତାହା ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଚେତନା), ଯାହା ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ — ଦେବତା, ଋଷି, ମଣିଷ, ପଶୁ ଓ ମହାଭୂତ ସମସ୍ତେ ତାହା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଓ ତାହା ଉପରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ। ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନର ସାରାଂଶ ଦେଇ ଉପନିଷଦ ଘୋଷଣା କରେ — 'ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ — ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ', ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ସଚେତନତାକୁ ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଉପନିଷଦର ଉପସଂହାର — ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଆତ୍ମାକୁ ଚେତନା ରୂପେ ଜାଣି ତାହା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହି ଲୋକରୁ ପ୍ରୟାଣ କରନ୍ତି, ସେ 'ଆଲୋକଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଅମର ହୁଅନ୍ତି' — 'ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ'ର ଏହି ଜାଗରଣ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ ॥
prajñānaṁ brahma
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଜ୍ଞାନ (ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା) ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ। ଯେଉଁ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଦେଖେ, ଶୁଣେ, ଜାଣେ ଓ ବଞ୍ଚେ, ତାହା ହିଁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ; ଏହି ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପଞ୍ଚମହାଭୂତ ଓ ସକଳ ପ୍ରାଣୀ; ଏସବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପରିଚାଳିତ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ପ୍ରଜ୍ଞାନ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) ପାଠର ଲାଭ
ଉପନିଷଦମାନଙ୍କର ଚାରି ମହାବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ସାଧକଙ୍କ ଧ୍ୟାନକୁ ବାହ୍ୟ ବିଷୟରୁ ହଟାଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣୁଥିବା ଭିତରର ସଚେତନତା-ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଏ।
ଧ୍ୟାନରେ ନିଜ ଚେତନାକୁ ହିଁ ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ ପରମ ସତ୍ୟ ରୂପେ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚିତ୍ତରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚିନ୍ତା ବଦଳରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ସଚେତନତାରେ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରି ଅଟଳ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ଦିଏ।
ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ଏବଂ ଅଦ୍ୱୈତ ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଙ୍କେତ।
ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) ପାଠ ବିଧି
ଏହା ଚିନ୍ତନାତ୍ମକ ବୋଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର। ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସି 'ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ' ପାଠ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ଧୀରେ ପଚାରନ୍ତୁ: 'କେଉଁ ସଚେତନତାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା, ଅନୁଭୂତି ଓ ଉପଲବ୍ଧି ପ୍ରକଟ ହୁଏ?' ଚିହ୍ନନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ନିତ୍ୟ-ଉପସ୍ଥିତ, ଜାଣୁଥିବା ଚେତନା ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ — ଏହା ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ଆଲୋକ ଯାହା ମନକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଧ୍ୟାନକୁ ସେହି ସଚେତନତାରେ ବିଶ୍ରାମ ଦିଅନ୍ତୁ, ମନ ବିଚରଣ କଲେ ବାରମ୍ବାର ସେଠାକୁ ହିଁ ଫେରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਪ੍ਰਗਿਆਨੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ