ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௫.௮ — நைவ கிஞ்சித் கரோமீதி in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਤਮਗਿਆਨੀ ਮੁਨੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਖਾਣ, ਚੱਲਣ, ਸੌਣ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੱਤ੍ਵਵੇਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ, ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਰਤ੍ਰਿਤ੍ਵ ਦੇ ਇਸ ਬੋਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਅਲਿਪਤ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। (ਇਹ ਭਾਵ ਸ਼ਲੋਕ ੫.੯ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 8 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਨਿਆਸ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਸਮਨਵੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤ ਮੁਨੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਲੋਕ ੫.੮ ਅਤੇ ੫.੯ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਖ ਦੇਹ ਦੀ ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ — ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬੱਝਦਾ ਨਹੀਂ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਆਤਮ-ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ' ਦਾ ਭਾਵ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਹੰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮ ਤੋਂ ਅਛੋਹ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸਤਬਧਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨੈਵ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਨ੍ਯੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ਼੍ਰ੍ਰਿਣਵਨ੍ਸ੍ਪ੍ਰਿਸ਼ਞ੍ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨਸ਼੍ਨਨ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਸ੍ਵਪਨ੍ ਸ਼੍ਵਸਨ੍॥
naiva kiñchit karomīti yukto manyeta tattva-vit paśhyañ śhṛiṇvan spṛiśhañ jighrann aśhnan gachchhan svapañ śhvasan
ਅਰਥ:ਤੱਤ੍ਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੁਰਖ — ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਛੂੰਹਦਾ, ਸੁੰਘਦਾ, ਖਾਂਦਾ, ਚੱਲਦਾ, ਸੌਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ — ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ', ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௫.௮ — நைவ கிஞ்சித் கரோமீதி ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅਕਰਤ੍ਰਿਤ੍ਵ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਦੇ 'ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਹਾਂ' ਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਘੋਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕਰਮਯੋਗ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௫.௮ — நைவ கிஞ்சித் கரோமீதி ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਦੇਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਸੱਚਾ ਆਤਮਾ ਮੌਨ ਸਾਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਭਾਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ — 'ਇੰਦਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ, ਆਤਮਾ, ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।' ਨਿਰੰਤਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਚਿੰਤਨ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਢਿੱਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௫.௮ — நைவ கிஞ்சித் கரோமீதி ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ