ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ଦେହେ
దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే (భగవద్గీత 2.13) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର (ଅଧ୍ୟାୟ 2, ଶ୍ଲୋକ 13) ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକଟି ଆତ୍ମାର ନିତ୍ୟତା ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୌଳିକ ଉପଦେଶ। ସେ ଆତ୍ମାର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ଦେହରୁ ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ଯିବାକୁ, ସେହି ଶରୀରର ବାଲ୍ୟରୁ ଯୌବନ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ କ୍ରମ ସହିତ ତୁଳନା କରନ୍ତି — ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ, ନିରନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତନ। ତେଣୁ ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଆତ୍ମା କେବେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 13 · Spoken by Lord Krishna to Arjuna; recorded by Sage Veda Vyasa in the Mahabharata (Bhishma Parva) · Ancient (part of the Mahabharata, traditionally dated to the Dvapara Yuga)
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଚିନ୍ତାରେ ଶୋକରେ ଜଡ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଗୀତାର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ପ୍ରକୃତରେ ଏଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସାଂଖ୍ୟ ଯୋଗରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆତ୍ମାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୋକ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସେହି ଉପଦେଶର ପ୍ରଥମ ଓ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାଣୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ — ଆତ୍ମା ନିତ୍ୟ ଏବଂ କେବଳ ଦେହରୁ ଦେହକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଯୁଗଯୁଗ ଧରି ଋଷି ଓ ଭକ୍ତମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକରୁ ସାହସ ପାଇଛନ୍ତି, ନିଜ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସର ନିର୍ଭୟ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଆତ୍ମା କେବେ ବଧ ହୁଏ ନାହିଁ। କୁହାଯାଏ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏହି ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକର ଚିନ୍ତନ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିଦିଏ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟରୁ ଶାନ୍ତ ସଂକ୍ରମଣରେ ପରିଣତ କରେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌଵନଂ ଜରା। ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ଯତି॥
dehino ’smin yathā dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati
ଅର୍ଥ:ଯେପରି ଏହି ଦେହରେ ଦେହୀର (ଜୀବାତ୍ମାର) ବାଲ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ହୁଏ, ସେହିପରି (ମୃତ୍ୟୁ ପରେ) ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଶରୀରର ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଧୀର ପୁରୁଷ ଏଥିରେ ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే (భగవద్గీత 2.13) ପାଠର ଲାଭ
ଆତ୍ମାର ନିତ୍ୟ, ଅମର ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଦୂର କରେ
ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଶୋକଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦିଏ
ଆତ୍ମା ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ମୌଳିକ ବେଦାନ୍ତିକ ବୁଝାମଣା ସ୍ଥାପନ କରେ
ଦେହ ଓ ଜୀବନର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରତି ସମତା ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ବିକାଶ କରେ
ଗୋଟିଏ ଜୀବନର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଆତ୍ମାର ନିରନ୍ତରତାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଦୃଢ଼ କରେ
ଏହି ଶ୍ଲୋକର ଜପ ଶୋକ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ
దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే (భగవద్గీత 2.13) ପାଠ ବିଧି
ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସଂସ୍କୃତରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏହି ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ ଯେ ଆତ୍ମା କେବଳ ସେହିପରି ଶରୀର ବଦଳାଏ ଯେପରି ମଣିଷ ଜୀବନର ଅବସ୍ଥା ବଦଳାଏ। ଏହାକୁ 3, 11 କିମ୍ବା 21 ଥର ଜପ କରାଯାଇପାରେ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦିବଂଗତଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତଥା ଶୋକଗ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ, ଭିତରେ ଥିବା ଅମର ଆତ୍ମାର ଧ୍ୟାନ କରି ପାଠ କରାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే (భగవద్గీత 2.13) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ