Mantra.Tips
pranayamagayatrivyahritisandhyavandana

പ്രാണായാമ മന്ത്ര

પ્રાણાયામ મંત્ર (વ્યાહૃતિ અને શિરસ્ સહિત ગાયત્રી) in Malayalam · മലയാളം

🕉️ hindu·📿 3× ജപം·🕐 മൂന്ന് സന്ധ്യകളിലും — പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സന്ധ്യ — കൂടാതെ ഏതെങ്കിലും ധ്യാനത്തിനോ പൂജയ്ക്കോ മുമ്പ്·📜 Yajurveda / Taittiriya tradition (Sandhyavandana ritual); Gayatri verse from Rigveda 3.62.10
Share:

അർഥം

ഇത് ഗായത്രീ മന്ത്രം അതിന്റെ പൂർണ ആചാര രൂപത്തിൽ ചൊല്ലുന്നതാണ് — ആദ്യം ഏഴു വ്യാഹൃതികൾ (ഭൂഃ മുതൽ സത്യം വരെ, ഏഴു ലോകങ്ങളുടെ പേരുകൾ) പിന്നെ ഗായത്രീ-ശിരസ്സ് ('ആപോ ജ്യോതി…'). ഇത് നിത്യ സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ പ്രാണായാമ സമയത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു: സാധകൻ പൂരക, കുംഭക, രേചകങ്ങളിലൂടെ ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച് ഇത് ഒരുവട്ടം മാനസികമായി ജപിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഉച്ചാരണം ശ്വാസം, മനസ്സ്, പ്രപഞ്ചം എന്നിവയെ ദിവ്യ സൗര-ജ്യോതി ധ്യാനത്തിൽ ഏകീകരിക്കുന്നു.

ഉത്ഭവം & കഥ

Yajurveda / Taittiriya tradition (Sandhyavandana ritual); Gayatri verse from Rigveda 3.62.10 · Sage Vishvamitra (the Gayatri verse); the Vyahritis and Shiras from Vedic ritual · Vedic

കേന്ദ്ര ശ്ലോകം പ്രസിദ്ധമായ ഗായത്രീ മന്ത്രമാണ്, ഇത് ഋഗ്വേദത്തിൽ ഋഷി വിശ്വാമിത്രന് വെളിപ്പെട്ടു. ത്രികാല സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ ആചാര ഉപയോഗത്തിനായി വൈദിക പാരമ്പര്യം ഇതിനെ ഏഴു വ്യാഹൃതികളാൽ ചുറ്റുന്നു — തൈത്തിരീയ ആരണ്യകം പറയുന്നതുപോലെ പ്രജാപതി ലോകങ്ങളിൽ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ ഇവ ജനിച്ചു — ഒപ്പം ഇതിനെ ഗായത്രീ-ശിരസ്സുകൊണ്ട് കിരീടമണിയിക്കുന്നു. ഈ പൂർണ രൂപത്തിൽ തന്നെ ഇത് പ്രാണായാമ മന്ത്രമായി, നിയന്ത്രിത ശ്വാസത്തെ സവിതാവിന്റെ ജ്യോതി ധ്യാനവുമായി ചേർത്ത് ഓരോ ബ്രാഹ്മണന്റെയും ദിവസം ആരംഭിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ

ഈ മന്ത്രത്തോടെ ചെയ്യുന്ന പ്രാണായാമം ശ്വാസത്തിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും അശുദ്ധികളെ അഗ്നി സ്വർണത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നതുപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് പാരമ്പര്യമായി വിശ്വസിക്കുന്നു; വ്യാഹൃതികളും പ്രണവവും ചേർന്ന പ്രാണായാമം ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പാപങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് മനുസ്മൃതി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഗായത്രിയിൽ ശ്വാസം സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നവൻ ഹൃദയത്തിൽ ആന്തരിക സൗര-ജ്യോതിയുടെ ഉദയം കാണുന്നുവെന്ന് ഋഷിമാർ പറയുന്നു.

മന്ത്രം

ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ

ഓം ഭൂഃ। ഓം ഭുവഃ। ഓം സുവഃ। ഓം മഹഃ। ഓം ജനഃ। ഓം തപഃ। ഓം സത്യമ്। ഓം തത്സവിതുര്വരേണ്യം ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി। ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത്॥ ഓം ആപോ ജ്യോതീ രസോഽമൃതം ബ്രഹ്മ ഭൂര്ഭുവഃസുവരോമ്॥

Om Bhuh. Om Bhuvah. Om Suvah. Om Mahah. Om Janah. Om Tapah. Om Satyam. Om Tat-Savitur Varenyam Bhargo Devasya Dhimahi. Dhiyo Yo Nah Prachodayat. Om Apo Jyoti Raso-mritam Brahma Bhur-Bhuvah-Suvar-Om.

അർഥം:ഓം, ഭൂമി. ഓം, അന്തരിക്ഷം. ഓം, സ്വർഗം. ഓം, മഹർലോകം. ഓം, ജനലോകം. ഓം, തപോലോകം. ഓം, സത്യലോകം. ആ പരമ വരണീയമായ, ദിവ്യമായ, പാപനാശകമായ സവിതാവിന്റെ (സൂര്യദേവന്റെ) തേജസ്സിനെ നാം ധ്യാനിക്കുന്നു; അവൻ നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ പ്രേരിപ്പിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ. ഓം — ജലം, ജ്യോതി, രസം, അമൃതം, ബ്രഹ്മം — ഭൂഃ, ഭുവഃ, സുവഃ, ഓംകൊണ്ട് മുദ്രിതം. (ഏഴു വ്യാഹൃതികൾ ഏഴു ലോകങ്ങളുടെ പേരുകൾ; മധ്യവരി ഗായത്രീ മന്ത്രം; അവസാന വരി അതിന്റെ 'ശിരസ്സ്' അഥവാ കിരീടം, ആചാര പ്രാണായാമ സമയത്ത് ചൊല്ലുന്നത്.)

പദം-പദം അർഥം

ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ

ഓം🔊Omആദിനാദം, പ്രണവം, ബ്രഹ്മം തന്നെ — ഓരോ വ്യാഹൃതിക്കും മുമ്പ് ഉച്ചരിക്കുന്നത്
ഭൂഃ🔊Bhuhഭൂലോകം — ഒന്നാം വ്യാഹൃതി (സ്ഥൂല ഭൗതിക ലോകം)
ഭുവഃ🔊Bhuvahഅന്തരിക്ഷം / മധ്യ പ്രദേശം — രണ്ടാം വ്യാഹൃതി
സുവഃ🔊Suvahസ്വർഗലോകം — മൂന്നാം വ്യാഹൃതി ('സ്വഃ' എന്നും ഉച്ചരിക്കും)
മഹഃ🔊Mahahമഹർലോകം, മഹത്ത്വത്തിന്റെ ലോകം — നാലാം വ്യാഹൃതി
ജനഃ🔊Janahജനലോകം, സൃഷ്ടിയുടെ ലോകം — അഞ്ചാം വ്യാഹൃതി
തപഃ🔊Tapahതപോലോകം, തപസ്സിന്റെ ലോകം — ആറാം വ്യാഹൃതി
സത്യമ്🔊Satyamസത്യലോകം, സത്യത്തിന്റെ ലോകം — ഏഴാം വ്യാഹൃതി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥാനം
തത്സവിതുഃ🔊Tat-Savituhആ (പരമം), സവിതാവിന്റെ — എല്ലാവരുടെയും ദീപ്തമായ സൗര ഉറവിടം
വരേണ്യമ്🔊Varenyamപരമ വരണീയം, അന്വേഷിക്കാൻ അർഹമായ അത്യുന്നതം
ഭര്ഗോ ദേവസ്യ🔊Bhargo Devasyaആ ദേവന്റെ ദിവ്യമായ, പാപനാശക തേജസ്സ് (ഭർഗം)
ധീമഹി🔊Dhimahiനാം ധ്യാനിക്കുന്നു, നാം ചിന്തിക്കുന്നു
ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത്🔊Dhiyo Yo Nah Prachodayatഅവൻ നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ (മതിയെ) പ്രേരിപ്പിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ
ആപോ ജ്യോതീ🔊Apo Jyotiജലവും ജ്യോതിയും (പോഷിപ്പിക്കുന്ന, പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന തത്ത്വങ്ങൾ)
രസോഽമൃതമ്🔊Raso-mritamരസം (സാരം), അമൃതം (അമരത്വ നെക്ടർ)
ബ്രഹ്മ🔊Brahmaബ്രഹ്മം, പരമ തത്ത്വം
ഭൂര്ഭുവഃസുവരോമ്🔊Bhur-Bhuvah-Suvar-Omഓംകൊണ്ട് മുദ്രിതമായ മൂന്നു ലോകങ്ങൾ — ഗായത്രിയുടെ ശിരസ്സ് (തല)

પ્રાણાયામ મંત્ર (વ્યાહૃતિ અને શિરસ્ સહિત ગાયત્રી) പാരായണ ഫലങ്ങൾ

നിത്യ സന്ധ്യാവന്ദന ആചാരത്തിൽ പ്രാണായാമത്തിന് നിർദേശിക്കപ്പെട്ട മന്ത്രം

ശ്വാസ-നിയന്ത്രണത്തെ ഗായത്രി ധ്യാനവുമായി ചേർക്കുന്നു, ശരീരവും മനസ്സും ഒരുമിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു

ഏഴു വ്യാഹൃതികൾ ഏഴു ലോകങ്ങളെ പവിത്രമാക്കുന്നു, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് സത്യലോകം വരെ അവബോധം വികസിപ്പിക്കുന്നു

ബുദ്ധിയെ ശുദ്ധമാക്കി പ്രേരിപ്പിക്കാൻ സവിതാവിന്റെ പ്രകാശക കൃപയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു (പ്രചോദയാത്)

ശിരസ്സ് ('ആപോ ജ്യോതി…') ജലം, ജ്യോതി, രസം, അമൃതം, ബ്രഹ്മം എന്നിവയുടെ ഏകത്വം ഉറപ്പിക്കുന്നു

ജപം, പൂജ അല്ലെങ്കിൽ ധ്യാനത്തിന് മുമ്പ് ശാന്തി, ഏകാഗ്രത, പ്രാണിക സന്തുലനം വളർത്തുന്നു

પ્રાણાયામ મંત્ર (વ્યાહૃતિ અને શિરસ્ સહિત ગાયત્રી) പാരായണ വിധി

ജപ സംഖ്യ3തവണ
ഉത്തമ സമയംമൂന്ന് സന്ധ്യകളിലും — പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സന്ധ്യ — കൂടാതെ ഏതെങ്കിലും ധ്യാനത്തിനോ പൂജയ്ക്കോ മുമ്പ്

കിഴക്ക് (അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക്) അഭിമുഖമായി നിവർന്നിരിക്കുക. തള്ളവിരൽകൊണ്ട് വലത് മൂക്ക് അടച്ച്, ഇടത്തിലൂടെ പതുക്കെ ശ്വാസമെടുക്കുക (പൂരകം), മന്ത്രം മുഴുവൻ ഒരുവട്ടം മാനസികമായി ജപിച്ച്. രണ്ട് മൂക്കും അടച്ച് ശ്വാസം പിടിക്കുക (കുംഭകം), രണ്ടാംവട്ടം ജപിച്ച്. പിന്നെ വലത് മൂക്കിലൂടെ വിടുക (രേചകം), മൂന്നാംവട്ടം ജപിച്ച്. ഇത് പ്രാണായാമത്തിന്റെ ഒരു ചുറ്റ്; സാധാരണയായി മൂന്ന് ചുറ്റുകൾ ചെയ്യുന്നു. നട്ടെല്ല് നേരെ വെച്ച്, മനസ്സ് സവിതാവിന്റെ സൗര-ജ്യോതിയിൽ ഉറപ്പിക്കുക.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

ഈ പേജിൽ പൂർണ પ્રાણાયામ મંત્ર (વ્યાહૃતિ અને શિરસ્ સહિત ગાયત્રી) മലയാള ലിപിയിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു — അതേ മൂല ശ്ലോകങ്ങൾ, അക്ഷരം-അക്ഷരം ലിപ്യന്തരണം ചെയ്ത്, നിങ്ങൾക്ക് സൗകര്യമായി വായിച്ച് ജപിക്കാം. ഏതെങ്കിലും വരിയിൽ (അല്ലെങ്കിൽ ▶ ബട്ടൺ) തൊട്ട് അതിന്റെ പാരായണം കേൾക്കൂ.
അതെ — ലിപി മാത്രമേ മാറുന്നുള്ളൂ; വാക്കുകളും അവയുടെ അർഥവും മൂലം തന്നെ. ഈ പേജിലെ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥം, ഫലങ്ങൾ, പാരായണ വിധി അതേപടി ബാധകമാണ്.
സാധാരണ ഗായത്രി ഒറ്റ ശ്ലോകം 'ഓം തത്സവിതുര്വരേണ്യം…' മാത്രമാണ്. പ്രാണായാമത്തിനും സന്ധ്യാവന്ദനത്തിനും അതിന്റെ വിസ്തൃത രൂപം ചൊല്ലുന്നു: ആദ്യം പ്രണവം 'ഓം', പിന്നെ ഏഴു വ്യാഹൃതികൾ (ഭൂഃ, ഭുവഃ, സുവഃ, മഹഃ, ജനഃ, തപഃ, സത്യം), പിന്നെ ഗായത്രീ ശ്ലോകം, അവസാനം ഗായത്രീ-ശിരസ്സ് ('ഓം ആപോ ജ്യോതി രസോമൃതം ബ്രഹ്മ ഭൂർഭുവഃസുവരോം').
വ്യാഹൃതികൾ ഏഴു പ്രാപഞ്ചിക ലോകങ്ങൾക്ക് പേരിടുന്ന പവിത്ര ഉച്ചാരണങ്ങളാണ്: ഭൂഃ (ഭൂമി), ഭുവഃ (അന്തരിക്ഷം), സുവഃ/സ്വഃ (സ്വർഗം), മഹഃ, ജനഃ, തപഃ, സത്യം. ആദ്യ മൂന്ന് 'മഹാ-വ്യാഹൃതികൾ', ഏറ്റവും അധികം ഉപയോഗിക്കുന്നവ; പൂർണ പ്രാണായാമ രൂപത്തിൽ ഏഴും വരുന്നു.
ശിരസ്സ് ('തല' അല്ലെങ്കിൽ കിരീടം) ഗായത്രിക്ക് ശേഷം ചേർക്കുന്ന വരി 'ഓം ആപോ ജ്യോതി രസോമൃതം ബ്രഹ്മ ഭൂർഭുവഃസുവരോം' ആണ്. ഇത് ദിവ്യ ജ്യോതിയെ ജലം, സാരം, അമൃതം, ബ്രഹ്മം എന്നിവയുമായി ഏകീകരിക്കുന്നു, ധ്യാനത്തെ മുദ്രണം ചെയ്യുന്നു. ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് ആചാര പ്രാണായാമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
പാരമ്പര്യമായി ഈ ആചാര രൂപത്തിലുള്ള ഗായത്രി ഉപനയനം/ഗായത്രീ ദീക്ഷയിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു, സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. എങ്കിലും പല ഗുരുക്കന്മാരും ഭക്തരെ ശ്രദ്ധയോടെ, വൃത്തിയുള്ള ശാന്തമായ ആസനത്തോടെ ലളിത ഗായത്രീ ശ്ലോകം ശ്വാസ-അവബോധത്തിനും ധ്യാനത്തിനും ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

ഇവയും വായിക്കൂ

ഉപകാരപ്പെട്ടോ? പ്രിയപ്പെട്ടവരുമായി പങ്കിടൂ 🙏

Share:

പൂർണ પ્રાણાયામ મંત્ર (વ્યાહૃતિ અને શિરસ્ સહિત ગાયત્રી) ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ