ਅਕ੍ਰੋਧੇਨ ਜਯੇਤ੍ਕ੍ਰੋਧਮ੍
अक्रोधेन जयेत्क्रोधम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਅਕ੍ਰੋਧੇਨ ਜਯੇਤ੍ਕ੍ਰੋਧਮ੍' ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗੁਣ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਸੱਜਣਤਾ ਨਾਲ, ਕੰਜੂਸੀ ਨੂੰ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਸਤਯ ਨੂੰ ਸਤਯ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਉੱਤਰ ਉਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਛਾਇਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਚਤਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਦੇਣ ਦੀ ਪੂਰਨ ਨੀਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Subhashita (Sanskrit niti literature; quoted in the Garuda Purana and ethical anthologies) · Traditional (anonymous wisdom verse) · Classical Sanskrit literature
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭੰਡਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ — ਉਹ ਸੰਖੇਪ, ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸੂਕਤੀਆਂ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸੁੰਦਰ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਤਮ-ਜਿੱਤ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਲ-ਅਤੀਤ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਿੱਤ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗੁਣ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਸਤਯ ਦਾ ਸਤਯ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੈਨਾ ਪਰਾਸਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਕ੍ਰੋਧੇਨ ਜਯੇਤ੍ਕ੍ਰੋਧਮਸਾਧੁਂ ਸਾਧੁਨਾ ਜਯੇਤ੍। ਜਯੇਤ੍ਕਦਰ੍ਯਂ ਦਾਨੇਨ ਜਯੇਤ੍ਸਤ੍ਯੇਨ ਚਾਨ੍ਰਿਤਮ੍॥
akrodhena jayet krodham asādhuṁ sādhunā jayet। jayet kadaryaṁ dānena jayet satyena cānṛtam॥
ਅਰਥ:ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਅਕ੍ਰੋਧ (ਸ਼ਾਂਤੀ) ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਸੱਜਣਤਾ ਨਾਲ, ਕੰਜੂਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਸਤਯ ਨੂੰ ਸਤਯ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਕਤੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗੁਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
अक्रोधेन जयेत्क्रोधम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਦੋਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ, ਵਿਹਾਰਕ ਸੂਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਉੱਤਰ ਬਦਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਲੋਭ ਅਤੇ ਕੰਜੂਸੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਉਦਾਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਛਲ ਅਤੇ ਅਸਤਯ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਤਯਨਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਸੁਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਚਰਿੱਤਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਦ
अक्रोधेन जयेत्क्रोधम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਬਣਨ ਦਿਓ — ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਦੁਰਭਾਵ ਦਾ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ, ਕੰਜੂਸੀ ਦਾ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਸਤਯ ਦਾ ਸਤਯ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦੀ ਵੇਖੋ, ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਗੁਣ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ अक्रोधेन जयेत्क्रोधम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ