అతి సర్వత్ర వర్జయేత్
अति सर्वत्र वर्जयेत् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ ప్రసిద్ధ సుభాషితం మూడు పౌరాణిక ఉదాహరణల ద్వారా — సీత అనుపమ సౌందర్యం, రావణుని అహంకారం, బలి చక్రవర్తి అపరిమిత దానం — సంయమ సిద్ధాంతాన్ని చూపిస్తుంది, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి అతికి చేరి కష్టానికి కారణమైంది. దాని మరువలేని వాక్యం 'అతి సర్వత్ర వర్జయేత్' (ప్రతి విషయంలో అతిని విడిచిపెట్టు) భారతీయ జ్ఞానం యొక్క ఒక మూల బోధనను ఇముడ్చుకుంది: సమతుల్యత, సంయమం అవసరం, ఎందుకంటే అతి అయినప్పుడు గుణాలు కూడా ప్రమాదకరమవుతాయి.
మూలం & కథ
Subhashita (Sanskrit niti tradition) · Anonymous (traditional Subhashita) · Classical Sanskrit literature
ఈ శ్లోకం సంస్కృతం యొక్క సమృద్ధ సుభాషిత సంప్రదాయానికి సంబంధించినది, ఇది జ్ఞానం, ప్రవర్తనపై వేలాది మరువలేని శ్లోకాలను భద్రపరుస్తుంది. సంయమ విలువను బోధించడానికి ఇది మహాకావ్యాలు, పురాణాల నుండి ముగ్గురు వ్యక్తులను ప్రస్తావిస్తుంది, వారి అతి — సౌందర్యం, గర్వం, ఉదారతల — దుఃఖానికి కారణమైంది, ప్రతి విషయంలో అతిని వర్జించాలనే కాలాతీత నియమంతో ముగుస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ శ్లోకాన్ని నిజమైన మనస్సుతో స్మరించేవారికి ఒక శాంత అంతరంగ దిక్సూచి లభిస్తుందని తరచుగా చెబుతారు, ఎందుకంటే 'ప్రతి విషయంలో అతిని వర్జించు' అనే సరళ నియమం కోరిక, గర్వం, చివరికి అనుచిత గుణం యొక్క అతిశయాల నుండి లెక్కలేనంత మందిని నిలకడగా ఉంచుతూ వచ్చింది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అతి రూపేణ వై సీతా అతిగర్వేణ రావణః। అతిదానాద్బలిర్బద్ధో అతి సర్వత్ర వర్జయేత్॥
ati rūpeṇa vai sītā ati-garveṇa rāvaṇaḥ। ati-dānād balir baddho ati sarvatra varjayet॥
అర్థం:అతి రూపం (సౌందర్యం) వలన సీతకు కష్టం కలిగింది, అతి గర్వం వలన రావణుడు నశించాడు, అతి దానం వలన బలి చక్రవర్తి బంధించబడ్డాడు; కాబట్టి మనిషి ప్రతి విషయంలో అతిని (అతిశయాన్ని) వర్జించాలి. మూడు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణల ద్వారా ఈ సుభాషితం మధ్యమ మార్గం (సంయమం) యొక్క కాలాతీత జ్ఞానాన్ని బోధిస్తుంది — మంచి గుణాలు కూడా అతికి చేరితే పతనానికి కారణం కావచ్చని.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
अति सर्वत्र वर्जयेत् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ప్రతి విషయంలో సంయమం, సమతుల్యత అనే ముఖ్యమైన జీవన నైపుణ్యాన్ని బోధిస్తుంది
మంచి గుణాలు కూడా అతి అయినప్పుడు హానికరమవుతాయని హెచ్చరిస్తుంది
ఆత్మ సంయమం, వివేకం, సమతుల్య జీవన శైలిని ప్రోత్సహిస్తుంది
బోధనను సులభంగా గుర్తుంచుకునేలా చేసే మరువలేని పౌరాణిక ఉదాహరణలను ఉపయోగిస్తుంది
నైతిక చింతన, సమతుల్య నిర్ణయం కొరకు ఒక విలువైన శ్లోకం
సమభావాన్ని పెంపొందించి, ప్రవర్తనలో అతిశయాలను తప్పించడంలో సహాయపడుతుంది
अति सर्वत्र वर्जयेत् పారాయణ విధి
శ్లోకాన్ని పఠించి, దాని మూడు ఉదాహరణలను స్మరించండి — సౌందర్యం, గర్వం, దానం, ప్రతి ఒక్కటి అతి వలన నశించింది. ముగింపు సూక్తి 'అతి సర్వత్ర వర్జయేత్' ను మీ జీవితానికి అన్వయించండి, ఎక్కడ సంయమం అవసరమో అడుగుతూ. దీనిని కర్మకాండ జపం కంటే సమతుల్యతను నిలుపుకునేందుకు ఒక చింతనాత్మక స్మరణగా ఉపయోగించడం ఉత్తమం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి अति सर्वत्र वर्जयेत्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి