బ్రహ్మ స్తుతి
ब्रह्म स्तुति in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 14, verses 1–8 (Brahma-stuti, opening verses of Brahma's prayers to Lord Krishna) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Lord Brahma) · Classical Puranic era
While Krishna was enjoying His childhood pastimes as a cowherd in Vrindavana, Lord Brahma, curious to test the divinity of the boy, used his mystic power to steal away all of Krishna's calves and cowherd friends and concealed them. Unperturbed, Krishna personally expanded Himself into identical forms of every missing calf and boy, deceiving even their own mothers for an entire year. When Brahma returned and saw both his hidden charges and Krishna's self-manifested duplicates — and then a vision of countless four-armed Vishnu forms being worshipped — he was utterly humbled. Descending from his swan-carrier, the creator bowed at the feet of the cowherd boy and poured out this prayer, of which these opening verses are the most cherished.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
The Bhagavata relates that when Brahma sought his stolen calves and boys, he found them still asleep where he had hidden them by his illusory power — and simultaneously saw them present with Krishna in Vrindavana, for the Lord had become each one of them exactly. Then before Brahma's eyes every calf and boy appeared as a four-armed Narayana, worshipped by Brahma, Shiva and all beings, leaving the creator stunned and convinced of Krishna's absolute supremacy.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
శ్రీబ్రహ్మోవాచ నౌమీడ్య తేఽభ్రవపుషే తడిదమ్బరాయ గుఞ్జావతంసపరిపిచ్ఛలసన్ముఖాయ । వన్యస్రజే కవలవేత్రవిషాణవేణు- లక్ష్మశ్రియే మృదుపదే పశుపాఙ్గజాయ ॥ ౧ ॥
śrī-brahmovāca naumīḍya te 'bhra-vapuṣe taḍid-ambarāya guñjāvataṃsa-paripiccha-lasan-mukhāya | vanya-sraje kavala-vetra-viṣāṇa-veṇu- lakṣma-śriye mṛdu-pade paśupāṅgajāya || 1 ||
అర్థం:श्रीब्रह्मा ने कहा — हे वन्दनीय प्रभो! मैं आपकी स्तुति करता हूँ। आपका शरीर मेघ के समान श्याम है और वस्त्र बिजली के समान चमकीला; गुञ्जा के कुण्डलों और मयूरपिच्छ से आपका मुख सुशोभित है। वन-पुष्पों की माला धारण किए, हाथ में कौर, छड़ी, सींग और वेणु से युक्त, कोमल चरणों वाले — आप गोपराज नन्द के पुत्र शोभायमान हैं।
అస్యాపి దేవ వపుషో మదనుగ్రహస్య స్వేచ్ఛామయస్య న తు భూతమయస్య కోఽపి । నేశే మహి త్వవసితుం మనసాన్తరేణ సాక్షాత్తవైవ కిముతాత్మసుఖానుభూతేః ॥ ౨ ॥
asyāpi deva vapuṣo mad-anugrahasya svecchā-mayasya na tu bhūta-mayasya ko 'pi | neśe mahi tv avasituṃ manasāntareṇa sākṣāt tavaiva kim utātma-sukhānubhūteḥ || 2 ||
అర్థం:हे देव! भक्तों पर अनुग्रह हेतु आपकी इच्छा से प्रकट यह दिव्य शरीर, जो भौतिक तत्त्वों से नहीं बना — इसकी महिमा को भी कोई दीर्घ मानसिक प्रयास से नहीं समझ सकता; फिर आत्मसुख के अनुभवस्वरूप साक्षात् आपको तो कौन समझ सकता है!
జ్ఞానే ప్రయాసముదపాస్య నమన్త ఏవ జీవన్తి సన్ముఖరితాం భవదీయవార్తామ్ । స్థానే స్థితాః శ్రుతిగతాం తనువాఙ్మనోభి- ర్యే ప్రాయశోఽజిత జితోఽప్యసి తైస్త్రిలోక్యామ్ ॥ ౩ ॥
jñāne prayāsam udapāsya namanta eva jīvanti san-mukharitāṃ bhavadīya-vārtām | sthāne sthitāḥ śruti-gatāṃ tanu-vāṅ-manobhir ye prāyaśo 'jita jito 'py asi tais tri-lokyām || 3 ||
అర్థం:जो लोग ज्ञान के (शुष्क) प्रयास को त्यागकर केवल नमस्कार करते हुए, सन्तों के मुख से गाई गई आपकी कथाओं में जीवन बिताते हैं — अपनी-अपनी स्थिति में रहते हुए, शरीर, वाणी और मन से श्रवण-प्राप्त (आपके संदेश) के प्रति समर्पित — हे अजित! ऐसे भक्त तीनों लोकों में आप जितों को भी जीत लेते हैं।
శ్రేయఃసృతిం భక్తిముదస్య తే విభో క్లిశ్యన్తి యే కేవలబోధలబ్ధయే । తేషామసౌ క్లేశల ఏవ శిష్యతే నాన్యద్యథా స్థూలతుషావఘాతినామ్ ॥ ౪ ॥
śreyaḥ-sṛtiṃ bhaktim udasya te vibho kliśyanti ye kevala-bodha-labdhaye | teṣām asau kleśala eva śiṣyate nānyad yathā sthūla-tuṣāvaghātinām || 4 ||
అర్థం:हे विभो! जो लोग श्रेय के मार्ग भक्ति को छोड़कर केवल निर्विशेष ज्ञान की प्राप्ति के लिए क्लेश उठाते हैं, उन्हें केवल क्लेश ही शेष रहता है — जैसे खाली भूसी कूटने वालों को परिश्रम के सिवा कुछ नहीं मिलता।
పురేహ భూమన్బహవోఽపి యోగిన- స్త్వదర్పితేహా నిజకర్మలబ్ధయా । విబుధ్య భక్త్యైవ కథోపనీతయా ప్రపేదిరేఽఞ్జోఽచ్యుత తే గతిం పరామ్ ॥ ౫ ॥
pureha bhūman bahavo 'pi yoginas tvad-arpitehā nija-karma-labdhayā | vibudhya bhaktyaiva kathopanītayā prapedire 'ñjo 'cyuta te gatiṃ parām || 5 ||
అర్థం:हे भूमन्! इस लोक में पूर्व में अनेक योगी, अपने कर्मों से प्राप्त साधनों द्वारा आप में चेष्टा अर्पित करके और कथा-श्रवण से उत्पन्न भक्ति द्वारा ही प्रबुद्ध होकर, हे अच्युत! सहज ही आपकी परम गति को प्राप्त हुए।
తథాపి భూమన్మహిమాగుణస్య తే విబోద్ధుమర్హత్యమలాన్తరాత్మభిః । అవిక్రియాత్స్వానుభవాదరూపతో హ్యనన్యబోధ్యాత్మతయా న చాన్యథా ॥ ౬ ॥
tathāpi bhūman mahimāguṇasya te viboddhum arhaty amalāntar-ātmabhiḥ | avikriyāt svānubhavād arūpato hy ananya-bodhyātmatayā na cānyathā || 6 ||
అర్థం:फिर भी, हे भूमन्! दिव्य गुणों वाले आपकी महिमा को निर्मल अन्तःकरण वाले ही जान सकते हैं — अपने निर्विकार, अरूप, आत्मानुभव द्वारा, जिसमें केवल आप ही ज्ञेय हैं — और किसी अन्य प्रकार से नहीं।
గుణాత్మనస్తేఽపి గుణాన్విమాతుం హితావతీర్ణస్య క ఈశిరేఽస్య । కాలేన యైర్వా విమితాః సుకల్పైర్ భూపాంశవః ఖే మిహికా ద్యుభాసః ॥ ౭ ॥
guṇātmanas te 'pi guṇān vimātuṃ hitāvatīrṇasya ka īśire 'sya | kālena yair vā vimitāḥ su-kalpair bhū-pāṃśavaḥ khe mihikā dyu-bhāsaḥ || 7 ||
అర్థం:समस्त गुणों के स्वामी होते हुए भी जो जगत् के कल्याण हेतु अवतीर्ण हुए, उन आपके गुणों को मापने में कौन समर्थ है? कोई समर्थ पुरुष काल के द्वारा पृथ्वी के परमाणुओं, आकाश के हिमकणों, अथवा नक्षत्रों के प्रकाश-कणों को भले गिन ले, पर आपकी महिमा को नहीं।
తత్తేఽనుకమ్పాం సుసమీక్షమాణో భుఞ్జాన ఏవాత్మకృతం విపాకమ్ । హృద్వాగ్వపుర్భిర్విదధన్నమస్తే జీవేత యో ముక్తిపదే స దాయభాక్ ॥ ౮ ॥
tat te 'nukampāṃ su-samīkṣamāṇo bhuñjāna evātma-kṛtaṃ vipākam | hṛd-vāg-vapurbhir vidadhan namas te jīveta yo mukti-pade sa dāya-bhāk || 8 ||
అర్థం:जो मनुष्य आपकी कृपा की भलीभाँति प्रतीक्षा करते हुए, अपने ही पूर्वकृत कर्मों के फल को धैर्यपूर्वक भोगता हुआ, हृदय, वाणी और शरीर से आपको नमस्कार करते हुए जीवन बिताता है — वही मुक्तिपद का सच्चा अधिकारी (उत्तराधिकारी) है।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ब्रह्म स्तुति పారాయణ ప్రయోజనాలు
Glorifies the supremacy of loving devotion (bhakti) over dry speculative knowledge and laborious yoga.
Verse 3 ('jñāne prayāsam udapāsya') is a cornerstone teaching: surrender and hearing of the Lord's glories conquer even the unconquerable God.
Verse 8 ('tat te 'nukampāṃ') gives the formula for liberation — patient endurance of karma while awaiting the Lord's mercy.
Deepens loving meditation on Krishna's enchanting cowherd form with flute, peacock feather and forest garland.
Cultivates humility, teaching that the Lord's transcendental form and qualities are beyond all measure.
Recited from the Bhagavata, it is held to purify the heart and awaken pure devotion in the chanter.
ब्रह्म स्तुति పారాయణ విధి
Recite the verses slowly before an image of Sri Krishna, contemplating Brahma's wonder at the Lord's sweet cowherd form and his confession that devotion alone reveals the Supreme. Dwell especially on the third verse, glorifying the path of hearing and surrender, and on the eighth, the prayer to await the Lord's mercy patiently. Chant with humility, in a mood of loving submission, as the very creator Brahma did before the boy Krishna.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ब्रह्म स्तुतिను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి