ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପମ୍
मन्त्र पुष्पम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପମ୍ ଯଜୁର୍ବେଦର ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକର ଏକ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବୈଦିକ ଯଜ୍ଞ ଓ ମନ୍ଦିର ପୂଜାର ସମାପନରେ ପଠିତ ହୁଏ। ଏହା ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ତତ୍ତ୍ୱର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ପ୍ରକଟ କରେ, ଏବଂ 'ୟ ଏବଂ ବେଦ' (ଯିଏ ଏହା ଜାଣେ) କହି ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଏ। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ସର୍ବାଧିକ ପଠିତ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପମ୍ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକରୁ ଆସେ, ଯାହା ଯଜୁର୍ବେଦର ସେହି ଅଂଶ ଯାହା ବନ (ଅରଣ୍ୟ)ରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ସମୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ରଚିତ। ଏହା ବିଶ୍ୱ-ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧର ଅନ୍ୱେଷଣ କରେ — କିପରି ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ପରସ୍ପର ନିର୍ଭର। ବିଶ୍ୱ-ଏକତାର ଏହି ବୁଝାମଣା ଜ୍ଞାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ 'ପୁଷ୍ପ' ବୋଲି ଗଣାଯାଏ, ଏଣୁ ଏହାକୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତିମ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ପଣ ରୂପେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ମହାନ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ — ତିରୁପତି, ମଦୁରାଇ, ରାମେଶ୍ୱରମ, ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ — ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ପୂଜାର ସମାପନରେ ଏକାଠି ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପମ୍ ପାଠ କରନ୍ତି। ଏହି ଧ୍ୱନି-ସଂରଚିତ ମନ୍ଦିର-ମଣ୍ଡପମାନଙ୍କରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରର ସାମୂହିକ ସ୍ପନ୍ଦନ ଏକ ଅନୁରଣନ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହାକୁ ଭକ୍ତମାନେ ମନ୍ଦିର ସ୍ୱୟଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିବା ଭଳି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। 'ୟ ଏବଂ ବେଦ' (ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ) ଏକ ବୈଦିକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ — ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥର ପ୍ରକୃତ ବୁଝାମଣା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଯୋ ଽପାଂ ପୁଷ୍ପଂ ଵେଦ ପୁଷ୍ପଵାନ୍ ପ୍ରଜାଵାନ୍ ପଶୁମାନ୍ ଭଵତି। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଵା ଅପାଂ ପୁଷ୍ପମ୍। ପୁଷ୍ପଵାନ୍ ପ୍ରଜାଵାନ୍ ପଶୁମାନ୍ ଭଵତି। ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ।
Om Yo Apaam Pushpam Veda Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Chandrama Va Apaam Pushpam Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Ya Evam Veda
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଜଳର ପୁଷ୍ପକୁ ଜାଣେ, ସେ ପୁଷ୍ପବାନ, ପ୍ରଜାବାନ ଓ ପଶୁବାନ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ର ଜଳର ପୁଷ୍ପ — ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଯୋ ଽପାମାଯତନଂ ଵେଦ ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଅଗ୍ନିର୍ଵା ଅପାମାଯତନମ୍। ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଯୋ ଽଗ୍ନେରାଯତନଂ ଵେଦ ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଆପୋ ଵା ଅଗ୍ନେରାଯତନମ୍। ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ।
Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Agnirvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Agner Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vaa Agner Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଜଳର ଆୟତନ (ଆଧାର)କୁ ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଅଗ୍ନି ଜଳର ଆୟତନ — ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଯିଏ ଅଗ୍ନିର ଆୟତନ ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଜଳ ଅଗ୍ନିର ଆୟତନ — ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ଯୋ ଽପାମାଯତନଂ ଵେଦ ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଵାଯୁର୍ଵା ଅପାମାଯତନମ୍। ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଯୋ ଵାଯୋରାଯତନଂ ଵେଦ ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଆପୋ ଵୈ ଵାଯୋରାଯତନମ୍। ଆଯତନଵାନ୍ ଭଵତି। ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ।
Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Vaayurvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Vayor Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vai Vayor Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଜଳର ଆୟତନକୁ ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ବାୟୁ ଜଳର ଆୟତନ — ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଯିଏ ବାୟୁର ଆୟତନ ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଜଳ ବାୟୁର ଆୟତନ — ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
मन्त्र पुष्पम् ପାଠର ଲାଭ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବୈଦିକ ଯଜ୍ଞ ଓ ମନ୍ଦିର ପୂଜାର ସମାପନରେ ପଠିତ ହୁଏ
ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ — ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର — ର ପରସ୍ପର ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରକଟ କରେ
'ୟ ଏବଂ ବେଦ' — ଯିଏ ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ସର୍ବାଧିକ ଥର ପଠିତ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ
ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ନିୟମର ଗଭୀର ବୁଝାମଣା ପ୍ରଦାନ କରେ
ଜ୍ଞାତାଙ୍କୁ ଭୌତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଏ
मन्त्र पुष्पम् ପାଠ ବିଧି
ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପମ୍ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପୂଜାର ଶେଷରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରୁ କରୁ ପଠିତ ହୁଏ। ହାତରେ ପୁଷ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ, ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୁଷ୍ପ ଦେବତାଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୂହ ଏହାକୁ ଏକାଠି ପାଠ କରେ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସାଧନା ପାଇଁ, ଏହାର ଅର୍ଥର ବୁଝାମଣା ସହ 3 ଥର ପାଠ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ मन्त्र पुष्पम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ