మన్త్ర పుష్పమ్
मन्त्र पुष्पम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
మంత్ర పుష్పం యజుర్వేదంలోని తైత్తిరీయ ఆరణ్యకంలోని ఒక వైదిక సూక్తం, ఇది ప్రతి పెద్ద వైదిక యజ్ఞం, ఆలయ పూజ ముగింపులో పఠించబడుతుంది. ఇది నీరు, అగ్ని, వాయువు, చంద్రుడు వంటి తత్త్వాల పరస్పర సంబంధాన్ని వెల్లడిస్తుంది, 'య ఏవం వేద' (ఇది తెలిసినవాడు) అని చెప్పి సమృద్ధిని హామీ ఇస్తుంది. ఇది దక్షిణ భారత ఆలయాలలో అత్యధికంగా పఠించబడే సూక్తాలలో ఒకటి.
మూలం & కథ
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
మంత్ర పుష్పం తైత్తిరీయ ఆరణ్యకం నుండి వచ్చింది, ఇది యజుర్వేదంలోని అడవి (అరణ్యం)లో లోతైన ధ్యానం సమయంలో అధ్యయనం చేయడానికి రచించిన భాగం. ఇది విశ్వ తత్త్వాల మధ్య లోతైన పరస్పర సంబంధాన్ని అన్వేషిస్తుంది — నీరు, అగ్ని, వాయువు, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఎలా పరస్పరం ఆధారపడి ఉన్నాయో. విశ్వ ఏకత్వం యొక్క ఈ అవగాహన జ్ఞానం యొక్క సర్వోన్నత 'పుష్పం'గా భావిస్తారు, అందుకే దీనిని దేవతకు అంతిమ, సర్వశ్రేష్ఠ సమర్పణగా అర్పిస్తారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
దక్షిణ భారత మహా ఆలయాలలో — తిరుపతి, మదురై, రామేశ్వరం, శ్రీరంగం — వేలాది భక్తులు ప్రతి పెద్ద పూజ ముగింపులో కలిసి మంత్ర పుష్పం పఠిస్తారు. ఈ ధ్వని-నిర్మిత ఆలయ మండపాలలో ఈ ప్రాచీన వైదిక మంత్రం యొక్క సామూహిక స్పందనం ఒక అనురణనాన్ని సృష్టిస్తుంది, దీనిని భక్తులు ఆలయమే దివ్య శక్తితో కంపిస్తున్నట్లు అనుభవిస్తారు. 'య ఏవం వేద' (ఇలా తెలిసినవాడు) ఒక వైదిక వాగ్దానంగా భావిస్తారు — ఈ మంత్ర అర్థం యొక్క నిజమైన అవగాహన సమస్త రకాల సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తుందని చెబుతారు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం యో ఽపాం పుష్పం వేద పుష్పవాన్ ప్రజావాన్ పశుమాన్ భవతి। చన్ద్రమా వా అపాం పుష్పమ్। పుష్పవాన్ ప్రజావాన్ పశుమాన్ భవతి। య ఏవం వేద ।
Om Yo Apaam Pushpam Veda Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Chandrama Va Apaam Pushpam Pushpavaan Prajavaan Pashumaan Bhavati Ya Evam Veda
అర్థం:నీటి పుష్పాన్ని తెలిసినవాడు పుష్పవంతుడు, ప్రజావంతుడు, పశుసంపన్నుడు అవుతాడు; చంద్రుడే నీటి పుష్పం — ఇలా తెలిసినవాడు సర్వ సంపదలను పొందుతాడు.
యో ఽపామాయతనం వేద ఆయతనవాన్ భవతి। అగ్నిర్వా అపామాయతనమ్। ఆయతనవాన్ భవతి। యో ఽగ్నేరాయతనం వేద ఆయతనవాన్ భవతి। ఆపో వా అగ్నేరాయతనమ్। ఆయతనవాన్ భవతి। య ఏవం వేద ।
Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Agnirvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Agner Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vaa Agner Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda
అర్థం:నీటి ఆయతనాన్ని (ఆధారాన్ని) తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; అగ్నియే నీటి ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; అగ్ని ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; నీరే అగ్ని ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు.
యో ఽపామాయతనం వేద ఆయతనవాన్ భవతి। వాయుర్వా అపామాయతనమ్। ఆయతనవాన్ భవతి। యో వాయోరాయతనం వేద ఆయతనవాన్ భవతి। ఆపో వై వాయోరాయతనమ్। ఆయతనవాన్ భవతి। య ఏవం వేద ।
Yo Apaam Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Vaayurvaa Apaam Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Yo Vayor Aayatanam Veda Aayatanavaan Bhavati Aapo Vai Vayor Aayatanam Aayatanavaan Bhavati Ya Evam Veda
అర్థం:నీటి ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; వాయువే నీటి ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; వాయు ఆయతనాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు; నీరే వాయు ఆయతనం — ఇలా తెలిసినవాడు ప్రతిష్ఠితుడు అవుతాడు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
मन्त्र पुष्पम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ప్రతి పెద్ద వైదిక యజ్ఞం, ఆలయ పూజ ముగింపులో పఠించబడుతుంది
అన్ని తత్త్వాల — నీరు, అగ్ని, వాయువు, చంద్రుడు — పరస్పర సంబంధ స్వభావాన్ని వెల్లడిస్తుంది
'య ఏవం వేద' — ఈ సత్యం తెలిసినవాడు సర్వ సమృద్ధి పొందుతాడు
దక్షిణ భారత ఆలయాలలో అత్యధికంగా పఠించబడే వైదిక సూక్తాలలో ఒకటి
విశ్వ సూత్రాలు, ప్రకృతి నియమం యొక్క లోతైన అవగాహనను ప్రసాదిస్తుంది
తెలిసినవానికి భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక సమృద్ధిని ఇస్తుంది
मन्त्र पुष्पम् పారాయణ విధి
మంత్ర పుష్పం సాంప్రదాయికంగా పూజ చివరలో దేవతకు పుష్పాలు సమర్పిస్తూ పఠించబడుతుంది. చేతులలో పుష్పాలు పట్టుకుని, మంత్రం పఠించి, పుష్పాలను దేవత పాదాల వద్ద సమర్పించండి. దక్షిణ భారత ఆలయాలలో మొత్తం సమూహం దీనిని కలిసి పఠిస్తుంది. వ్యక్తిగత సాధన కోసం, దీని అర్థం అవగాహనతో 3 సార్లు పఠించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి मन्त्र पुष्पम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి