ૐ પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદમ્
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ૐ પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદમ્ એ ઈશ ઉપનિષદનો શાંતિ-પાઠ છે, જે ઉપનિષદોના અધ્યયનના આરંભ અને અંતે પઢવામાં આવે છે. તે વેદાંતના સારને વ્યક્ત કરે છે — અનંત બ્રહ્મ પૂર્ણ છે, અને જગતના ઉત્પન્ન થવા છતાં તે પૂર્ણ જ રહે છે. 'ૐ શાંતિ શાંતિ શાંતિ' સાથે તેનું સમાપન થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Isha Upanishad (Shanti Patha); also Brihadaranyaka Upanishad 5.1.1 · Vedic seers (Shukla Yajurveda tradition) · Ancient (Vedic)
આ શ્લોક ઈશ ઉપનિષદને તેના શાંતિ આહ્વાન રૂપે આરંભ કરે છે. એક જ બિંબમાં — પૂર્ણ — તે વેદાંતની અદ્વૈત દૃષ્ટિને સમાવી લે છે: અનંત બ્રહ્મ પૂર્ણ છે, તેમાંથી જન્મેલું જગત પૂર્ણ છે, અને જગતના પ્રકટ થવા છતાં સ્રોત પૂર્ણ જ રહે છે. સહસ્રાબ્દીઓથી તેણે ઉપનિષદોના અધ્યયનને રૂપ આપ્યું છે, સાધકને યાદ કરાવતાં કે જે આત્માને તે શોધી રહ્યો છે તે પહેલેથી જ પૂર્ણ છે અને કોઈ વસ્તુથી રહિત નથી.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
વેદાંતના આચાર્યો કહે છે કે આ શ્લોક જીવનને બદલી શકે છે: જ્યાં મન સતત એમ અનુભવે છે કે તેમાં કોઈ વસ્તુની ઘટ છે, ત્યાં આ મંત્ર આગ્રહ કરે છે કે તું પહેલેથી જ પૂર્ણ છે. જે સાધકો 'પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદમ્' સાથે બેસે છે, તેઓ લોભ અને ચિંતાના શાંતપણે ખરી પડવાનું વર્ણન કરે છે — એટલા માટે નહીં કે કંઈ ઉમેરાયું, પણ એટલા માટે કે તેમણે તે પૂર્ણતાની ઝલક પામી જે ક્યારેય અનુપસ્થિત હતી જ નહીં.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદં પૂર્ણાત્પૂર્ણમુદચ્યતે। પૂર્ણસ્ય પૂર્ણમાદાય પૂર્ણમેવાવશિષ્યતે॥
Om Purnamadah Purnamidam Purnat Purnamudachyate Purnasya Purnamadaya Purnamevavashishyate
અર્થ:તે (બ્રહ્મ) પૂર્ણ છે, આ (જગત) પણ પૂર્ણ છે. પૂર્ણમાંથી જ પૂર્ણ ઉત્પન્ન થાય છે. પૂર્ણમાંથી પૂર્ણ કાઢી લેવા છતાં પૂર્ણ જ શેષ રહે છે. ૐ શાંતિ, શાંતિ, શાંતિ.
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ॥
Om Shanti Shanti Shanti
અર્થ:અનંત બ્રહ્મ અને પ્રકટ જગત — બંને પૂર્ણ છે એમ આ શીખવે છે; જગતના ઉત્પન્ન થવા છતાં અનંતમાં કોઈ ઘટ આવતી નથી, તે સદા પૂર્ણ જ રહે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् પાઠના લાભ
ઈશ ઉપનિષદનો 'શાંતિ પાઠ' (શાંતિ આહ્વાન) — ઉપનિષદોના અધ્યયનના આરંભ અને સમાપનમાં પઢવામાં આવે છે.
વેદાંતના હૃદયને વ્યક્ત કરે છે: જગતના ઉત્પન્ન થવા છતાં અનંત, અનંત જ રહે છે.
પવિત્ર પઠન, સત્સંગ અને ધ્યાન પૂર્વે મનને પૂર્ણતામાં સ્થિર કરવા માટે પઢવામાં આવે છે.
એક ગહન ચિંતન જે અભાવની ભાવનાને ઓગાળે છે — 'તું પહેલેથી જ પૂર્ણ છે'.
'ૐ શાંતિ શાંતિ શાંતિ' — ત્રિવિધ શાંતિ — સાથે મુદ્રિત.
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् જપ વિધિ
ધીમે ધીમે પાઠ કરો, વારંવાર આવતા શબ્દ 'પૂર્ણમ્' (પૂર્ણ, ભરેલું) ને મનમાં વસવા દો. કોઈ પવિત્ર ગ્રંથ ખોલતા પૂર્વે અને બંધ કરતી વખતે તેનો પાઠ કરો, 'ૐ શાંતિ શાંતિ શાંતિ' થી પૂર્ણ કરતાં. એક ક્ષણ માટે તે પૂર્ણતાના અનુભવમાં વિશ્રામ કરો જેની તરફ તે સંકેત કરે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ