Mantra.Tips
saraswatisahasranama1000-namesskanda-purana

ସରସ୍ଵତୀ ସହସ୍ରନାମ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍

सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ

🕉️ puranic·📿 1× ଜପ·🕐 Early morning before study; especially auspicious on Vasant Panchami, Navaratri and Thursdays·📜 Skanda Purana, Sanatkumara Samhita (Narada-Sanatkumara samvada)
Share:

ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା

Skanda Purana, Sanatkumara Samhita (Narada-Sanatkumara samvada) · Revealed by the goddess Saraswati to Brahma; narrated by Sanatkumara to Narada · c. 600-1200 CE (Puranic period)

When Brahma had created the three worlds, he found his creation standing frozen and unconscious — for there was as yet no speech. The world-teacher performed austere tapas for ten thousand divine years, until Vani arose, radiant with all meaning, declaring herself Mahavidya, the sovereign of all speech. She taught Brahma her thousand names, promising that whoever pleased her with them would find her his servant; Brahma praised her, won her as his consort, and from that moment the universe was filled with language. Sanatkumara, who had guarded this secret, revealed it to Narada — a hymn whose names run in long alliterative garlands through the letters va, ga, sha, sa, ma, bha, ba, a, ja, ka, ta and ya, punctuated by the goddess's own seed-mantras.

ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି

This sahasranama embodies its own deity in its very structure: the goddess of language is praised in long alphabetical garlands, and at its centre sits a mantra that recites the entire Sanskrit alphabet — from 'am' to 'ksham' — invoking her as Aksharamalika, 'she who wears the letters as her garland'. The text makes a startling promise found in almost no other hymn: that even a person born mute, reciting or hearing it with devotion, becomes eloquent in all learning like a second Brahma — for she who gave speech to a speechless universe can give it to anyone.

ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ

ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଶ୍ଳୋକ 1

ଧ୍ଯାନମ୍ ଶ୍ରୀମଚ୍ଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତୋଜ୍ଜ୍ଵଲଵପୁଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରା ମଲ୍ଲିକା- ମାଲାଲାଲିତ କୁନ୍ତଲା ପ୍ରଵିଲସନ୍ମୁକ୍ତାଵଲୀଶୋଭନା ସର୍ଵଜ୍ଞାନନିଧାନପୁସ୍ତକଧରା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଙ୍କିତା ଵାଗ୍ଦେଵୀ ଵଦନାମ୍ବୁଜେ ଵସତୁ ମେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମାତା ଶୁଭା ଶ୍ରୀ ନାରଦ ଉଵାଚ ଭଗଵନ୍ପରମେଶାନ ସର୍ଵଲୋକୈକନାଯକ କଥଂ ସରସ୍ଵତୀ ସାକ୍ଷାତ୍ପ୍ରସନ୍ନା ପରମେଷ୍ଠିନଃ 2 କଥଂ ଦେଵ୍ଯା ମହାଵାଣ୍ଯାସ୍ସତତ୍ପ୍ରାପ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ ଏତନ୍ମେ ଵଦ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମହାଯୋଗୀଶ୍ଵର ପ୍ରଭୋ 3 ଶ୍ରୀ ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍ ମଯାନୁଗୋପିତଂ ଯତ୍ନାଦିଦାନୀଂ ସତ୍ପ୍ରକାଶ୍ଯତେ 4 ପୁରା ପିତାମହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ ନିର୍ଵିକାରଂ ନିରାଭାସଂ ସ୍ତମ୍ଭୀଭୂତମଚେତସମ୍ 5 ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଖିଲଂ ଵାଗଭାଵାତ୍ତଥାଵିଧମ୍ ଆଧିକ୍ଯାଭାଵତଃ ସ୍ଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠୀ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ 6 ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷାଯୁତଂ ତେନ ତପୋ ଦୁଷ୍କରମୁତ୍ତମମ୍ ତତଃ କଦାଚିତ୍ସଞ୍ଜାତା ଵାଣୀ ସର୍ଵାର୍ଥଶୋଭିତା 7 ଅହମସ୍ମି ମହାଵିଦ୍ଯା ସର୍ଵଵାଚାମଧୀଶ୍ଵରୀ ମମ ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁ ଉପଦେକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍ 8

Dhyanam | Shrimachchandanacharchitojjvalavapuh shuklambara mallika- Malalalita kuntala pravilasanmuktavalishobhana | Sarvajnananidhanapustakadhara rudrakshamalankita Vagdevi vadanambuje vasatu me trailokyamata shubha || Shri narada uvacha – Bhagavanparameshana sarvalokaikanayaka | Katham sarasvati sakshatprasanna parameshthinah || 2 || Katham devya mahavanyassatatprapa sudurlabham | Etanme vada tattvena mahayogishvara prabho || 3 || Shri sanatkumara uvacha – Sadhu prishtam tvaya brahman guhyadguhyamanuttamam | Mayanugopitam yatnadidanim satprakashyate || 4 || Pura pitamaham drishtva jagatsthavarajangamam | Nirvikaram nirabhasam stambhibhutamachetasam || 5 || Srishtva trailokyamakhilam vagabhavattathavidham | Adhikyabhavatah svasya parameshthi jagadguruh || 6 || Divyavarshayutam tena tapo dushkaramuttamam | Tatah kadachitsanjata vani sarvarthashobhita || 7 || Ahamasmi mahavidya sarvavachamadhishvari | Mama namnam sahasram tu upadekshyamyanuttamam || 8 ||

ଅର୍ଥ:स्तोत्र का आरम्भ ध्यान से होता है: चन्दन से चर्चित उज्ज्वल शरीर वाली, श्वेत वस्त्रधारिणी, मल्लिका-मालाओं से सुशोभित केशों वाली, मोतियों की लड़ियों से दमकती, समस्त ज्ञान की निधि — पुस्तक — धारण करने वाली, रुद्राक्षमाला से अङ्कित वे शुभ वाग्देवी, त्रैलोक्य-माता, मेरे मुख-कमल में निवास करें। फिर नारद सनत्कुमार से पूछते हैं कि सरस्वती ब्रह्मा (परमेष्ठी) पर साक्षात् कैसे प्रसन्न हुईं और उन्हें वह परम दुर्लभ कृपा कैसे मिली। सनत्कुमार कहते हैं — यह गुह्य से भी गुह्य रहस्य अब प्रकट करता हूँ: पूर्वकाल में ब्रह्मा ने त्रैलोक्य की सृष्टि करके देखा कि वाणी के अभाव में सारा स्थावर-जङ्गम जगत जड़, निष्प्रभ और अचेतन खड़ा है। अपनी न्यूनता अनुभव कर जगद्गुरु परमेष्ठी ने दस हजार दिव्य वर्षों तक अति दुष्कर तप किया; तब सर्वार्थों से शोभित वाणी प्रकट हुईं और बोलीं — 'मैं महाविद्या हूँ, समस्त वाणियों की अधीश्वरी; मैं तुम्हें अपने अनुत्तम सहस्र नामों का उपदेश करूँगी।'

ଶ୍ଳୋକ 2

ଅନେନ ସଂସ୍ତୁତା ନିତ୍ଯଂ ପତ୍ନୀ ତଵ ଭଵାମ୍ଯହମ୍ ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଵାଣୀଯୁକ୍ତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି 9 ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ମମ ନାମସହସ୍ରକମ୍ ସର୍ଵପାପୌଘଶମନଂ ମହାସାରସ୍ଵତପ୍ରଦମ୍ 10 ମହାକଵିତ୍ଵଦଂ ଲୋକେ ଵାଗୀଶତ୍ଵପ୍ରଦାଯକମ୍ ତ୍ଵଂ ଵା ପରଃ ପୁମାନ୍ଯସ୍ତୁ ସ୍ତଵେନାଽନେନ ତୋଷଯେତ୍ 11 ତସ୍ଯାହଂ କିଙ୍କରୀ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯାମି ସଂଶଯଃ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ଵାଣୀ ତଦାରଭ୍ଯ ପିତାମହଃ 12 ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ଦିଵ୍ଯେନ ତତ୍ପତିତ୍ଵମଵାପ୍ତଵାନ୍ ଵାଣୀଯୁକ୍ତଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତଦାରଭ୍ଯାଽଭଵନ୍ମୁନେ 13 ତତ୍ତେହଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ଯତ୍ନେନ ନାରଦ ସାଵଧାନମନା ଭୂତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଶୁଦ୍ଧୋ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ 14

Anena samstuta nityam patni tava bhavamyaham | Tvaya srishtam jagatsarvam vaniyuktam bhavishyati || 9 || Idam rahasyam paramam mama namasahasrakam | Sarvapapaughashamanam mahasarasvatapradam || 10 || Mahakavitvadam loke vagishatvapradayakam | Tvam va parah pumanyastu stavenanena toshayet || 11 || Tasyaham kinkari sakshadbhavishyami na samshayah | Ityuktvantardadhe vani tadarabhya pitamahah || 12 || Stutva stotrena divyena tatpatitvamavaptavan | Vaniyuktam jagatsarvam tadarabhyabhavanmune || 13 || Tatteham sampravakshyami shrinu yatnena narada | Savadhanamana bhutva kshanam shuddho munishvarah || 14 ||

ଅର୍ଥ:देवी अपना वचन पूर्ण करती हैं: 'इस स्तोत्र से नित्य संस्तुत होकर मैं तुम्हारी पत्नी बनूँगी, और तुम्हारा रचा सारा जगत वाणी से युक्त हो जाएगा। यह परम रहस्य — मेरा नाम-सहस्र — समस्त पापों की राशियों का शमन करने वाला और महासारस्वत (वाणी की महासिद्धि) देने वाला है; यह लोक में महाकवित्व और वाणी का ईश्वरत्व देता है। तुम हो या कोई अन्य पुरुष — जो इस स्तव से मुझे सन्तुष्ट करेगा, मैं साक्षात् उसकी किङ्करी बन जाऊँगी, इसमें संशय नहीं।' यह कहकर वाणी अन्तर्धान हो गईं। तब से ब्रह्मा ने इस दिव्य स्तोत्र से स्तुति कर उन्हें पत्नी रूप में पाया, और तभी से सारा जगत वाणी से युक्त हुआ। सनत्कुमार कहते हैं — 'वही स्तोत्र मैं तुम्हें कहता हूँ; हे नारद, क्षण भर शुद्ध और सावधान मन होकर यत्नपूर्वक सुनो।'

ଶ୍ଳୋକ 3

[ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଵାଗ୍ଵାଣୀ ଵରଦା ଵନ୍ଦ୍ଯା ଵରାରୋହା ଵରପ୍ରଦା ଵୃତ୍ତିର୍ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ଵାର୍ତା ଵରା ଵାଗୀଶଵଲ୍ଲଭା 1 ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀ ଵିଶ୍ଵଵନ୍ଦ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେଶପ୍ରିଯକାରିଣୀ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ଵାଗ୍ଦେଵୀ ଵୃଦ୍ଧିଦା ଵୃଦ୍ଧିକାରିଣୀ 2 ଵୃଦ୍ଧିର୍ଵୃଦ୍ଧା ଵିଷଘ୍ନୀ ଵୃଷ୍ଟିର୍ଵୃଷ୍ଟିପ୍ରଦାଯିନୀ ଵିଶ୍ଵାରାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵମାତା ଵିଶ୍ଵଧାତ୍ରୀ ଵିନାଯକା 3 ଵିଶ୍ଵଶକ୍ତିର୍ଵିଶ୍ଵସାରା ଵିଶ୍ଵା ଵିଶ୍ଵଵିଭାଵରୀ ଵେଦାନ୍ତଵେଦିନୀ ଵେଦ୍ଯା ଵିତ୍ତା ଵେଦତ୍ରଯାତ୍ମିକା 4 ଵେଦଜ୍ଞା ଵେଦଜନନୀ ଵିଶ୍ଵା ଵିଶ୍ଵଵିଭାଵରୀ ଵରେଣ୍ଯା ଵାଙ୍ମଯୀ ଵୃଦ୍ଧା ଵିଶିଷ୍ଟପ୍ରିଯକାରିଣୀ 5 ଵିଶ୍ଵତୋଵଦନା ଵ୍ଯାପ୍ତା ଵ୍ଯାପିନୀ ଵ୍ଯାପକାତ୍ମିକା ଵ୍ଯାଲଘ୍ନୀ ଵ୍ଯାଲଭୂଷାଙ୍ଗୀ ଵିରଜା ଵେଦନାଯିକା 6 ଵେଦଵେଦାନ୍ତସଂଵେଦ୍ଯା ଵେଦାନ୍ତଜ୍ଞାନରୂପିଣୀ ଵିଭାଵରୀ ଵିକ୍ରାନ୍ତା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରା ଵିଧିପ୍ରିଯା 7 ଵରିଷ୍ଠା ଵିପ୍ରକୃଷ୍ଟା ଵିପ୍ରଵର୍ଯପ୍ରପୂଜିତା ଵେଦରୂପା ଵେଦମଯୀ ଵେଦମୂର୍ତିଶ୍ଚ ଵଲ୍ଲଭା 8 [ ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଗୁରୁରୂପେ ମାଂ ଗୃହ୍ଣ ଗୃହ୍ଣ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଗୌରୀ ଗୁଣଵତୀ ଗୋପ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରପ୍ରିଯା ଗୁଣମାତା ଗୁଣାନ୍ତସ୍ଥା ଗୁରୁରୂପା ଗୁରୁପ୍ରିଯା 9 [ ଗୁହାନ୍ତସ୍ଥା ] ଗୁରୁଵିଦ୍ଯା ଗାନତୁଷ୍ଟା ଗାଯକପ୍ରିଯକାରିଣୀ [ ଗିରିଵିଦ୍ଯା ] ଗାଯତ୍ରୀ ଗିରୀଶାରାଧ୍ଯା ଗୀର୍ଗିରୀଶପ୍ରିଯଙ୍କରୀ 10

[ Aim vada vada vagvadini svaha ] Vagvani varada vandya vararoha varaprada | Vrittirvagishvari varta vara vagishavallabha || 1 || Vishveshvari vishvavandya vishveshapriyakarini | Vagvadini cha vagdevi vriddhida vriddhikarini || 2 || Vriddhirvriddha vishaghni cha vrishtirvrishtipradayini | Vishvaradhya vishvamata vishvadhatri vinayaka || 3 || Vishvashaktirvishvasara vishva vishvavibhavari | Vedantavedini vedya vitta vedatrayatmika || 4 || Vedajna vedajanani vishva vishvavibhavari | Varenya vanmayi vriddha vishishtapriyakarini || 5 || Vishvatovadana vyapta vyapini vyapakatmika | Vyalaghni vyalabhushangi viraja vedanayika || 6 || Vedavedantasamvedya vedantajnanarupini | Vibhavari cha vikranta vishvamitra vidhipriya || 7 || Varishtha viprakrishta cha vipravaryaprapujita | Vedarupa vedamayi vedamurtishcha vallabha || 8 || [ Om hrim gururupe mam grihna grihna aim vada vada vagvadini svaha ] Gauri gunavati gopya gandharvanagarapriya | Gunamata gunantastha gururupa gurupriya || 9 || [ guhantastha ] Guruvidya ganatushta gayakapriyakarini | [ girividya ] Gayatri girisharadhya girgirishapriyankari || 10 ||

ଅର୍ଥ:'ऐं वद वद वाग्वादिनी स्वाहा' बीज-मन्त्र से सहस्रनाम आरम्भ होता है, पहले व-कार के नामों से: वे वाक् और वाणी हैं — स्वयं वाणी; वरदा, वन्द्या, वरारोहा, वरप्रदा; वाणी की ईश्वरी वागीश्वरी और वाणी के ईश की वल्लभा; विश्वेश्वरी, विश्ववन्द्या, विश्व की माता, धात्री और शक्ति, विश्व का सार और उसकी विभावरी। वे वेदान्त को जानने वाली और जानने योग्य हैं; तीनों वेदों की आत्मा, वेदज्ञा और वेदों की जननी; सब ओर मुख वाली, व्याप्त और व्यापिका; सर्पों-विष का नाश करने वाली, फिर भी सर्पभूषण धारण करने वाली; विरजा, वेदों की नायिका, वेद की मूर्ति और वेदमयी। फिर गुरु-बीज के साथ ग-नाम आरम्भ होते हैं: गौरी, गुणवती, गोप्या, गन्धर्वनगर-प्रिया; गुणों की माता और गुणों के भीतर स्थित; गुरु-रूपा, गुरु-प्रिया, गुरु-विद्या; गान से सन्तुष्ट, गायकों का प्रिय करने वाली — गायत्री, गिरीश से आराधित और गिरीश का प्रिय करने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 4

ଗିରିଜ୍ଞା ଜ୍ଞାନଵିଦ୍ଯା ଗିରିରୂପା ଗିରୀଶ୍ଵରୀ ଗୀର୍ମାତା ଗଣସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ଗଣନୀଯଗୁଣାନ୍ଵିତା 11 ଗୂଢରୂପା ଗୁହା ଗୋପ୍ଯା ଗୋରୂପା ଗୌର୍ଗୁଣାତ୍ମିକା ଗୁର୍ଵୀ ଗୁର୍ଵମ୍ବିକା ଗୁହ୍ଯା ଗେଯଜା ଗୃହନାଶିନୀ 12 ଗୃହିଣୀ ଗୃହଦୋଷଘ୍ନୀ ଗଵଘ୍ନୀ ଗୁରୁଵତ୍ସଲା ଗୃହାତ୍ମିକା ଗୃହାରାଧ୍ଯା ଗୃହବାଧାଵିନାଶିନୀ 13 ଗଙ୍ଗା ଗିରିସୁତା ଗମ୍ଯା ଗଜଯାନା ଗୁହସ୍ତୁତା ଗରୁଡାସନସଂସେଵ୍ଯା ଗୋମତୀ ଗୁଣଶାଲିନୀ 14 [ ଓଁ ଐଂ ନମଃ ଶାରଦେ ଶ୍ରୀଂ ଶୁଦ୍ଧେ ନମଃ ଶାରଦେ ଵଂ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଶାରଦା ଶାଶ୍ଵତୀ ଶୈଵୀ ଶାଙ୍କରୀ ଶଙ୍କରାତ୍ମିକା ଶ୍ରୀଶ୍ଶର୍ଵାଣୀ ଶତଘ୍ନୀ ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନା 15 ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଶମନଘ୍ନୀ ଶତସାହସ୍ରରୂପିଣୀ ଶିଵା ଶମ୍ଭୁପ୍ରିଯା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଶ୍ରୁତିରୂପା ଶ୍ରୁତିପ୍ରିଯା 16 ଶୁଚିଷ୍ମତୀ ଶର୍ମକରୀ ଶୁଦ୍ଧିଦା ଶୁଦ୍ଧିରୂପିଣୀ ଶିଵା ଶିଵଙ୍କରୀ ଶୁଦ୍ଧା ଶିଵାରାଧ୍ଯା ଶିଵାତ୍ମିକା 17 ଶ୍ରୀମତୀ ଶ୍ରୀମଯୀ ଶ୍ରାଵ୍ଯା ଶ୍ରୁତିଃ ଶ୍ରଵଣଗୋଚରା ଶାନ୍ତିଶ୍ଶାନ୍ତିକରୀ ଶାନ୍ତା ଶାନ୍ତାଚାରପ୍ରିଯଙ୍କରୀ 18 ଶୀଲଲଭ୍ଯା ଶୀଲଵତୀ ଶ୍ରୀମାତା ଶୁଭକାରିଣୀ ଶୁଭଵାଣୀ ଶୁଦ୍ଧଵିଦ୍ଯା ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତପ୍ରପୂଜିତା 19 ଶ୍ରୀକରୀ ଶ୍ରୁତପାପଘ୍ନୀ ଶୁଭାକ୍ଷୀ ଶୁଚିଵଲ୍ଲଭା ଶିଵେତରଘ୍ନୀ ଶବରୀ ଶ୍ରଵଣୀଯଗୁଣାନ୍ଵିତା 20 [ଶର୍ଵରୀ]

Girijna jnanavidya cha girirupa girishvari | Girmata ganasamstutya gananiyagunanvita || 11 || Gudharupa guha gopya gorupa gaurgunatmika | Gurvi gurvambika guhya geyaja grihanashini || 12 || Grihini grihadoshaghni gavaghni guruvatsala | Grihatmika griharadhya grihabadhavinashini || 13 || Ganga girisuta gamya gajayana guhastuta | Garudasanasamsevya gomati gunashalini || 14 || [ Om aim namah sharade shrim shuddhe namah sharade vam aim vada vada vagvadini svaha ] Sharada shashvati shaivi shankari shankaratmika | Shrishsharvani shataghni cha sharachchandranibhanana || 15 || Sharmishtha shamanaghni cha shatasahasrarupini | Shiva shambhupriya shraddha shrutirupa shrutipriya || 16 || Shuchishmati sharmakari shuddhida shuddhirupini | Shiva shivankari shuddha shivaradhya shivatmika || 17 || Shrimati shrimayi shravya shrutih shravanagochara | Shantishshantikari shanta shantacharapriyankari || 18 || Shilalabhya shilavati shrimata shubhakarini | Shubhavani shuddhavidya shuddhachittaprapujita || 19 || Shrikari shrutapapaghni shubhakshi shuchivallabha | Shivetaraghni shabari shravaniyagunanvita || 20 || [sharvari]

ଅର୍ଥ:ग-नाम आगे चलते हैं: वाणी को जानने वाली, ज्ञानविद्या, गिरि-रूपा और गिरीश्वरी; वाणी की माता, गणों से संस्तुत्य; गूढ़रूपा, गुहा, गोप्या; गृह के दोषों और बाधाओं का नाश करने वाली, गृहिणी और गृह में आराध्या; वे गङ्गा हैं, गिरिसुता, गज पर चलने वाली, गुह (कार्तिकेय) से स्तुत, गरुडासन (विष्णु) से संसेव्या — गोमती, गुणशालिनी। फिर शारदा-बीज के साथ श-नाम: शारदा, शाश्वती, शैवी, शाङ्करी, शङ्कर की आत्मा; श्री, शर्वाणी, शरद के चन्द्र-सा मुख; शमन (यम) की शक्ति हरने वाली, शत-सहस्र रूपों वाली; शिवा, शम्भुप्रिया, श्रद्धा, श्रुति-रूपा और श्रुति-प्रिया; शुचिष्मती, कल्याणकारिणी, शुद्धि देने वाली और शुद्धि-रूपिणी; शिव करने वाली, शुद्धा, शिव से आराध्या; श्रीमती, श्रवण करने योग्य, स्वयं श्रुति; शान्ति और शान्ति करने वाली, शान्त आचार का प्रिय करने वाली; शील से प्राप्य, शीलवती, श्री-माता, शुभकारिणी; शुभ वाणी वाली, शुद्ध विद्या, शुद्ध चित्त वालों से पूजित; श्रीकरी, सुने हुए पापों को नष्ट करने वाली, शुभ नेत्रों वाली, अशुभ का नाश करने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 5

ଶାରୀ ଶିରୀଷପୁଷ୍ପାଭା ଶମନିଷ୍ଠା ଶମାତ୍ମିକା ଶମାନ୍ଵିତା ଶମାରାଧ୍ଯା ଶିତିକଣ୍ଠପ୍ରପୂଜିତା 21 ଶୁଦ୍ଧିଃ ଶୁଦ୍ଧିକରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଶ୍ରୁତାନନ୍ତା ଶୁଭାଵହା ସରସ୍ଵତୀ ସର୍ଵଜ୍ଞା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନୀ 22 [ ଓଁ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ସରସ୍ଵତୀ ସାଵିତ୍ରୀ ସନ୍ଧ୍ଯା ସର୍ଵେପ୍ସିତପ୍ରଦା ସର୍ଵାର୍ତିଘ୍ନୀ ସର୍ଵମଯୀ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରଦାଯିନୀ 23 ସର୍ଵେଶ୍ଵରୀ ସର୍ଵପୁଣ୍ଯା ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣୀ ସର୍ଵାରାଧ୍ଯା ସର୍ଵମାତା ସର୍ଵଦେଵନିଷେଵିତା 24 ସର୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯପ୍ରଦା ସତ୍ଯା ସତୀ ସତ୍ଵଗୁଣାଶ୍ରଯା ସର୍ଵକ୍ରମପଦାକାରା ସର୍ଵଦୋଷନିଷୂଦିନୀ 25 [ ସ୍ଵରକ୍ରମପଦାକାରା ] ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ସହସ୍ରାସ୍ଯା ସହସ୍ରପଦସଂଯୁତା ସହସ୍ରହସ୍ତା ସାହସ୍ରଗୁଣାଲଙ୍କୃତଵିଗ୍ରହା 26 ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ସଦ୍ରୂପା ସ୍ଵଧା ସ୍ଵାହା ସୁଧାମଯୀ ଷଡ୍ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦିନୀ ସେଵ୍ଯା ସର୍ଵଲୋକୈକପୂଜିତା 27 ସ୍ତୁତ୍ଯା ସ୍ତୁତିମଯୀ ସାଧ୍ଯା ସଵିତୃପ୍ରିଯକାରିଣୀ ସଂଶଯଚ୍ଛେଦିନୀ ସାଙ୍ଖ୍ଯଵେଦ୍ଯା ସଙ୍ଖ୍ଯା ସଦୀଶ୍ଵରୀ 28 ସିଦ୍ଧିଦା ସିଦ୍ଧସମ୍ପୂଜ୍ଯା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନୀ ସର୍ଵଜ୍ଞା ସର୍ଵଶକ୍ତିଶ୍ଚ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ପ୍ରଦାଯିନୀ 29 ସର୍ଵାଽଶୁଭଘ୍ନୀ ସୁଖଦା ସୁଖସଂଵିତ୍ସ୍ଵରୂପିଣୀ ସର୍ଵସମ୍ଭାଷଣୀ ସର୍ଵଜଗତ୍ସମ୍ମୋହିନୀ ତଥା 30 [ ସର୍ଵସମ୍ଭୀଷଣୀ ]

Shari shirishapushpabha shamanishtha shamatmika | Shamanvita shamaradhya shitikanthaprapujita || 21 || Shuddhih shuddhikari shreshtha shrutananta shubhavaha | Sarasvati cha sarvajna sarvasiddhipradayini || 22 || [ Om aim vada vada vagvadini svaha ] Sarasvati cha savitri sandhya sarvepsitaprada | Sarvartighni sarvamayi sarvavidyapradayini || 23 || Sarveshvari sarvapunya sargasthityantakarini | Sarvaradhya sarvamata sarvadevanishevita || 24 || Sarvaishvaryaprada satya sati satvagunashraya | Sarvakramapadakara sarvadoshanishudini || 25 || [ svarakramapadakara ] Sahasrakshi sahasrasya sahasrapadasamyuta | Sahasrahasta sahasragunalankritavigraha || 26 || Sahasrashirsha sadrupa svadha svaha sudhamayi | Shadgranthibhedini sevya sarvalokaikapujita || 27 || Stutya stutimayi sadhya savitripriyakarini | Samshayachchhedini sankhyavedya sankhya sadishvari || 28 || Siddhida siddhasampujya sarvasiddhipradayini | Sarvajna sarvashaktishcha sarvasampatpradayini || 29 || Sarvashubhaghni sukhada sukhasamvitsvarupini | Sarvasambhashani sarvajagatsammohini tatha || 30 || [ sarvasambhishani ]

ଅର୍ଥ:वे शिरीष-पुष्प-सी कान्ति वाली हैं, शम में निष्ठ और शम से आराध्या, शितिकण्ठ (शिव) से प्रपूजित; स्वयं शुद्धि और शुद्धि करने वाली, श्रेष्ठा, अनन्त रूप से विख्यात, शुभ लाने वाली। फिर अपने ही बीज-मन्त्र के साथ महानाम आता है — सरस्वती: सर्वज्ञा, सर्वसिद्धिप्रदायिनी; वे सावित्री और सन्ध्या हैं, सब इच्छित देने वाली; सर्व पीड़ाओं का नाश करने वाली, सर्वमयी, समस्त विद्याओं की दात्री; सर्वेश्वरी, सर्वपुण्या, सृष्टि-स्थिति-अन्त करने वाली; सबकी आराध्या, सबकी माता, सब देवों से सेवित, सर्व ऐश्वर्य देने वाली — सत्या, सती, सत्त्वगुण का आश्रय। वे सहस्राक्षी हैं, सहस्रमुखी, सहस्रपदा, सहस्रहस्ता, सहस्रशीर्षा — स्त्री-रूप में विराट पुरुष; स्वधा, स्वाहा, सुधामयी; सूक्ष्म शरीर की छह ग्रन्थियों को भेदने वाली; स्तुत्या और स्तुतिमयी, संशय काटने वाली, सांख्य से वेद्या, स्वयं संख्या; सिद्धिदा, सिद्धों से सम्पूज्या; सर्वज्ञा, सर्वशक्ति, सर्व सम्पत्ति देने वाली; समस्त अशुभ हरने वाली, सुखदा, सुख-संवित् स्वरूपा, सबसे सम्भाषण करने वाली, समस्त जगत को सम्मोहित करने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 6

ସର୍ଵପ୍ରିଯଙ୍କରୀ ସର୍ଵଶୁଭଦା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲା ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରମଯୀ ସର୍ଵତୀର୍ଥପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦା 31 ସର୍ଵପୁଣ୍ଯମଯୀ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଘ୍ନୀ ସର୍ଵକାମଦା ସର୍ଵଵିଘ୍ନହରୀ ସର୍ଵଵନ୍ଦିତା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲା 32 ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରକରୀ ସର୍ଵଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତା ସର୍ଵାନନ୍ଦମଯୀ ସର୍ଵଜ୍ଞାନଦା ସତ୍ଯନାଯିକା 33 ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଯୀ ସର୍ଵରାଜ୍ଯଦା ସର୍ଵମୁକ୍ତିଦା ସୁପ୍ରଭା ସର୍ଵଦା ସର୍ଵା ସର୍ଵଲୋକଵଶଙ୍କରୀ 34 ସୁଭଗା ସୁନ୍ଦରୀ ସିଦ୍ଧା ସିଦ୍ଧାମ୍ବା ସିଦ୍ଧମାତୃକା ସିଦ୍ଧମାତା ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯା ସିଦ୍ଧେଶୀ ସିଦ୍ଧରୂପିଣୀ 35 ସୁରୂପିଣୀ ସୁଖମଯୀ ସେଵକପ୍ରିଯକାରିଣୀ ସ୍ଵାମିନୀ ସର୍ଵଦା ସେଵ୍ଯା ସ୍ଥୂଲସୂକ୍ଷ୍ମାପରାମ୍ବିକା 36 ସାରରୂପା ସରୋରୂପା ସତ୍ଯଭୂତା ସମାଶ୍ରଯା ସିତାଽସିତା ସରୋଜାକ୍ଷୀ ସରୋଜାସନଵଲ୍ଲଭା 37 ସରୋରୁହାଭା ସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଦିପ୍ରପୂଜିତା [ ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଐଂ ମହାସରସ୍ଵତି ସାରସ୍ଵତପ୍ରଦେ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ମହାଦେଵୀ ମହେଶାନୀ ମହାସାରସ୍ଵତପ୍ରଦା 38 ମହାସରସ୍ଵତୀ ମୁକ୍ତା ମୁକ୍ତିଦା ମୋହନାଶିନୀ [ ମଲନାଶିନୀ ] ମହେଶ୍ଵରୀ ମହାନନ୍ଦା ମହାମନ୍ତ୍ରମଯୀ ମହୀ 39 ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମହାଵିଦ୍ଯା ମାତା ମନ୍ଦରଵାସିନୀ ମନ୍ତ୍ରଗମ୍ଯା ମନ୍ତ୍ରମାତା ମହାମନ୍ତ୍ରଫଲପ୍ରଦା 40

Sarvapriyankari sarvashubhada sarvamangala | Sarvamantramayi sarvatirthapunyaphalaprada || 31 || Sarvapunyamayi sarvavyadhighni sarvakamada | Sarvavighnahari sarvavandita sarvamangala || 32 || Sarvamantrakari sarvalakshmih sarvagunanvita | Sarvanandamayi sarvajnanada satyanayika || 33 || Sarvajnanamayi sarvarajyada sarvamuktida | Suprabha sarvada sarva sarvalokavashankari || 34 || Subhaga sundari siddha siddhamba siddhamatrika | Siddhamata siddhavidya siddheshi siddharupini || 35 || Surupini sukhamayi sevakapriyakarini | Svamini sarvada sevya sthulasukshmaparambika || 36 || Sararupa sarorupa satyabhuta samashraya | Sitasita sarojakshi sarojasanavallabha || 37 || Saroruhabha sarvangi surendradiprapujita | [ Om hrim aim mahasarasvati sarasvataprade aim vada vada vagvadini svaha ] Mahadevi maheshani mahasarasvataprada || 38 || Mahasarasvati mukta muktida mohanashini | [ malanashini ] Maheshvari mahananda mahamantramayi mahi || 39 || Mahalakshmirmahavidya mata mandaravasini | Mantragamya mantramata mahamantraphalaprada || 40 ||

ଅର୍ଥ:सर्व-नामों की धारा बहती है: सबका प्रिय करने वाली, सर्वशुभदा, सर्वमङ्गला; सर्वमन्त्रमयी, समस्त तीर्थों का पुण्यफल देने वाली; सर्वपुण्यमयी, सब व्याधियाँ हरने वाली, सर्वकामदा; सब विघ्न हरने वाली, सर्ववन्दिता; सर्वमन्त्रकरी, सबकी लक्ष्मी, सर्वगुणान्विता; सर्वानन्दमयी, सर्वज्ञानदा, सत्य की नायिका; सब राज्य और पूर्ण मुक्ति देने वाली, सुप्रभा, सर्वा, समस्त लोकों को वश करने वाली। वे सुभगा हैं, सुन्दरी, सिद्धा — सिद्धों की अम्बा और मातृका, सिद्धविद्या, सिद्धेशी, सिद्धरूपिणी; सुरूपिणी, सुखमयी, सेवकों का प्रिय करने वाली; स्वामिनी, सदा सेव्या, स्थूल-सूक्ष्म से परे परा अम्बिका; सार-रूपा, सरोवर-रूपा, सत्यभूता, सबकी समान आश्रय; सित-असित, सरोजाक्षी, कमलासन (ब्रह्मा) की वल्लभा; कमल-सी आभा वाली, सर्वाङ्गसुन्दरी, इन्द्रादि देवों से प्रपूजित। फिर महासरस्वती-बीज के साथ म-नाम आरम्भ होते हैं: महादेवी, महेशानी, महासारस्वत देने वाली; महासरस्वती, मुक्ता और मुक्तिदा, मोह का नाश करने वाली; महेश्वरी, महानन्दा, महामन्त्रमयी, मही; महालक्ष्मी, महाविद्या, माता, मन्दरवासिनी; मन्त्र से गम्या, मन्त्रों की माता, महामन्त्रों का फल देने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 7

ମହାମୁକ୍ତିର୍ମହାନିତ୍ଯା ମହାସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନୀ ମହାସିଦ୍ଧା ମହାମାତା ମହଦାକାରସଂଯୁତା 41 ମହୀ ମହେଶ୍ଵରୀ ମୂର୍ତିର୍ମୋକ୍ଷଦା ମଣିଭୂଷଣା ମେନକା ମାନିନୀ ମାନ୍ଯା ମୃତ୍ଯୁଘ୍ନୀ ମେରୁରୂପିଣୀ 42 ମଦିରାକ୍ଷୀ ମଦାଵାସା ମଖରୂପା ମଖେଶ୍ଵରୀ [ ମହେଶ୍ଵରୀ ] ମହାମୋହା ମହାମାଯା ମାତୄଣାଂ ମୂର୍ଧ୍ନିସଂସ୍ଥିତା 43 ମହାପୁଣ୍ଯା ମୁଦାଵାସା ମହାସମ୍ପତ୍ପ୍ରଦାଯିନୀ ମଣିପୂରୈକନିଲଯା ମଧୁରୂପା ମଦୋତ୍କଟା 44 [ ମହୋତ୍କଟା ] ମହାସୂକ୍ଷ୍ମା ମହାଶାନ୍ତା ମହାଶାନ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀ ମୁନିସ୍ତୁତା ମୋହହନ୍ତ୍ରୀ ମାଧଵୀ ମାଧଵପ୍ରିଯା 45 ମା ମହାଦେଵସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ମହିଷୀଗଣପୂଜିତା ମୃଷ୍ଟାନ୍ନଦା ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ମହେନ୍ଦ୍ରପଦଦାଯିନୀ 46 ମତିର୍ମତିପ୍ରଦା ମେଧା ମର୍ତ୍ଯଲୋକନିଵାସିନୀ ମୁଖ୍ଯା ମହାନିଵାସା ମହାଭାଗ୍ଯଜନାଶ୍ରିତା 47 ମହିଲା ମହିମା ମୃତ୍ଯୁହାରୀ ମେଧାପ୍ରଦାଯିନୀ ମେଧ୍ଯା ମହାଵେଗଵତୀ ମହାମୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦା 48 ମହାପ୍ରଭାଭା ମହତୀ ମହାଦେଵପ୍ରିଯଙ୍କରୀ ମହାପୋଷା ମହର୍ଥିଶ୍ଚ ମୁକ୍ତାହାରଵିଭୂଷଣା 49 [ ମହର୍ଦ୍ଧିଶ୍ଚ ] ମାଣିକ୍ଯଭୂଷଣା ମନ୍ତ୍ରା ମୁଖ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧଶେଖରା ମନୋରୂପା ମନଶ୍ଶୁଦ୍ଧିଃ ମନଶ୍ଶୁଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନୀ 50

Mahamuktirmahanitya mahasiddhipradayini | Mahasiddha mahamata mahadakarasamyuta || 41 || Mahi maheshvari murtirmokshada manibhushana | Menaka manini manya mrityughni merurupini || 42 || Madirakshi madavasa makharupa makheshvari | [ maheshvari ] Mahamoha mahamaya matrinam murdhnisamsthita || 43 || Mahapunya mudavasa mahasampatpradayini | Manipuraikanilaya madhurupa madotkata || 44 || [ mahotkata ] Mahasukshma mahashanta mahashantipradayini | Munistuta mohahantri madhavi madhavapriya || 45 || Ma mahadevasamstutya mahishiganapujita | Mrishtannada cha mahendri mahendrapadadayini || 46 || Matirmatiprada medha martyalokanivasini | Mukhya mahanivasa cha mahabhagyajanashrita || 47 || Mahila mahima mrityuhari medhapradayini | Medhya mahavegavati mahamokshaphalaprada || 48 || Mahaprabhabha mahati mahadevapriyankari | Mahaposha maharthishcha muktaharavibhushana || 49 || [ maharddhishcha ] Manikyabhushana mantra mukhyachandrardhashekhara | Manorupa manashshuddhih manashshuddhipradayini || 50 ||

ଅର୍ଥ:वे महामुक्ति और महानित्या हैं, महासिद्धियाँ देने वाली, महासिद्धा, महामाता, महत् के आकार से युक्त; मही, महेश्वरी, स्वयं मूर्ति, मोक्षदा, मणियों से भूषित; मेनका, मानिनी, मान्या, मृत्यु को हरने वाली, मेरु-रूपिणी; मद भरे नेत्रों वाली, आनन्द का आवास; मख (यज्ञ) की मूर्ति और मखेश्वरी; महामोहा, महामाया, मातृकाओं के शीर्ष पर विराजित; महापुण्या, प्रसन्नता का वास, महासम्पत्ति देने वाली; मणिपूर चक्र में एकमात्र निवास वाली, मधु-रूपा, मद से उत्कट; महासूक्ष्मा, महाशान्ता, महाशान्ति देने वाली; मुनियों से स्तुत, मोह की हन्त्री, माधवी, माधव-प्रिया। वे मा (लक्ष्मी) हैं, महादेव से संस्तुत्य, रानियों से पूजित; मृष्टान्न देने वाली, माहेन्द्री, इन्द्रपद देने वाली; मति और मति देने वाली, मेधा, मर्त्यलोक में निवास करने वाली; मुख्या, महानिवासा, महाभाग्यशाली जनों की आश्रया; महिला, महिमा, मृत्यु हरने वाली, मेधा देने वाली; मेध्या, महावेगवती, महामोक्ष का फल देने वाली; महाप्रभा वाली, महती, महादेव का प्रिय करने वाली; महापोषा, महाऋद्धि, मुक्ताहारों से विभूषित; माणिक्य-आभूषणों वाली, स्वयं मन्त्र, अर्धचन्द्र-शेखरा; मनोरूपा, मन की शुद्धि और मन की शुद्धि देने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 8

ମହାକାରୁଣ୍ଯସମ୍ପୂର୍ଣା ମନୋନମନଵନ୍ଦିତା ମହାପାତକଜାଲଘ୍ନୀ ମୁକ୍ତିଦା ମୁକ୍ତଭୂଷଣା 51 ମନୋନ୍ମନୀ ମହାସ୍ଥୂଲା ମହାକ୍ରତୁଫଲପ୍ରଦା ମହାପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରାପ୍ଯା ମାଯାତ୍ରିପୁରନାଶିନୀ 52 ମହାନସା ମହାମେଧା ମହାମୋଦା ମହେଶ୍ଵରୀ ମାଲାଧରୀ ମହୋପାଯା ମହାତୀର୍ଥଫଲପ୍ରଦା 53 ମହାମଙ୍ଗଲସମ୍ପୂର୍ଣା ମହାଦାରିଦ୍ର୍ଯନାଶିନୀ ମହାମଖା ମହାମେଘା ମହାକାଲୀ ମହାପ୍ରିଯା 54 ମହାଭୂଷା ମହାଦେହା ମହାରାଜ୍ଞୀ ମୁଦାଲଯା [ ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଐଂ ନମୋ ଭଗଵତି ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଭୂରିଦା ଭାଗ୍ଯଦା ଭୋଗ୍ଯା ଭୋଗ୍ଯଦା ଭୋଗଦାଯିନୀ 55 ଭଵାନୀ ଭୂତିଦା ଭୂତିଃ ଭୂମିର୍ଭୂମିସୁନାଯିକା ଭୂତଧାତ୍ରୀ ଭଯହରୀ ଭକ୍ତସାରସ୍ଵତପ୍ରଦା 56 ଭୁକ୍ତିର୍ଭୁକ୍ତିପ୍ରଦା ଭୋକ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତିର୍ଭକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀ [ଭେକୀ] ଭକ୍ତସାଯୁଜ୍ଯଦା ଭକ୍ତସ୍ଵର୍ଗଦା ଭକ୍ତରାଜ୍ଯଦା 57 ଭାଗୀରଥୀ ଭଵାରାଧ୍ଯା ଭାଗ୍ଯାସଜ୍ଜନପୂଜିତା ଭଵସ୍ତୁତ୍ଯା ଭାନୁମତୀ ଭଵସାଗରତାରିଣୀ 58 ଭୂତିର୍ଭୂଷା ଭୂତେଶୀ ଭାଲଲୋଚନପୂଜିତା [ ଫାଲଲୋଚନପୂଜିତା ] ଭୂତା ଭଵ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯା ଭଵଵିଦ୍ଯା ଭଵାତ୍ମିକା 59 ବାଧାପହାରିଣୀ ବନ୍ଧୁରୂପା ଭୁଵନପୂଜିତା ଭଵଘ୍ନୀ ଭକ୍ତିଲଭ୍ଯା ଭକ୍ତରକ୍ଷଣତତ୍ପରା 60

Mahakarunyasampurna manonamanavandita | Mahapatakajalaghni muktida muktabhushana || 51 || Manonmani mahasthula mahakratuphalaprada | Mahapunyaphalaprapya mayatripuranashini || 52 || Mahanasa mahamedha mahamoda maheshvari | Maladhari mahopaya mahatirthaphalaprada || 53 || Mahamangalasampurna mahadaridryanashini | Mahamakha mahamegha mahakali mahapriya || 54 || Mahabhusha mahadeha maharajni mudalaya | [ Om hrim aim namo bhagavati aim vada vada vagvadini svaha ] Bhurida bhagyada bhogya bhogyada bhogadayini || 55 || Bhavani bhutida bhutih bhumirbhumisunayika | Bhutadhatri bhayahari bhaktasarasvataprada || 56 || Bhuktirbhuktiprada bhoktri bhaktirbhaktipradayini | [bheki] Bhaktasayujyada bhaktasvargada bhaktarajyada || 57 || Bhagirathi bhavaradhya bhagyasajjanapujita | Bhavastutya bhanumati bhavasagaratarini || 58 || Bhutirbhusha cha bhuteshi bhalalochanapujita | [ phalalochanapujita ] Bhuta bhavya bhavishya cha bhavavidya bhavatmika || 59 || Badhapaharini bandhurupa bhuvanapujita | Bhavaghni bhaktilabhya cha bhaktarakshanatatpara || 60 ||

ଅର୍ଥ:वे महाकरुणा से परिपूर्ण हैं, मन के नमन से वन्दित; महापातकों के जाल की हन्त्री, मुक्तिदा, मुक्तों की भूषण; मनोन्मनी, महास्थूला, महाक्रतुओं का फल देने वाली; महापुण्य से प्राप्या, माया के त्रिपुर का नाश करने वाली; महान् अन्न वाली, महामेधा, महामोदा, महेश्वरी; मालाधारिणी, महा-उपाय, महातीर्थों का फल देने वाली; महामङ्गल से सम्पूर्ण, महादारिद्र्य की नाशिनी; महामखा, महामेघा, महाकाली, महाप्रिया; महाभूषा, महादेहा, महाराज्ञी, आनन्द का आलय। फिर भगवती-बीज के साथ भ-नाम: भूरि देने वाली, भाग्यदा, भोग्या और भोग देने वाली; भवानी, भूतिदा, स्वयं भूति, भूमि और भूमि की सुनायिका; भूतों की धात्री, भय हरने वाली, भक्तों को सारस्वत (वाणी-सिद्धि) देने वाली; भुक्ति और भुक्ति देने वाली, भोक्त्री, भक्ति और भक्ति देने वाली; भक्तों को सायुज्य, स्वर्ग और राज्य देने वाली; भागीरथी, भव से आराध्या, भाग्यवान सज्जनों से पूजित; भव से स्तुत्य, भानुमती, भवसागर से तारने वाली; भूति और भूषा, भूतों की ईश्वरी, भाल-लोचन (शिव) से पूजित; भूत, भव्य और भविष्य — भव-विद्या और भव की आत्मा; बाधा हरने वाली, बन्धु-रूपा, भुवनों से पूजित; भव का नाश करने वाली, भक्ति से प्राप्य, भक्तों की रक्षा में तत्पर।

ଶ୍ଳୋକ 9

ଭକ୍ତାର୍ତିଶମନୀ ଭାଗ୍ଯା ଭୋଗଦାନକୃତୋଦ୍ଯମା ଭୁଜଙ୍ଗଭୂଷଣା ଭୀମା ଭୀମାକ୍ଷୀ ଭୀମରୂପିଣୀ 61 ଭାଵିନୀ ଭ୍ରାତୃରୂପା ଭାରତୀ ଭଵନାଯିକା ଭାଷା ଭାଷାଵତୀ ଭୀଷ୍ମା ଭୈରଵୀ ଭୈରଵପ୍ରିଯା 62 ଭୂତିର୍ଭାସିତସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ଭୂତିଦା ଭୂତିନାଯିକା ଭାସ୍ଵତୀ ଭଗମାଲା ଭିକ୍ଷାଦାନକୃତୋଦ୍ଯମା 63 ଭିକ୍ଷୁରୂପା ଭକ୍ତିକରୀ ଭକ୍ତଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରଦାଯିନୀ ଭ୍ରାନ୍ତିଘ୍ନା ଭ୍ରାନ୍ତିରୂପା ଭୂତିଦା ଭୂତିକାରିଣୀ 64 ଭିକ୍ଷଣୀଯା ଭିକ୍ଷୁମାତା ଭାଗ୍ଯଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରା ଭୋଗଵତୀ ଭୋଗରୂପା ଭୋଗମୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦା 65 ଭୋଗଶ୍ରାନ୍ତା ଭାଗ୍ଯଵତୀ ଭକ୍ତାଘୌଘଵିନାଶିନୀ [ ଓଁ ଐଂ କ୍ଲୀଂ ସୌଃ ବାଲେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମପତ୍ନୀ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପା ବୃହତୀ ବ୍ରହ୍ମଵଲ୍ଲଭା 66 ବ୍ରହ୍ମଦା ବ୍ରହ୍ମମାତା ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ବ୍ରହ୍ମଦାଯିନୀ ବ୍ରହ୍ମେଶୀ ବ୍ରହ୍ମସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଵେଦ୍ଯା ବୁଧପ୍ରିଯା 67 ବାଲେନ୍ଦୁଶେଖରା ବାଲା ବଲିପୂଜାକରପ୍ରିଯା ବଲଦା ବିନ୍ଦୁରୂପା ବାଲସୂର୍ଯସମପ୍ରଭା 68 ବ୍ରହ୍ମରୂପା ବ୍ରହ୍ମମଯୀ ବ୍ରଧ୍ନମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଗା ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ବୁଦ୍ଧିଦା ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିରୂପା ବୁଧେଶ୍ଵରୀ 69 ବନ୍ଧକ୍ଷଯକରୀ ବାଧାନାଶିନୀ ବନ୍ଧୁରୂପିଣୀ ବିନ୍ଦ୍ଵାଲଯା ବିନ୍ଦୁଭୂଷା ବିନ୍ଦୁନାଦସମନ୍ଵିତା 70

Bhaktartishamani bhagya bhogadanakritodyama | Bhujangabhushana bhima bhimakshi bhimarupini || 61 || Bhavini bhratrirupa cha bharati bhavanayika | Bhasha bhashavati bhishma bhairavi bhairavapriya || 62 || Bhutirbhasitasarvangi bhutida bhutinayika | Bhasvati bhagamala cha bhikshadanakritodyama || 63 || Bhikshurupa bhaktikari bhaktalakshmipradayini | Bhrantighna bhrantirupa cha bhutida bhutikarini || 64 || Bhikshaniya bhikshumata bhagyavaddrishtigochara | Bhogavati bhogarupa bhogamokshaphalaprada || 65 || Bhogashranta bhagyavati bhaktaghaughavinashini | [ Om aim klim sauh bale brahmi brahmapatni aim vada vada vagvadini svaha ] Brahmi brahmasvarupa cha brihati brahmavallabha || 66 || Brahmada brahmamata cha brahmani brahmadayini | Brahmeshi brahmasamstutya brahmavedya budhapriya || 67 || Balendushekhara bala balipujakarapriya | Balada bindurupa cha balasuryasamaprabha || 68 || Brahmarupa brahmamayi bradhnamandalamadhyaga | Brahmani buddhida buddhirbuddhirupa budheshvari || 69 || Bandhakshayakari badhanashini bandhurupini | Bindvalaya bindubhusha bindunadasamanvita || 70 ||

ଅର୍ଥ:वे भक्तों की पीड़ा शान्त करती हैं, भाग्य-स्वरूपा हैं, भोग देने में उद्यमशील; भुजङ्गों से भूषित, भीमा, भीम नेत्रों और भीम रूप वाली — फिर भी भाविनी, भ्रातृ-रूपा, भारती, भवन की नायिका; स्वयं भाषा और भाषावती; भीष्मा, भैरवी, भैरव-प्रिया; समस्त अङ्गों से भासित, भूति देने वाली, भूति की नायिका; भास्वती, भगमाला, भिक्षादान में उद्यत; भिक्षु-रूपा, भक्ति करने वाली, भक्तों को लक्ष्मी देने वाली; भ्रान्ति की हन्त्री होकर भी भ्रान्ति-रूपा; भिक्षणीया, भिक्षुओं की माता, भाग्यवानों की ही दृष्टि में आने वाली; भोगवती, भोग-रूपा, भोग और मोक्ष दोनों का फल देने वाली; भोग से परे विश्रान्त, भाग्यवती, भक्तों के पाप-समूहों की विनाशिनी। फिर ब्राह्मी-बीज के साथ ब-नाम: ब्राह्मी, ब्रह्मस्वरूपा, बृहती, ब्रह्मवल्लभा; ब्रह्म देने वाली, ब्रह्मा की माता, ब्रह्माणी, ब्रह्मदायिनी; ब्रह्मेशी, ब्रह्मा से संस्तुत्य, ब्रह्म से वेद्या, बुधों की प्रिया; बाल-चन्द्र-शेखरा बाला, बलि-पूजा से प्रसन्न; बल देने वाली, बिन्दु-रूपा, बाल सूर्य के समान प्रभा वाली; ब्रह्म-रूपा, ब्रह्ममयी, सूर्यमण्डल के मध्य विचरने वाली; ब्रह्माणी, बुद्धि देने वाली, स्वयं बुद्धि, बुद्धि-रूपा, बुधेश्वरी; बन्धों का क्षय करने वाली, बाधा-नाशिनी, बन्धु-रूपिणी; बिन्दु में निवास, बिन्दु-भूषा, बिन्दु और नाद से समन्विता।

ଶ୍ଳୋକ 10

ବୀଜରୂପା ବୀଜମାତା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମକାରିଣୀ ବହୁରୂପା ବଲଵତୀ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ 71 [ବ୍ରହ୍ମଜା] ବ୍ରହ୍ମସ୍ତୁତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଧିପଵଲ୍ଲଭା ବ୍ରହ୍ମେଶଵିଷ୍ଣୁରୂପା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶସଂସ୍ଥିତା 72 ବୁଦ୍ଧିରୂପା ବୁଧେଶାନୀ ବନ୍ଧୀ ବନ୍ଧଵିମୋଚନୀ [ ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଐଂ ଅଂ ଆଂ ଇଂ ଈଂ ଉଂ ଊଂ ଋଂ ୠଂ ~ଲୁଂ ~ଲୂଂ ଏଂ ଐଂ ଓଁ ଔଂ କଂ ଖଂ ଗଂ ଘଂ ଙଂ ଚଂ ଛଂ ଜଂ ଝଂ ଞଂ ଟଂ ଠଂ ଡଂ ଢଂ ଣଂ ତଂ ଥଂ ଦଂ ଧଂ ନଂ ପଂ ଫଂ ବଂ ଭଂ ମଂ ଯଂ ରଂ ଲଂ ଵଂ ଶଂ ଷଂ ସଂ ହଂ ଲଂ କ୍ଷଂ ଅକ୍ଷମାଲେ ଅକ୍ଷରମାଲିକା ସମଲଙ୍କୃତେ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଅକ୍ଷମାଲାଽକ୍ଷରାକାରାଽକ୍ଷରାଽକ୍ଷରଫଲପ୍ରଦା 73 ଅନନ୍ତାଽନନ୍ଦସୁଖଦାଽନନ୍ତଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନା ଅନନ୍ତମହିମାଽଘୋରାନନ୍ତଗମ୍ଭୀରସମ୍ମିତା 74 ଅଦୃଷ୍ଟାଽଦୃଷ୍ଟଦାଽନନ୍ତାଦୃଷ୍ଟଭାଗ୍ଯଫଲପ୍ରଦା [ ଦୃଷ୍ଟିଦା ] ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯଵ୍ଯଯୀନାଥାଽନେକସଦ୍ଗୁଣସଂଯୁତା 75 ଅନେକଭୂଷଣାଽଦୃଶ୍ଯାଽନେକଲେଖନିଷେଵିତା ଅନନ୍ତାଽନନ୍ତସୁଖଦାଽଘୋରାଽଘୋରସ୍ଵରୂପିଣୀ 76 ଅଶେଷଦେଵତାରୂପାଽମୃତରୂପାଽମୃତେଶ୍ଵରୀ ଅନଵଦ୍ଯାଽନେକହସ୍ତାଽନେକମାଣିକ୍ଯଭୂଷଣା 77 ଅନେକଵିଘ୍ନସଂହର୍ତ୍ରୀ ତ୍ଵନେକାଭରଣାନ୍ଵିତା ଅଵିଦ୍ଯାଜ୍ଞାନସଂହର୍ତ୍ରୀ ହ୍ଯଵିଦ୍ଯାଜାଲନାଶିନୀ 78 ଅଭିରୂପାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ହ୍ଯପ୍ରତର୍କ୍ଯଗତିପ୍ରଦା ଅକଲଙ୍କରୂପିଣୀ ହ୍ଯନୁଗ୍ରହପରାଯଣା 79 ଅମ୍ବରସ୍ଥାଽମ୍ବରମଯାଽମ୍ବରମାଲାଽମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣା ଅମ୍ବିକାଽବ୍ଜକରାଽବ୍ଜସ୍ଥାଽଂଶୁମତ୍ଯଽଂଶୁଶତାନ୍ଵିତା 80

Bijarupa bijamata brahmanya brahmakarini | Bahurupa balavati brahmajna brahmacharini || 71 || [brahmaja] Brahmastutya brahmavidya brahmandadhipavallabha | Brahmeshavishnurupa cha brahmavishnvishasamsthita || 72 || Buddhirupa budheshani bandhi bandhavimochani | [ Om hrim aim am am im im um um rim rim ~lum ~lum em aim Om aum kam kham gam gham nam cham chham jam jham nam tam tham dam dham nam tam tham dam dham nam pam pham bam bham mam yam ram lam vam sham sham sam ham lam ksham akshamale aksharamalika samalankrite vada vada vagvadini svaha ] Akshamalaksharakaraksharaksharaphalaprada || 73 || Anantanandasukhadanantachandranibhanana | Anantamahimaghoranantagambhirasammita || 74 || Adrishtadrishtadanantadrishtabhagyaphalaprada | [ drishtida ] Arundhatyavyayinathanekasadgunasamyuta || 75 || Anekabhushanadrishyanekalekhanishevita | Anantanantasukhadaghoraghorasvarupini || 76 || Asheshadevatarupamritarupamriteshvari | Anavadyanekahastanekamanikyabhushana || 77 || Anekavighnasamhartri tvanekabharananvita | Avidyajnanasamhartri hyavidyajalanashini || 78 || Abhirupanavadyangi hyapratarkyagatiprada | Akalankarupini cha hyanugrahaparayana || 79 || Ambarasthambaramayambaramalambujekshana | Ambikabjakarabjasthamshumatyamshushatanvita || 80 ||

ଅର୍ଥ:वे बीज-रूपा और बीजों की माता हैं, ब्रह्मण्या और ब्रह्म की कारिणी; बहुरूपा, बलवती, ब्रह्मज्ञा, ब्रह्मचारिणी; ब्रह्मा से स्तुत्य, स्वयं ब्रह्मविद्या, ब्रह्माण्ड के अधिपति की वल्लभा; ब्रह्मा-विष्णु-शिव की रूपा और तीनों में स्थित; बुद्धि-रूपा, बुधों की ईशानी, बाँधने वाली और बन्धन से छुड़ाने वाली। फिर महान मातृका-बीज आता है, जिसमें 'अं' से 'क्षं' तक संस्कृत वर्णमाला का प्रत्येक अक्षर जपा जाता है — वे अक्षरमालिका हैं, स्वयं वर्णों की माला से अलंकृत। अ-नाम चलते हैं: अक्षमाला, अक्षरों की आकृति, स्वयं अक्षर (अविनाशी) और अक्षर का फल देने वाली; अनन्ता, अनन्त सुखदा, अनन्त चन्द्रों-सा मुख, अनन्त महिमा, अनन्त गम्भीरता वाली; अदृष्ट और अदृष्ट (प्रारब्ध) का फल देने वाली; अरुन्धती; अनेक सद्गुणों और अनेक भूषणों से युक्त, अदृश्या, अनेक शास्त्र-लेखों से सेवित; अघोरा होकर भी अघोर-स्वरूपा (सौम्या); समस्त देवताओं की रूपा, अमृत-रूपा, अमृतेश्वरी; अनवद्या, अनेक हाथों वाली, अनेक माणिक्यों से भूषित; अनेक विघ्नों की संहर्त्री, अनेक आभरणों से अन्विता; अविद्या-अज्ञान की संहर्त्री, अविद्या के जाल की नाशिनी; अभिरूपा, अनवद्य अङ्गों वाली, अतर्क्य गति देने वाली; अकलङ्क-रूपिणी, अनुग्रह में तत्पर; अम्बर में स्थित, अम्बरमयी, अम्बर-माला, अम्बुज-नेत्रा; अम्बिका, कमल-हस्ता, कमल में स्थित, सौ किरणों से युक्त अंशुमती।

ଶ୍ଳୋକ 11

ଅମ୍ବୁଜାଽନଵରାଽଖଣ୍ଡାଽମ୍ବୁଜାସନମହାପ୍ରିଯା ଅଜରାଽମରସଂସେଵ୍ଯାଽଜରସେଵିତପଦ୍ଯୁଗା 81 ଅତୁଲାର୍ଥପ୍ରଦାଽର୍ଥୈକ୍ଯାଽତ୍ଯୁଦାରାତ୍ଵଭଯାନ୍ଵିତା ଅନାଥଵତ୍ସଲାଽନନ୍ତପ୍ରିଯାଽନନ୍ତେପ୍ସିତପ୍ରଦା 82 ଅମ୍ବୁଜାକ୍ଷ୍ଯମ୍ବୁରୂପାଽମ୍ବୁଜାତୋଦ୍ଭଵମହାପ୍ରିଯା ଅଖଣ୍ଡା ତ୍ଵମରସ୍ତୁତ୍ଯାଽମରନାଯକପୂଜିତା 83 ଅଜେଯା ତ୍ଵଜସଙ୍କାଶାଽଜ୍ଞାନନାଶିନ୍ଯଭୀଷ୍ଟଦା ଅକ୍ତାଘନେନ ଚାଽସ୍ତ୍ରେଶୀ ହ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀନାଶିନୀ ତଥା 84 ଅନନ୍ତସାରାଽନନ୍ତଶ୍ରୀରନନ୍ତଵିଧିପୂଜିତା ଅଭୀଷ୍ଟାମର୍ତ୍ଯସମ୍ପୂଜ୍ଯା ହ୍ଯସ୍ତୋଦଯଵିଵର୍ଜିତା 85 ଆସ୍ତିକସ୍ଵାନ୍ତନିଲଯାଽସ୍ତ୍ରରୂପାଽସ୍ତ୍ରଵତୀ ତଥା ଅସ୍ଖଲତ୍ଯସ୍ଖଲଦ୍ରୂପାଽସ୍ଖଲଦ୍ଵିଦ୍ଯାପ୍ରଦାଯିନୀ 86 ଅସ୍ଖଲତ୍ସିଦ୍ଧିଦାଽଽନନ୍ଦାଽମ୍ବୁଜାତାଽଽମରନାଯିକା ଅମେଯାଽଶେଷପାପଘ୍ନ୍ଯକ୍ଷଯସାରସ୍ଵତପ୍ରଦା 87 [ ଓଁ ଜ୍ଯାଂ ହ୍ରୀଂ ଜଯ ଜଯ ଜଗନ୍ମାତଃ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଜଯା ଜଯନ୍ତୀ ଜଯଦା ଜନ୍ମକର୍ମଵିଵର୍ଜିତା ଜଗତ୍ପ୍ରିଯା ଜଗନ୍ମାତା ଜଗଦୀଶ୍ଵରଵଲ୍ଲଭା 88 ଜାତିର୍ଜଯା ଜିତାମିତ୍ରା ଜପ୍ଯା ଜପନକାରିଣୀ ଜୀଵନୀ ଜୀଵନିଲଯା ଜୀଵାଖ୍ଯା ଜୀଵଧାରିଣୀ 89 ଜାହ୍ନଵୀ ଜ୍ଯା ଜପଵତୀ ଜାତିରୂପା ଜଯପ୍ରଦା ଜନାର୍ଦନପ୍ରିଯକରୀ ଜୋଷନୀଯା ଜଗତ୍ସ୍ଥିତା 90

Ambujanavarakhandambujasanamahapriya | Ajaramarasamsevyajarasevitapadyuga || 81 || Atularthapradarthaikyatyudaratvabhayanvita | Anathavatsalanantapriyanantepsitaprada || 82 || Ambujakshyamburupambujatodbhavamahapriya | Akhanda tvamarastutyamaranayakapujita || 83 || Ajeya tvajasankashajnananashinyabhishtada | Aktaghanena chastreshi hyalakshminashini tatha || 84 || Anantasaranantashriranantavidhipujita | Abhishtamartyasampujya hyastodayavivarjita || 85 || Astikasvantanilayastrarupastravati tatha | Askhalatyaskhaladrupaskhaladvidyapradayini || 86 || Askhalatsiddhidanandambujatamaranayika | Ameyasheshapapaghnyakshayasarasvataprada || 87 || [ Om jyam hrim jaya jaya jaganmatah aim vada vada vagvadini svaha ] Jaya jayanti jayada janmakarmavivarjita | Jagatpriya jaganmata jagadishvaravallabha || 88 || Jatirjaya jitamitra japya japanakarini | Jivani jivanilaya jivakhya jivadharini || 89 || Jahnavi jya japavati jatirupa jayaprada | Janardanapriyakari joshaniya jagatsthita || 90 ||

ଅର୍ଥ:वे अम्बुजा हैं — कमल से जन्मी, अनवरा, अखण्डा, कमलासन की महाप्रिया; अजरा, अमरों से संसेव्या, जिनके चरण-युगल अजरों से सेवित हैं; अतुल अर्थ देने वाली, अर्थों की एकता, अति उदारा, अभय से युक्ता; अनाथों पर वत्सला, अनन्त-प्रिया, अनन्त इच्छित देने वाली; अम्बुज-नेत्रा, जल-रूपा, कमल-जन्मे (ब्रह्मा) की महाप्रिया; अखण्डा, अमरों से स्तुत्य, अमर-नायक से पूजित; अजेया, अज (ब्रह्म) के सदृश, अज्ञान-नाशिनी, अभीष्ट देने वाली; अस्त्रों की ईशी, अलक्ष्मी की नाशिनी; अनन्त-सारा, अनन्त-श्री, अनन्त विधियों से पूजित; अभीष्ट, अमर्त्यों से सम्पूज्या, उदय-अस्त से रहित; आस्तिकों के हृदय में निवास, अस्त्र-रूपा, अस्त्रवती; अस्खलित — कभी न चूकने वाली — अस्खलित रूप, अस्खलित विद्या और सिद्धि देने वाली; आनन्द-स्वरूपा, कमल से जाता, अमरों की नायिका; अमेया, अशेष पापों की हन्त्री, अक्षय सारस्वत देने वाली। फिर जय-बीज के साथ — 'जय जय जगन्मातः' — ज-नाम आरम्भ होते हैं: जया, जयन्ती, जय देने वाली, जन्म-कर्म से रहित; जगत-प्रिया, जगन्माता, जगदीश्वर की वल्लभा; जाति, जया, जिनके शत्रु जीते जा चुके हैं; जप्या और जप कराने वाली; जीवनी, जीवों का आश्रय, जीव नाम वाली, जीवों को धारण करने वाली; जाह्नवी, ज्या (प्रत्यञ्चा), जपवती, जाति-रूपा, जय देने वाली; जनार्दन का प्रिय करने वाली, सेवनीया, जगत में स्थित।

ଶ୍ଳୋକ 12

ଜଗଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଜଗନ୍ମାଯା ଜୀଵନତ୍ରାଣକାରିଣୀ ଜୀଵାତୁଲତିକା ଜୀଵଜନ୍ମୀ ଜନ୍ମନିବର୍ହଣୀ 91 ଜାଡ୍ଯଵିଧ୍ଵଂସନକରୀ ଜଗଦ୍ଯୋନିର୍ଜଯାତ୍ମିକା ଜଗଦାନନ୍ଦଜନନୀ ଜମ୍ବୂଶ୍ଚ ଜଲଜେକ୍ଷଣା 92 ଜଯନ୍ତୀ ଜଙ୍ଗପୂଗଘ୍ନୀ ଜନିତଜ୍ଞାନଵିଗ୍ରହା ଜଟା ଜଟାଵତୀ ଜପ୍ଯା ଜପକର୍ତୃପ୍ରିଯଙ୍କରୀ 93 ଜପକୃତ୍ପାପସଂହର୍ତ୍ରୀ ଜପକୃତ୍ଫଲଦାଯିନୀ ଜପାପୁଷ୍ପସମପ୍ରଖ୍ଯା ଜପାକୁସୁମଧାରିଣୀ 94 ଜନନୀ ଜନ୍ମରହିତା ଜ୍ଯୋତିର୍ଵୃତ୍ଯଭିଦାଯିନୀ ଜଟାଜୂଟନଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧା ଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟିକରୀ ତଥା 95 ଜଗତ୍ତ୍ରାଣକରୀ ଜାଡ୍ଯଧ୍ଵଂସକର୍ତ୍ରୀ ଜଯେଶ୍ଵରୀ ଜଗଦ୍ବୀଜା ଜଯାଵାସା ଜନ୍ମଭୂର୍ଜନ୍ମନାଶିନୀ 96 ଜନ୍ମାନ୍ତ୍ଯରହିତା ଜୈତ୍ରୀ ଜଗଦ୍ଯୋନିର୍ଜପାତ୍ମିକା ଜଯଲକ୍ଷଣସମ୍ପୂର୍ଣା ଜଯଦାନକୃତୋଦ୍ଯମା 97 ଜମ୍ଭରାଦ୍ଯାଦିସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ଜମ୍ଭାରିଫଲଦାଯିନୀ ଜଗତ୍ତ୍ରଯହିତା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଜଗତ୍ତ୍ରଯଵଶଙ୍କରୀ 98 ଜଗତ୍ତ୍ରଯାମ୍ବା ଜଗତୀ ଜ୍ଵାଲା ଜ୍ଵାଲିତଲୋଚନା ଜ୍ଵାଲିନୀ ଜ୍ଵଲନାଭାସା ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ ଜ୍ଵଲନାତ୍ମିକା 99 ଜିତାରାତିସୁରସ୍ତୁତ୍ଯା ଜିତକ୍ରୋଧା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯା ଜରାମରଣଶୂନ୍ଯା ଜନିତ୍ରୀ ଜନ୍ମନାଶିନୀ 100

Jagajjyeshtha jaganmaya jivanatranakarini | Jivatulatika jivajanmi janmanibarhani || 91 || Jadyavidhvamsanakari jagadyonirjayatmika | Jagadanandajanani jambushcha jalajekshana || 92 || Jayanti jangapugaghni janitajnanavigraha | Jata jatavati japya japakartripriyankari || 93 || Japakritpapasamhartri japakritphaladayini | Japapushpasamaprakhya japakusumadharini || 94 || Janani janmarahita jyotirvrityabhidayini | Jatajutanachandrardha jagatsrishtikari tatha || 95 || Jagattranakari jadyadhvamsakartri jayeshvari | Jagadbija jayavasa janmabhurjanmanashini || 96 || Janmantyarahita jaitri jagadyonirjapatmika | Jayalakshanasampurna jayadanakritodyama || 97 || Jambharadyadisamstutya jambhariphaladayini | Jagattrayahita jyeshtha jagattrayavashankari || 98 || Jagattrayamba jagati jvala jvalitalochana | Jvalini jvalanabhasa jvalanti jvalanatmika || 99 || Jitaratisurastutya jitakrodha jitendriya | Jaramaranashunya cha janitri janmanashini || 100 ||

ଅର୍ଥ:वे जगत की ज्येष्ठा और जगन्माया हैं, जीवन की रक्षा करने वाली; जीवन की लता (जीवातु), जीवों की जननी, जन्म का नाश करने वाली; जड़ता का विध्वंस करने वाली, जगत की योनि, जय की आत्मा; जगत के आनन्द की जननी, जम्बू, जलज-नेत्रा; जयन्ती, शत्रु-समूहों की हन्त्री, प्रकट ज्ञान की मूर्ति; जटा और जटावती, जप्या, जप करने वालों का प्रिय करने वाली; जप करने वालों के पाप हरने वाली और उनके जप का फल देने वाली; जपा (अड़हुल) पुष्प-सी आभा वाली और जपा-कुसुम धारण करने वाली; स्वयं जननी होकर भी जन्म-रहिता, ज्योतिर्मय वृत्तियाँ देने वाली; जटाजूट में अर्धचन्द्र धारण करने वाली, जगत की सृष्टि करने वाली; जगत की त्राणकर्त्री, जड़ता का ध्वंस करने वाली, जय की ईश्वरी; जगत का बीज, जय का आवास, जन्मभूमि और जन्म की नाशिनी; जन्म और अन्त से रहित, जैत्री, जगद्योनि, जप की आत्मा; जय-लक्षणों से सम्पूर्ण, जय देने में उद्यत; जम्भ के शत्रु (इन्द्र) आदि देवों से संस्तुत्य, इन्द्र को फल देने वाली; तीनों जगत की हितकारिणी, ज्येष्ठा, त्रिलोकों को वश करने वाली; तीनों जगत की अम्बा, स्वयं जगती; ज्वाला, ज्वलित नेत्रों वाली, ज्वालिनी, अग्नि-सी आभा वाली, ज्वलन्ती, ज्वलन की आत्मा; शत्रुओं को जीतने वाले देवों से स्तुत्य, क्रोध और इन्द्रियों को जीत चुकी; जरा-मरण से शून्या, जनित्री, जन्म का नाश करने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 13

ଜଲଜାଭା ଜଲମଯୀ ଜଲଜାସନଵଲ୍ଲଭା ଜଲଜସ୍ଥା ଜପାରାଧ୍ଯା ଜନମଙ୍ଗଲକାରିଣୀ 101 [ ଐଂ କ୍ଲୀଂ ସୌଃ କଲ୍ଯାଣୀ କାମଧାରିଣୀ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] କାମିନୀ କାମରୂପା କାମ୍ଯା କାମ୍ଯପ୍ରଦାଯିନୀ [ କାମପ୍ରଦାଯିନୀ ] କମୌଲୀ କାମଦା କର୍ତ୍ରୀ କ୍ରତୁକର୍ମଫଲପ୍ରଦା 102 କୃତଘ୍ନଘ୍ନୀ କ୍ରିଯାରୂପା କାର୍ଯକାରଣରୂପିଣୀ କଞ୍ଜାକ୍ଷୀ କରୁଣାରୂପା କେଵଲାମରସେଵିତା 103 କଲ୍ଯାଣକାରିଣୀ କାନ୍ତା କାନ୍ତିଦା କାନ୍ତିରୂପିଣୀ କମଲା କମଲାଵାସା କମଲୋତ୍ପଲମାଲିନୀ 104 କୁମୁଦ୍ଵତୀ କଲ୍ଯାଣୀ କାନ୍ତିଃ କାମେଶଵଲ୍ଲଭା [ କାନ୍ତା ] କାମେଶ୍ଵରୀ କମଲିନୀ କାମଦା କାମବନ୍ଧିନୀ 105 କାମଧେନୁଃ କାଞ୍ଚନାକ୍ଷୀ କାଞ୍ଚନାଭା କଲାନିଧିଃ କ୍ରିଯା କୀର୍ତିକରୀ କୀର୍ତିଃ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠା କୃତେଶ୍ଵରୀ 106 କ୍ରତୁସର୍ଵକ୍ରିଯାସ୍ତୁତ୍ଯା କ୍ରତୁକୃତ୍ପ୍ରିଯକାରିଣୀ କ୍ଲେଶନାଶକରୀ କର୍ତ୍ରୀ କର୍ମଦା କର୍ମବନ୍ଧିନୀ 107 କର୍ମବନ୍ଧହରୀ କୃଷ୍ଟା କ୍ଲମଘ୍ନୀ କଞ୍ଜଲୋଚନା କନ୍ଦର୍ପଜନନୀ କାନ୍ତା କରୁଣା କରୁଣାଵତୀ 108 କ୍ଲୀଙ୍କାରିଣୀ କୃପାକାରା କୃପାସିନ୍ଧୁଃ କୃପାଵତୀ କରୁଣାର୍ଦ୍ରା କୀର୍ତିକରୀ କଲ୍ମଷଘ୍ନୀ କ୍ରିଯାକରୀ 109 କ୍ରିଯାଶକ୍ତିଃ କାମରୂପା କମଲୋତ୍ପଲଗନ୍ଧିନୀ କଲା କଲାଵତୀ କୂର୍ମୀ କୂଟସ୍ଥା କଞ୍ଜସଂସ୍ଥିତା 110

Jalajabha jalamayi jalajasanavallabha | Jalajastha japaradhya janamangalakarini || 101 || [ Aim klim sauh kalyani kamadharini vada vada vagvadini svaha ] Kamini kamarupa cha kamya kamyapradayini | [ kamapradayini ] Kamauli kamada kartri kratukarmaphalaprada || 102 || Kritaghnaghni kriyarupa karyakaranarupini | Kanjakshi karunarupa kevalamarasevita || 103 || Kalyanakarini kanta kantida kantirupini | Kamala kamalavasa kamalotpalamalini || 104 || Kumudvati cha kalyani kantih kameshavallabha | [ kanta ] Kameshvari kamalini kamada kamabandhini || 105 || Kamadhenuh kanchanakshi kanchanabha kalanidhih | Kriya kirtikari kirtih kratushreshtha kriteshvari || 106 || Kratusarvakriyastutya kratukritpriyakarini | Kleshanashakari kartri karmada karmabandhini || 107 || Karmabandhahari krishta klamaghni kanjalochana | Kandarpajanani kanta karuna karunavati || 108 || Klinkarini kripakara kripasindhuh kripavati | Karunardra kirtikari kalmashaghni kriyakari || 109 || Kriyashaktih kamarupa kamalotpalagandhini | Kala kalavati kurmi kutastha kanjasamsthita || 110 ||

ଅର୍ଥ:वे कमल-सी आभा वाली, जलमयी, कमलासन की वल्लभा, कमल पर स्थित, जप से आराध्या, जन-जन का मङ्गल करने वाली हैं। फिर कल्याणी-बीज के साथ क-नाम आरम्भ होते हैं: कामिनी, कामरूपा, काम्या, काम्य वस्तुएँ देने वाली; कामदा, कर्त्री, क्रतु-कर्मों का फल देने वाली; कृतघ्नों की हन्त्री, क्रिया-रूपा, कार्य-कारण-रूपिणी; कञ्ज-नेत्रा, करुणा-रूपा, केवल अमरों से सेविता; कल्याणकारिणी, कान्ता, कान्ति देने वाली, कान्ति-रूपिणी; कमला, कमला का आवास, कमल-उत्पल की मालिनी; कुमुद्वती, कल्याणी, कान्ति, कामेश की वल्लभा; कामेश्वरी, कमलिनी, कामदा, काम को बाँधने वाली; कामधेनु, स्वर्ण-नेत्रा, स्वर्ण-आभा, कलाओं की निधि; क्रिया, कीर्ति करने वाली, स्वयं कीर्ति, क्रतुओं में श्रेष्ठा, कृत की ईश्वरी; यज्ञ की समस्त क्रियाओं में स्तुत्य, यज्ञकर्ताओं का प्रिय करने वाली; क्लेशों का नाश करने वाली, कर्त्री, कर्म देने वाली और कर्म बाँधने वाली — और कर्म-बन्धन हरने वाली; कृष्टा, थकान की हन्त्री, कमल-लोचना; कन्दर्प (कामदेव) की जननी, कान्ता, करुणा और करुणावती; क्लीं-कार करने वाली, कृपा की आकृति, कृपा-सिन्धु, कृपावती; करुणा से आर्द्र, कीर्तिकरी, कल्मषों की हन्त्री, क्रिया करने वाली; क्रिया-शक्ति, कामरूपा, कमल-उत्पल की गन्ध वाली; कला, कलावती, कूर्मी, कूटस्था, कमल पर विराजित।

ଶ୍ଳୋକ 14

କାଲିକା କଲ୍ମଷଘ୍ନୀ କମନୀଯଜଟାନ୍ଵିତା କରପଦ୍ମା କରାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦା କ୍ରତୁଫଲପ୍ରଦା 111 କୌଶିକୀ କୋଶଦା କାଵ୍ଯା କର୍ତ୍ରୀ କୋଶେଶ୍ଵରୀ କୃଶା [ କନ୍ଯା ] କୂର୍ମଯାନା କଲ୍ପଲତା କାଲକୂଟଵିନାଶିନୀ 112 କଲ୍ପୋଦ୍ଯାନଵତୀ କଲ୍ପଵନସ୍ଥା କଲ୍ପକାରିଣୀ କଦମ୍ବକୁସୁମାଭାସା କଦମ୍ବକୁସୁମପ୍ରିଯା 113 କଦମ୍ବୋଦ୍ଯାନମଧ୍ଯସ୍ଥା କୀର୍ତିଦା କୀର୍ତିଭୂଷଣା କୁଲମାତା କୁଲାଵାସା କୁଲାଚାରପ୍ରିଯଙ୍କରୀ 114 କୁଲନାଥା କାମକଲା କଲାନାଥା କଲେଶ୍ଵରୀ କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରପୁଷ୍ପାଭା କପର୍ଦସ୍ଥିତଚନ୍ଦ୍ରିକା 115 କଵିତ୍ଵଦା କାମ୍ଯମାତା କଵିମାତା କଲାପ୍ରଦା [କାଵ୍ଯମାତା] [ ଓଁ ସୌଃ କ୍ଲୀଂ ଐଂ ତତୋ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ତରୁଣୀ ତରୁଣୀତାତା ତାରାଧିପସମାନନା 116 ତୃପ୍ତିସ୍ତୃପ୍ତିପ୍ରଦା ତର୍କ୍ଯା ତପନୀ ତାପିନୀ ତଥା ତର୍ପଣୀ ତୀର୍ଥରୂପା ତ୍ରିପଦା ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରୀ 117 [ ତ୍ରିଦଶା ] ତ୍ରିଦିଵେଶୀ ତ୍ରିଜନନୀ ତ୍ରିମାତା ତ୍ର୍ଯମ୍ବକେଶ୍ଵରୀ ତ୍ରିପୁରା ତ୍ରିପୁରେଶାନୀ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକା ତ୍ରିପୁରାମ୍ବିକା 118 ତ୍ରିପୁରଶ୍ରୀସ୍ତ୍ରଯୀରୂପା ତ୍ରଯୀଵେଦ୍ଯା ତ୍ରଯୀଶ୍ଵରୀ ତ୍ରଯ୍ଯନ୍ତଵେଦିନୀ ତାମ୍ରା ତାପତ୍ରିତଯହାରିଣୀ 119 ତମାଲସଦୃଶୀ ତ୍ରାତା ତରୁଣାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵ୍ଯାପିନୀ ତୃପ୍ତା ତୃପ୍ତିକୃତ୍ତତ୍ତ୍ଵରୂପିଣୀ 120

Kalika kalmashaghni cha kamaniyajatanvita | Karapadma karabhishtaprada kratuphalaprada || 111 || Kaushiki koshada kavya kartri kosheshvari krisha | [ kanya ] Kurmayana kalpalata kalakutavinashini || 112 || Kalpodyanavati kalpavanastha kalpakarini | Kadambakusumabhasa kadambakusumapriya || 113 || Kadambodyanamadhyastha kirtida kirtibhushana | Kulamata kulavasa kulacharapriyankari || 114 || Kulanatha kamakala kalanatha kaleshvari | Kundamandarapushpabha kapardasthitachandrika || 115 || Kavitvada kamyamata kavimata kalaprada | [kavyamata] [ Om sauh klim aim tato vada vada vagvadini svaha ] Taruni tarunitata taradhipasamanana || 116 || Triptistriptiprada tarkya tapani tapini tatha | Tarpani tirtharupa cha tripada tridasheshvari || 117 || [ tridasha ] Tridiveshi trijanani trimata tryambakeshvari | Tripura tripureshani tryambaka tripurambika || 118 || Tripurashristrayirupa trayivedya trayishvari | Trayyantavedini tamra tapatritayaharini || 119 || Tamalasadrishi trata tarunadityasannibha | Trailokyavyapini tripta triptikrittattvarupini || 120 ||

ଅର୍ଥ:वे कालिका हैं, कल्मष हरने वाली, कमनीय जटाओं वाली; कर-कमल वाली, हाथों से अभीष्ट देने वाली, क्रतु का फल देने वाली; कौशिकी, कोश देने वाली, काव्या, कर्त्री, कोशों की ईश्वरी, कृशा; कूर्म पर चलने वाली, कल्पलता, कालकूट विष की नाशिनी; कल्प-उद्यानों वाली, कल्पवन में स्थित, कल्पों की कारिणी; कदम्ब-कुसुमों-सी आभा वाली और उनसे प्रीति रखने वाली, कदम्ब-उद्यान के मध्य विराजित; कीर्ति देने वाली, कीर्ति से भूषित; कुल की माता, कुल का आवास, कुलाचार का प्रिय करने वाली; कुल की नाथा, कामकला, कलाओं की नाथा और ईश्वरी; कुन्द-मन्दार पुष्पों-सी आभा, शिव के कपर्द (जटाजूट) में स्थित चाँदनी; कवित्व देने वाली, काम्य की माता, कवियों की माता, कलाएँ देने वाली। फिर बीज-मन्त्र के साथ त-नाम आरम्भ होते हैं: तरुणी, तरुणों की रक्षिका, ताराधिप (चन्द्र) के समान मुख वाली; तृप्ति और तृप्ति देने वाली, तर्क से गम्या; तपनी और तापिनी; तर्पणी, तीर्थ-रूपा; त्रिपदा, तैंतीस देवों की ईश्वरी; स्वर्ग की ईशी, तीन की जननी, त्रिमाता, त्र्यम्बकेश्वरी; त्रिपुरा, त्रिपुरेशानी, त्र्यम्बका, त्रिपुर की अम्बिका; त्रिपुर की श्री, त्रयी (वेदत्रयी) की रूपा, त्रयी से वेद्या, त्रयी की ईश्वरी; वेदान्त (त्रय्यन्त) को जानने वाली, ताम्रा, तीनों तापों की हारिणी; तमाल के सदृश श्यामा, त्राता, तरुण आदित्य-सी आभा वाली; त्रैलोक्य में व्यापिनी, तृप्ता, तृप्ति करने वाली, तत्त्व-रूपिणी।

ଶ୍ଳୋକ 15

ତୁର୍ଯା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ତ୍ରିଗୁଣା ତ୍ରିଗୁଣେଶ୍ଵରୀ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନୀ ତ୍ରିମାତା ତ୍ର୍ଯମ୍ବକା ତ୍ରିଗୁଣାନ୍ଵିତା 121 ତୃଷ୍ଣାଚ୍ଛେଦକରୀ ତୃପ୍ତା ତୀକ୍ଷ୍ଣା ତୀକ୍ଷ୍ଣସ୍ଵରୂପିଣୀ ତୁଲା ତୁଲାଦିରହିତା ତତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ 122 ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ରୀ ତ୍ରିପାପଘ୍ନୀ ତ୍ରିଦଶା ତ୍ରିଦଶାନ୍ଵିତା ତଥ୍ଯା ତ୍ରିଶକ୍ତିସ୍ତ୍ରିପଦା ତୁର୍ଯା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସୁନ୍ଦରୀ 123 ତେଜସ୍କରୀ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ଯାଦ୍ଯା ତେଜୋରୂପା ତ୍ରିଧାମତା ତ୍ରିଚକ୍ରକର୍ତ୍ରୀ ତ୍ରିଭଗା ତୁର୍ଯାତୀତଫଲପ୍ରଦା 124 ତେଜସ୍ଵିନୀ ତାପହାରୀ ତାପୋପପ୍ଲଵନାଶିନୀ ତେଜୋଗର୍ଭା ତପସ୍ସାରା ତ୍ରିପୁରାରିପ୍ରିଯଙ୍କରୀ 125 ତନ୍ଵୀ ତାପସସନ୍ତୁଷ୍ଟା ତପନାଙ୍ଗଜଭୀତିନୁତ୍ ତ୍ରିଲୋଚନା ତ୍ରିମାର୍ଗା ତୃତୀଯା ତ୍ରିଦଶସ୍ତୁତା 126 ତ୍ରିସୁନ୍ଦରୀ ତ୍ରିପଥଗା ତୁରୀଯପଦଦାଯିନୀ [ ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଐଂ ନମଶ୍ଶୁଦ୍ଧଫଲଦେ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଶୁଭା ଶୁଭାଵତୀ ଶାନ୍ତା ଶାନ୍ତିଦା ଶୁଭଦାଯିନୀ 127 ଶୀତଲା ଶୂଲିନୀ ଶୀତା ଶ୍ରୀମତୀ ଶୁଭାନ୍ଵିତା [ ଓଁ ଐଂ ଯାଂ ଯୀଂ ଯୂଂ ଯୈଂ ଯୌଂ ଯଃ ଐଂ ଵଦ ଵଦ ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ ସ୍ଵାହା ] ଯୋଗସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ଯୋଗ୍ଯା ଯଜ୍ଞେନପରିପୂରିତା 128 ଯଜ୍ଞା ଯଜ୍ଞମଯୀ ଯକ୍ଷୀ ଯକ୍ଷିଣୀ ଯକ୍ଷିଵଲ୍ଲଭା ଯଜ୍ଞପ୍ରିଯା ଯଜ୍ଞପୂଜ୍ଯା ଯଜ୍ଞତୁଷ୍ଟା ଯମସ୍ତୁତା 129 ଯାମିନୀଯପ୍ରଭା ଯାମ୍ଯା ଯଜନୀଯା ଯଶସ୍କରୀ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ରୀ ଯଜ୍ଞରୂପା ଯଶୋଦା ଯଜ୍ଞସଂସ୍ତୁତା 130

Turya trailokyasamstutya triguna triguneshvari | Tripuraghni trimata cha tryambaka trigunanvita || 121 || Trishnachchhedakari tripta tikshna tikshnasvarupini | Tula tuladirahita tattadbrahmasvarupini || 122 || Tranakartri tripapaghni tridasha tridashanvita | Tathya trishaktistripada turya trailokyasundari || 123 || Tejaskari trimurtyadya tejorupa tridhamata | Trichakrakartri tribhaga turyatitaphalaprada || 124 || Tejasvini tapahari tapopaplavanashini | Tejogarbha tapassara tripuraripriyankari || 125 || Tanvi tapasasantushta tapanangajabhitinut | Trilochana trimarga cha tritiya tridashastuta || 126 || Trisundari tripathaga turiyapadadayini | [ Om hrim shrim klim aim namashshuddhaphalade aim vada vada vagvadini svaha ] Shubha shubhavati shanta shantida shubhadayini || 127 || Shitala shulini shita shrimati cha shubhanvita | [ Om aim yam yim yum yaim yaum yah aim vada vada vagvadini svaha ] Yogasiddhiprada yogya yajnenaparipurita || 128 || Yajna yajnamayi yakshi yakshini yakshivallabha | Yajnapriya yajnapujya yajnatushta yamastuta || 129 || Yaminiyaprabha yamya yajaniya yashaskari | Yajnakartri yajnarupa yashoda yajnasamstuta || 130 ||

ଅର୍ଥ:वे तुर्या हैं — जाग्रत, स्वप्न और सुषुप्ति से परे चौथी अवस्था — त्रैलोक्य से संस्तुत्य; त्रिगुणा और त्रिगुणेश्वरी; त्रिपुर की हन्त्री, त्रिमाता, त्र्यम्बका, त्रिगुणों से युक्ता; तृष्णा को काटने वाली, तृप्ता, तीक्ष्णा, तीक्ष्ण-स्वरूपिणी; तुला होकर भी तुला आदि से रहित, तत्-तत् ब्रह्म-स्वरूपिणी; त्राण करने वाली, तीन पापों की हन्त्री, त्रिदशा और त्रिदशों से युक्ता; तथ्या, त्रिशक्ति, त्रिपदा, तुर्या, त्रैलोक्य-सुन्दरी; तेज करने वाली, त्रिमूर्ति की आद्या, तेजोरूपा, तीन धामों वाली; तीन चक्रों की कर्त्री, त्रिभगा, तुर्यातीत फल देने वाली; तेजस्विनी, ताप हरने वाली, ताप और उपप्लव की नाशिनी; तेज को गर्भ में धारण करने वाली, तप का सार, त्रिपुरारि (शिव) का प्रिय करने वाली; तन्वी, तापसों से सन्तुष्ट, यम के भय को हरने वाली; त्रिलोचना, त्रिमार्गा, तृतीया, त्रिदशों से स्तुत; त्रिसुन्दरी, त्रिपथगा (गङ्गा), तुरीय पद देने वाली। फिर शुद्ध-बीज के साथ शुभ-नाम: शुभा, शुभावती, शान्ता, शान्ति देने वाली, शुभदायिनी; शीतला, शूलिनी, शीता, श्रीमती, शुभ से युक्ता। और यं-बीज के साथ य-नाम आरम्भ होते हैं: योगसिद्धि देने वाली, योग्या, यज्ञ से परिपूरिता; यज्ञा, यज्ञमयी, यक्षी, यक्षिणी, यक्षों की वल्लभा; यज्ञ-प्रिया, यज्ञ में पूज्या और यज्ञ से तुष्टा, यम से स्तुता; यामिनी की प्रभा, याम्या, यजनीया, यश करने वाली; यज्ञ की कर्त्री और रूपा, यशोदा, यज्ञ में संस्तुता।

ଶ୍ଳୋକ 16

ଯଜ୍ଞେଶୀ ଯଜ୍ଞଫଲଦା ଯୋଗଯୋନିର୍ଯଜୁସ୍ସ୍ତୁତା ଯମିସେଵ୍ଯା ଯମାରାଧ୍ଯା ଯମିପୂଜ୍ଯା ଯମୀଶ୍ଵରୀ 131 ଯୋଗିନୀ ଯୋଗରୂପା ଯୋଗକର୍ତୃପ୍ରିଯଙ୍କରୀ ଯୋଗଯୁକ୍ତା ଯୋଗମଯୀ ଯୋଗଯୋଗୀଶ୍ଵରାମ୍ବିକା 132 ଯୋଗଜ୍ଞାନମଯୀ ଯୋନିର୍ଯମାଦ୍ଯଷ୍ଟାଙ୍ଗଯୋଗତା ଯନ୍ତ୍ରିତାଘୌଘସଂହାରା ଯମଲୋକନିଵାରିଣୀ 133 ଯଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟୀଶସଂସ୍ତୁତ୍ଯା ଯମାଦ୍ଯଷ୍ଟାଙ୍ଗଯୋଗଯୁକ୍ ଯୋଗୀଶ୍ଵରୀ ଯୋଗମାତା ଯୋଗସିଦ୍ଧା ଯୋଗଦା 134 ଯୋଗାରୂଢା ଯୋଗମଯୀ ଯୋଗରୂପା ଯଵୀଯସୀ ଯନ୍ତ୍ରରୂପା ଯନ୍ତ୍ରସ୍ଥା ଯନ୍ତ୍ରପୂଜ୍ଯା ଯନ୍ତ୍ରିକା 135 [ ଯନ୍ତ୍ରିତା ] ଯୁଗକର୍ତ୍ରୀ ଯୁଗମଯୀ ଯୁଗଧର୍ମଵିଵର୍ଜିତା ଯମୁନା ଯାମିନୀ ଯାମ୍ଯା ଯମୁନାଜଲମଧ୍ଯଗା 136 [ ଯମିନୀ ] ଯାତାଯାତପ୍ରଶମନୀ ଯାତନାନାନ୍ନିକୃନ୍ତନୀ ଯୋଗାଵାସା ଯୋଗିଵନ୍ଦ୍ଯା ଯତ୍ତଚ୍ଛବ୍ଦସ୍ଵରୂପିଣୀ 137 ଯୋଗକ୍ଷେମମଯୀ ଯନ୍ତ୍ରା ଯାଵଦକ୍ଷରମାତୃକା ଯାଵତ୍ପଦମଯୀ ଯାଵଚ୍ଛବ୍ଦରୂପା ଯଥେଶ୍ଵରୀ 138 ଯତ୍ତଦୀଯା ଯକ୍ଷଵନ୍ଦ୍ଯା ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯା ଯତିସଂସ୍ତୁତା ଯାଵଦ୍ଵିଦ୍ଯାମଯୀ ଯାଵଦ୍ଵିଦ୍ଯାବୃନ୍ଦସୁଵନ୍ଦିତା 139 ଯୋଗିହୃତ୍ପଦ୍ମନିଲଯା ଯୋଗିଵର୍ଯପ୍ରିଯଙ୍କରୀ ଯୋଗିଵନ୍ଦ୍ଯା ଯୋଗିମାତା ଯୋଗୀଶଫଲଦାଯିନୀ 140

Yajneshi yajnaphalada yogayoniryajusstuta | Yamisevya yamaradhya yamipujya yamishvari || 131 || Yogini yogarupa cha yogakartripriyankari | Yogayukta yogamayi yogayogishvarambika || 132 || Yogajnanamayi yoniryamadyashtangayogata | Yantritaghaughasamhara yamalokanivarini || 133 || Yashtivyashtishasamstutya yamadyashtangayogayuk | Yogishvari yogamata yogasiddha cha yogada || 134 || Yogarudha yogamayi yogarupa yaviyasi | Yantrarupa cha yantrastha yantrapujya cha yantrika || 135 || [ yantrita ] Yugakartri yugamayi yugadharmavivarjita | Yamuna yamini yamya yamunajalamadhyaga || 136 || [ yamini ] Yatayataprashamani yatananannikrintani | Yogavasa yogivandya yattachchhabdasvarupini || 137 || Yogakshemamayi yantra yavadaksharamatrika | Yavatpadamayi yavachchhabdarupa yatheshvari || 138 || Yattadiya yakshavandya yadvidya yatisamstuta | Yavadvidyamayi yavadvidyabrindasuvandita || 139 || Yogihritpadmanilaya yogivaryapriyankari | Yogivandya yogimata yogishaphaladayini || 140 ||

ଅର୍ଥ:वे यज्ञ की ईशी और यज्ञ का फल देने वाली हैं, योग की योनि, यजुर्वेद से स्तुता; यमियों (संयमियों) से सेव्या, यम से आराध्या, यमियों से पूज्या, यमियों की ईश्वरी; योगिनी, योग-रूपा, योग करने वालों का प्रिय करने वाली; योग से युक्ता, योगमयी, योग और योगेश्वरों की अम्बिका; योग-ज्ञानमयी, योनि, यम आदि आठ अङ्गों वाला योग स्वयं; नियन्त्रित पाप-समूहों की संहर्त्री, यमलोक से बचाने वाली; व्यष्टि-समष्टि के ईशों से संस्तुत्य, अष्टाङ्ग योग से युक्ता; योगीश्वरी, योगमाता, योगसिद्धा और योग देने वाली; योगारूढा, योगमयी, योगरूपा, यवीयसी (नित्य तरुण); यन्त्र-रूपा, यन्त्र में स्थित, यन्त्र में पूज्या, यन्त्रिका; युगों की कर्त्री, युगमयी, फिर भी युग-धर्मों से अछूती; यमुना, यामिनी, याम्या, यमुना-जल के मध्य विराजित; आवागमन (पुनर्जन्म) का शमन करने वाली, यातनाओं को काटने वाली; योग का आवास, योगियों से वन्द्या, 'यत्' और 'तत्' शब्दों की स्वरूपिणी; योगक्षेममयी, यन्त्रा, जितने अक्षर हैं उन सबकी मातृका; जितने पद हैं उन सबमयी, जितने शब्द हैं उन सबकी रूपा, यथेश्वरी; जो कुछ 'उसका' है वह सब उनका है; यक्षों से वन्द्या, जो भी विद्या है वही, यतियों से संस्तुता; जितनी विद्याएँ हैं उन सबमयी, समस्त विद्या-वृन्दों से सुवन्दिता; योगियों के हृदय-कमल में निवास, योगिवरों का प्रिय करने वाली; योगियों से वन्द्या, योगियों की माता, योगीशों को फल देने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 17

ଯକ୍ଷଵନ୍ଦ୍ଯା ଯକ୍ଷପୂଜ୍ଯା ଯକ୍ଷରାଜସୁପୂଜିତା ଯଜ୍ଞରୂପା ଯଜ୍ଞତୁଷ୍ଟା ଯାଯଜୂକସ୍ଵରୂପିଣୀ 141 ଯନ୍ତ୍ରାରାଧ୍ଯା ଯନ୍ତ୍ରମଧ୍ଯା ଯନ୍ତ୍ରକର୍ତୃପ୍ରିଯଙ୍କରୀ ଯନ୍ତ୍ରାରୂଢା ଯନ୍ତ୍ରପୂଜ୍ଯା ଯୋଗିଧ୍ଯାନପରାଯଣା 142 ଯଜନୀଯା ଯମସ୍ତୁତ୍ଯା ଯୋଗଯୁକ୍ତା ଯଶସ୍କରୀ ଯୋଗବଦ୍ଧା ଯତିସ୍ତୁତ୍ଯା ଯୋଗଜ୍ଞା ଯୋଗନାଯକୀ 143 ଯୋଗିଜ୍ଞାନପ୍ରଦା ଯକ୍ଷୀ ଯମବାଧାଵିନାଶିନୀ ଯୋଗିକାମ୍ଯପ୍ରଦାତ୍ରୀ ଯୋଗିମୋକ୍ଷପ୍ରଦାଯିନୀ 144

Yakshavandya yakshapujya yaksharajasupujita | Yajnarupa yajnatushta yayajukasvarupini || 141 || Yantraradhya yantramadhya yantrakartripriyankari | Yantrarudha yantrapujya yogidhyanaparayana || 142 || Yajaniya yamastutya yogayukta yashaskari | Yogabaddha yatistutya yogajna yoganayaki || 143 || Yogijnanaprada yakshi yamabadhavinashini | Yogikamyapradatri cha yogimokshapradayini || 144 ||

ଅର୍ଥ:अन्तिम नाम माला पूर्ण करते हैं: यक्षों से वन्द्या और पूज्या, यक्षराज (कुबेर) से सुपूजित; यज्ञ-रूपा, यज्ञ से तुष्टा, नित्य यज्ञशील (यायजूक) की स्वरूपिणी; यन्त्र से आराध्या, यन्त्र के मध्य विराजित, यन्त्र बनाने वालों का प्रिय करने वाली; यन्त्र पर आरूढा, यन्त्र में पूज्या, योगियों के ध्यान में लीन; यजनीया, यम से स्तुत्या, योगयुक्ता, यश करने वाली; योग में बद्धा, यतियों से स्तुत्या, योग को जानने वाली, योग की नायिका; योगियों को ज्ञान देने वाली, यक्षी, यम की बाधाओं की विनाशिनी; योगियों की कामनाएँ पूर्ण करने वाली — और अन्त में योगियों को मोक्ष प्रदान करने वाली।

ଶ୍ଳୋକ 18

ଫଲଶ୍ରୁତିଃ ଇତି ନାମ୍ନାଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ସହସ୍ରଂ ସମୁଦୀରିତମ୍ ମନ୍ତ୍ରାତ୍ମକଂ ମହାଗୋପ୍ଯଂ ମହାସାରସ୍ଵତପ୍ରଦମ୍ 1 ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାତ୍ତ୍ରିକାଲଂ ସାଧକଃ ପୁମାନ୍ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନିଧିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ଏଵ ଭଵତି ଧ୍ରୁଵମ୍ 2 ଲଭତେ ସମ୍ପଦଃ ସର୍ଵାଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିସଂଯୁତାଃ ମୂକୋଽପି ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାସୁ ଚତୁର୍ମୁଖ ଇଵାପରଃ 3 ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଅନ୍ତେ ଧାତୁର୍ମୁନୀଶ୍ଵର ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରମଯଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାମାନଫଲପ୍ରଦମ୍ 4 ମହାକଵିତ୍ଵଦଂ ପୁଂସାଂ ମହାସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍ କସ୍ମୈ ଚିନ୍ନ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାଣୈଃ କଣ୍ଠଗତୈରପି 5 ମହାରହସ୍ଯଂ ସତତଂ ଵାଣୀନାମସହସ୍ରକମ୍ ସୁସିଦ୍ଧମସ୍ମଦାଦୀନାଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତେ ସମୁଦୀରିତମ୍ 6 ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦପୁରାଣାନ୍ତର୍ଗତ ଶ୍ରୀସନତ୍କୁମାର ସଂହିତାଯାଂ ନାରଦ ସନତ୍କୁମାର ସଂଵାଦେ ଶ୍ରୀ ସରସ୍ଵତୀ ସହସ୍ରନାମ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍

Phalashrutih Iti namnam sarasvatyah sahasram samudiritam | Mantratmakam mahagopyam mahasarasvatapradam || 1 || Yah pathechchhrinuyadbhaktyattrikalam sadhakah puman | Sarvavidyanidhih sakshat sa eva bhavati dhruvam || 2 || Labhate sampadah sarvah putrapautradisamyutah | Mukopi sarvavidyasu chaturmukha ivaparah || 3 || Bhutva prapnoti sannidhyam ante dhaturmunishvara | Sarvamantramayam sarvavidyamanaphalapradam || 4 || Mahakavitvadam pumsam mahasiddhipradayakam | Kasmai chinna pradatavyam pranaih kanthagatairapi || 5 || Maharahasyam satatam vaninamasahasrakam | Susiddhamasmadadinam stotram te samudiritam || 6 || Iti shriskandapuranantargata shrisanatkumara samhitayam narada sanatkumara samvade shri sarasvati sahasranama stotram sampurnam ||

ଅର୍ଥ:फलश्रुति फल की घोषणा करती है: 'इस प्रकार सरस्वती के सहस्र नाम कहे गए — मन्त्रात्मक, महागोपनीय, महासारस्वत (वाणी की महासिद्धि) देने वाले। जो साधक भक्तिपूर्वक त्रिकाल इन्हें पढ़ता या सुनता है, वह निश्चय ही साक्षात् सर्वविद्याओं का निधि बन जाता है। वह पुत्र-पौत्रादि सहित समस्त सम्पदाएँ पाता है; मूक (गूँगा) भी समस्त विद्याओं में दूसरे चतुर्मुख (ब्रह्मा) के समान होकर अन्त में विधाता का सान्निध्य प्राप्त करता है, हे मुनीश्वर। यह सर्वमन्त्रमय है, समस्त विद्याओं का पूर्ण फल देने वाला, पुरुषों को महाकवित्व और महासिद्धि देने वाला। प्राण कण्ठ में आ जाएँ तो भी यह किसी अपात्र को नहीं देना चाहिए। यह महारहस्य — वाणी का नाम-सहस्र — हम सबके लिए सुसिद्ध स्तोत्र तुम्हें कह दिया गया।' इस प्रकार श्रीस्कन्दपुराण के अन्तर्गत श्रीसनत्कुमार संहिता में नारद-सनत्कुमार संवाद में श्री सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।

ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ

ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ

ସରସ୍ଵତୀ🔊SarasvatiThe flowing one — goddess of speech, learning and wisdom
ଵାଗ୍ଦେଵୀ🔊VagdeviThe goddess of speech
ଵାଗ୍ଵାଦିନୀ🔊VagvadiniShe who makes speech flow — invoked in the hymn's seed-mantra
ଵରଦା🔊VaradaGiver of boons
ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ🔊VagishvariSovereign queen of speech
ଶାରଦା🔊SharadaThe autumnal one — Saraswati as bestower of ripened wisdom
ଗାଯତ୍ରୀ🔊GayatriThe saving song, mother of the Vedas
ମହାଵିଦ୍ଯା🔊MahavidyaThe great knowledge
ବ୍ରାହ୍ମୀ🔊BrahmiThe shakti of Brahma, of the very nature of Brahman
ଭାରତୀ🔊BharatiGoddess of eloquence and of the land of Bharata
ଵେଦଜନନୀ🔊VedajananiMother of the Vedas
ଅକ୍ଷରମାଲିକା🔊AksharamalikaShe who is garlanded with the letters of the alphabet
ବୁଦ୍ଧିଦା🔊BuddhidaGiver of intelligence
ମହାକଵିତ୍ଵଦମ୍🔊Mahakavitvadam(This hymn is) the bestower of great poetic genius

सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ

The phalashruti promises that the devoted reciter becomes a veritable treasury of all knowledge

Traditionally chanted by students, scholars, poets, musicians and speakers for mastery of learning and eloquence

The text declares that even one born mute becomes eloquent like a second Brahma through this hymn

Removes floods of sins and bestows maha-sarasvata — the great gift of inspired speech

Grants great poetic genius (mahakavitva) and success in every branch of vidya

Recitation on Vasant Panchami and before study or examinations is considered especially fruitful

Bestows wealth, family happiness and, at the end, the presence of the Creator himself

सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି

ଜପ ସଂଖ୍ୟା1ଥର
ଉତ୍ତମ ସମୟEarly morning before study; especially auspicious on Vasant Panchami, Navaratri and Thursdays

Sit facing east or north after bathing, with an image or yantra of Saraswati and, if possible, a book and pen placed before her as symbols of vidya. Begin with the dhyana verse meditating on the white-clad goddess holding the book of all knowledge, then recite the thousand names slowly and clearly, honouring the interspersed seed-mantras ('Aim vada vada Vagvadini svaha') as given in the text. The phalashruti recommends recitation at the three junctions of the day (morning, noon, evening) for the fullest fruit. Students may recite it before beginning study; a single daily recitation with devotion is sufficient.

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି — ସେହି ମୂଳ ଶ୍ଳୋକ, ଅକ୍ଷର-ଅକ୍ଷର ଲିପ୍ୟନ୍ତରିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସହଜରେ ପଢ଼ି ଜପ କରିପାରିବେ। ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି (କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍) ଛୁଇଁ ତାହାର ପାଠ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ହଁ — କେବଳ ଲିପି ବଦଳେ; ଶବ୍ଦ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ମୂଳ ହିଁ ରହେ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାର ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ, ଲାଭ ଓ ପାଠ ବିଧି ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ।
It is a hymn of one thousand names of Saraswati, the goddess of speech, learning and wisdom, found in the Sanatkumara Samhita of the Skanda Purana as a dialogue between the sages Narada and Sanatkumara. Its names flow in long alphabetical garlands — va, ga, sha, sa, ma, bha, ba, a, ja, ka, ta and ya — interwoven with seed-mantras of the goddess.
The hymn relates that after Brahma created the three worlds, the universe stood inert and unconscious because speech did not yet exist. Brahma performed tapas for ten thousand divine years until Vani (Saraswati) appeared, taught him her thousand names, and — pleased by his praise — became his consort, whereupon the whole creation was filled with speech.
Its phalashruti says the devoted reciter becomes a treasury of all knowledge, gains wealth and family happiness, and that even a mute person becomes eloquent in all learning like a second Brahma. It especially promises maha-kavitva — great poetic genius — and lordship of speech.
It is ideal for students, teachers, writers, musicians and anyone seeking clarity of speech and mind. Traditional times are early morning before study, the three sandhyas, Thursdays, Navaratri, and above all Vasant Panchami, Saraswati's festival.
They are bija-mantras (seed syllables) of Saraswati, such as 'Aim vada vada Vagvadini svaha', placed at the head of each alphabetical section — including one that strings together the entire Sanskrit alphabet, invoking her as Aksharamalika, 'garlanded with the letters'. Reciters traditionally include them as given.

ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଉପଯୋଗୀ ଲାଗିଲା କି? ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ 🙏

Share:

ସମ୍ପୂର୍ଣ सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ