ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
षण्मुख षट्पदी स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ (ଷଣ୍ମୁଖ)ଙ୍କ ଷଟ୍ପଦୀ ("ଛଅ-ପଦ") ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ ସ୍ତୁତି। ଏହା ମୟୂରଗିରିର ଷଣ୍ମୁଖ ପ୍ରଭୁ — କୃପା, ସାହସ ଓ ଜ୍ଞାନ-ଜ୍ୟୋତିର ଦାତା — ଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ। ଏହା ଭାରତୀ ତୀର୍ଥଙ୍କୁ ଆରୋପିତ ଏକ ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional (Sringeri lineage) · Bharati Tirtha · Medieval
ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଭାରତୀ ତୀର୍ଥଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହା ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ (ଷଣ୍ମୁଖ)ଙ୍କ ଷଟ୍ପଦୀ ("ଛଅ-ପଦ") ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ ସ୍ତୁତି, ଯାହା ମୟୂରଗିରିର ଷଣ୍ମୁଖ ପ୍ରଭୁ — କୃପା, ସାହସ ଓ ଜ୍ଞାନ-ଜ୍ୟୋତିର ଦାତା — ଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ସତ୍ୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ହୃଦୟରେ ପଠନ କରିବା ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାର ନିକଟକୁ ଯିବା ସମାନ, ଯିଏ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ଡାକୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଶ୍ରୀମଯୂରାଚଲକ୍ଷେତ୍ରେ - (କୁନ୍ନକ୍କୁଡ୍ଯପରନାମକେ) ମଯୂରାଚଲାଗ୍ରେ ସଦାରଂ ଵସନ୍ତଂ ମୁଦାରଂ ଦଦାନଂ ନତେଭ୍ଯୋ ଵରାଂଶ୍ଚ । ଦଧାନଂ କରାମ୍ଭୋଜମଧ୍ଯେ ଚ ଶକ୍ତିଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୧॥ ଗିରୀଶାସ୍ଯଵାରାଶିପୂର୍ଣେନ୍ଦୁବିମ୍ବଂ କୁରଙ୍ଗାଙ୍କଧିକ୍କାରିଵକ୍ତ୍ରାରଵିନ୍ଦମ୍ । ସୁରେନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜାଚିତ୍ତପାଥୋଜଭାନୁଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୨॥ ନତାନାଂ ହି ରାଜ୍ଞାଂ ଗୁଣାନାଂ ଚ ଷଣ୍ଣାଂ କୃପାଭାରତୋ ଯୋ ଦ୍ରୁତଂ ବୋଧନାଯ । ଷଡାସ୍ଯାମ୍ବୁଜାତାନ୍ଯଗୃହ୍ଣାତ୍ପରଂ ତଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୩॥ ପୁରା ତାରକଂ ଯୋ ଵିଜିତ୍ଯାଜିମଧ୍ଯେ ସୁରାନ୍ଦୁଃଖମୁକ୍ତାଂଶ୍ଚକାରାଶୁ ମୋଦାତ୍ । ତମାନନ୍ଦକନ୍ଦଂ କୃପାଵାରିରାଶିଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୪॥ ଶରାଣାଂ ଵନେ ଜାତମେନଂ ହି ବାଲଂ ଯତଃ କୃତ୍ତିକାଃ ପାଯଯନ୍ତି ସ୍ମ ଦୁଗ୍ଧମ୍ । ତତଃ କାର୍ତିକେଯଂ ଵଦନ୍ତୀହ ଯଂ ତଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୫॥ ହରନ୍ତଂ ଚ ବାଢଂ ତମୋ ହାର୍ଦଗାଢଂ ଗଵାନାଦ୍ଯଯା ଚାତିମୋଦେନ ଲୀଢମ୍ । ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ର୍ଯା ଚ ଗାଢୋପଗୂଢଂ ସଦା ଷଣ୍ମୁଖଂ ଭାଵଯେ ହୃତ୍ସରୋଜେ ॥ ୬॥ ଇଯଂ ଷଟ୍ପଦୀ ଯସ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରାରଵିନ୍ଦେ ଵିହାରଂ କରୋତ୍ଯାଦରାନ୍ନିତ୍ଯମେଵ । ଷଡାସ୍ଯଃ କୃପାତଃ ସମସ୍ତାଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଯା ଵିତୀର୍ଯାଶୁ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵଭକ୍ତିଂ ଦଦାତି ॥ ୭॥ ଇତି ଶୃଙ୍ଗେରି ଶ୍ରୀଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶ୍ରୀସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଶିଵାଭିନଵନୃସିଂହ- ଭାରତୀସ୍ଵାମିଭିଃ ଵିରଚିତଃ ଶ୍ରୀଷଣ୍ମୁଖଷଟ୍ପଦୀସ୍ତଵଃ ସମ୍ପୂର୍ଣଃ ।
śrīmayūrācalakṣetre - (kunnakkuḍyaparanāmake) mayūrācalāgre sadāraṃ vasantaṃ mudāraṃ dadānaṃ natebhyo varāṃśca | dadhānaṃ karāmbhojamadhye ca śaktiṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 1|| girīśāsyavārāśipūrṇendubimbaṃ kuraṅgāṅkadhikkārivaktrāravindam | surendrātmajācittapāthojabhānuṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 2|| natānāṃ hi rājñāṃ guṇānāṃ ca ṣaṇṇāṃ kṛpābhārato yo drutaṃ bodhanāya | ṣaḍāsyāmbujātānyagṛhṇātparaṃ taṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 3|| purā tārakaṃ yo vijityājimadhye surānduḥkhamuktāṃścakārāśu modāt | tamānandakandaṃ kṛpāvārirāśiṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 4|| śarāṇāṃ vane jātamenaṃ hi bālaṃ yataḥ kṛttikāḥ pāyayanti sma dugdham | tataḥ kārtikeyaṃ vadantīha yaṃ taṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 5|| harantaṃ ca bāḍhaṃ tamo hārdagāḍhaṃ gavānādyayā cātimodena līḍham | surendrasya putryā ca gāḍhopagūḍhaṃ sadā ṣaṇmukhaṃ bhāvaye hṛtsaroje || 6|| iyaṃ ṣaṭpadī yasya vaktrāravinde vihāraṃ karotyādarānnityameva | ṣaḍāsyaḥ kṛpātaḥ samastāśca vidyā vitīryāśu tasmai svabhaktiṃ dadāti || 7|| iti śṛṅgeri śrījagadguru śrīsaccidānandaśivābhinavanṛsiṃha- bhāratīsvāmibhiḥ viracitaḥ śrīṣaṇmukhaṣaṭpadīstavaḥ sampūrṇaḥ |
ଅର୍ଥ:ଷଣ୍ମୁଖ (ଭଗବାନ ମୁରୁଗନ)ଙ୍କ ଷଟ୍ପଦୀ ("ଛଅ-ପଦ") ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ ସ୍ତୁତି, ଯାହା ମୟୂରଗିରିର ଷଣ୍ମୁଖ ପ୍ରଭୁ — କୃପା, ସାହସ ଓ ଜ୍ଞାନ-ଜ୍ୟୋତିର ଦାତା — ଙ୍କ ବନ୍ଦନା କରେ।
षण्मुख षट्पदी स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ପଠନ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ରକ୍ଷା ଆଣେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଭକ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ହୃଦୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
ମଙ୍ଗଳବାର ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ତଥା ସ୍କନ୍ଦ ଷଷ୍ଠୀ ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ।
ଏକ ଛୋଟ, ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର ଯାହା ଯେକେହି ଶିଖି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରତିଦିନ ପଠନ କରିପାରେ।
षण्मुख षट्पदी स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜ୍ୱାଳନ୍ତୁ ଓ ଷଣ୍ମୁଖ ଷଟ୍ପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପଠନ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ, କିମ୍ବା ବିଶେଷ କରି ସ୍କନ୍ଦ ଷଷ୍ଠୀ ଓ କୃତ୍ତିକାରେ ପଠନ କରାଯାଇପାରେ। କୃପା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ସମାପନ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ षण्मुख षट्पदी स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ