ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੨.੬੯ — ਯਾ ਨਿਸ਼ਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 2.69 — ಯಾ ನಿಶಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਗਹਿਰਾ ਸ਼ਲੋਕ ਆਤਮ-ਜ੍ਞਾਨੀ ਸਥਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ ਮੁਨੀ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੱਲ ਆਮ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਦਾਸੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ — ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ੍ਞਾਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਭੋਗ — ਉਹ ਮੁਨੀ ਲਈ ਰਾਤ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਹ ਆਤਮ-ਜ੍ਞਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪੂਰਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 69 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਏ ਸਾਂਖਯਯੋਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਥਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ — ਸਥਿਰ, ਸੁਦ੍ਰਿੜ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ — ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸੇ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮ-ਜ੍ਞਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੁਰਖ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਖਿਣ-ਭੰਗੁਰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਅਨਾਸਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ 'ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਨੀਂਦ' ਵਿੱਚ ਜੀਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ — ਬਾਹਰੋਂ ਹਾਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਤਲੀਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਖੋਭਾਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਜੋ ਆਮ ਮਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਯਾ ਨਿਸ਼ਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਸਂਯਮੀ। ਯਸ੍ਯਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮੁਨੇਃ॥
yā niśhā sarva-bhūtānāṁ tasyāṁ jāgarti sanyamī yasyāṁ jāgrati bhūtāni sā niśhā paśhyato muneḥ
ਅਰਥ:ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਤ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮੀ ਪੁਰਖ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਲਈ ਰਾਤ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 2.69 — ಯಾ ನಿಶಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਤਮ-ਸਾਖਿਆਤਕਾਰੀ ਮੁਨੀ (ਸਥਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ) ਦੀ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ-ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵੇਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਖੇਪਾਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕਿਸ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਯੋਗ ਹੈ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਦੌੜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 2.69 — ಯಾ ನಿಶಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਯੰਤਰਵਤ ਜਪਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ। ਸੋਚੋ ਕਿ ਦਿਨ ਭਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਤੀ 'ਜਾਗ੍ਰਿਤ' ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ — ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਆਪਣੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਉਸ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਮੋੜੋ ਜਿਸ ਪ੍ਰਤੀ ਮੁਨੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਵਿਖੇਪਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 2.69 — ಯಾ ನಿಶಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ