ਏਕੇਨਾਪਿ ਸੁਵ੍ਰਿਕ੍ਸ਼ੇਣ
ഏകേനാപി സുവൃക്ഷേണ (ഒരു നല്ല വൃക്ഷം, ഒരു നല്ല പുത്രൻ) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਚਾਣਕੀਆ ਦਾ ਇਹ ਪਿਆਰਾ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਗੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਪੁਸ਼ਪਿਤ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਰੁੱਖ ਸਾਰੇ ਵਣ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸਦਗੁਣੀ ਸੰਤਾਨ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਯੋਗ ਇੱਕ ਸੰਤਾਨ ਕਈ ਆਮ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Chanakya Niti · Chanakya (Kautilya / Vishnugupta) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕੀਆ ਨੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੀਤਾ ਜੋ ਦੋ ਸਹਸ੍ਰਾਬਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ, ਇੱਕੋ ਸੁਗੰਧਿਤ ਰੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਵਣ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾਉਣ ਦੇ ਬਿੰਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਗੌਰਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਗੁਣ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਜੀਵ ਉਪਦੇਸ਼।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸਿਆਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਯੋਗ ਜਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਸੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਇੱਕ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੁਵਾਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਚੰਗਿਆਈ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਅਤੇ ਉੱਥਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਏਕੇਨਾਪਿ ਸੁਵ੍ਰਿਕ੍ਸ਼ੇਣ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤੇਨ ਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾ। ਵਾਸਿਤਂ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕੁਲਂ ਯਥਾ॥
ekenāpi suvṛkṣeṇa puṣpitena sugandhinā। vāsitaṁ tad-vanaṁ sarvaṁ suputreṇa kulaṁ yathā॥
ਅਰਥ:ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸੁੰਦਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਰੁੱਖ ਸਾਰੇ ਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੁਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸੁਵਾਸਿਤ (ਗੌਰਵਮਈ) ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਗੁਣ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਸੱਚਮੁੱਚ ਯੋਗ ਇੱਕ ਸੰਤਾਨ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉੱਜਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ഏകേനാപി സുവൃക്ഷേണ (ഒരു നല്ല വൃക്ഷം, ഒരു നല്ല പുത്രൻ) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਗੁਣ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮੁੱਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਸਦਗੁਣੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਕੁਲ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗੌਰਵ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਸੁੰਦਰ ਬਿੰਬ
ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਭ ਦਾ ਉੱਥਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੰਗਿਆਈ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਲੋਕ
ഏകേനാപി സുവൃക്ഷേണ (ഒരു നല്ല വൃക്ഷം, ഒരു നല്ല പുത്രൻ) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਇੱਕ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਣ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚਿਤਰੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਪੁੱਤਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਓ ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਜਗਾਉਣ ਦਿਓ ਕਿ ਸੱਚੀ ਚੰਗਿਆਈ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰੋ, ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸੱਚੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਭ ਦਾ ਉੱਥਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ഏകേനാപി സുവൃക്ഷേണ (ഒരു നല്ല വൃക്ഷം, ഒരു നല്ല പുത്രൻ) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ