શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧.૩૭ — તસ્માન્નાર્હા વયં હન્તુમ્
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୩୭ — ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁମ୍ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
યુદ્ધ વિરુદ્ધ પોતાનો તર્ક ચાલુ રાખતા અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને કહે છે કે પોતાના જ સંબંધીઓ, ધૃતરાષ્ટ્ર-પુત્રોને મારવા તેમના માટે યોગ્ય નથી. તેઓ પૂછે છે કે પોતાના સ્વજનોને મારીને ભલા કોઈ સુખ કેવી રીતે મળી શકે. આ શ્લોક અર્જુનની ગહન નૈતિક વ્યથા અને એ વિશ્વાસને વ્યક્ત કરે છે કે આવી વિજયથી કોઈ આનંદ થઈ શકે નહીં -- એ જ વિષાદ જે શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશનો માર્ગ ખોલે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 37 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
પ્રથમ અધ્યાય અર્જુન વિષાદ યોગમાં, અર્જુન યુદ્ધ વિરુદ્ધ પોતાના કારણો રજૂ કરે છે. શ્રીકૃષ્ણને માધવ કહીને સંબોધતા તેઓ ઘોષણા કરે છે કે પોતાના જ સ્વજનો, ધૃતરાષ્ટ્ર-પુત્રોને મારવા યોગ્ય ન હોઈ શકે, અને આવા સંહારથી કોઈ સુખ મળી શકે નહીં -- આ વચનો તેમના શોકથી પ્રવાહિત થાય છે અને શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશની પ્રસ્તાવના બને છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ટીકાકારો જુએ છે કે પોતાના લોકોને હાનિ ન પહોંચાડવાની અર્જુનની અનિચ્છા, ભલે આસક્તિથી ધૂંધળી હતી, કરુણામય હૃદયથી ઉપજી હતી -- અને એવા જ કોમળ, પ્રશ્નશીલ હૃદયને ભગવાને ગીતાનું અવિનાશી જ્ઞાન પ્રગટ કરવા માટે પસંદ કર્યું.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
તસ્માન્નાર્હા વયં હન્તું ધાર્તરાષ્ટ્રાન્સ્વબાન્ધવાન્। સ્વજનં હિ કથં હત્વા સુખિનઃ સ્યામ માધવ॥
tasmān nārhā vayaṁ hantuṁ dhārtarāṣhṭrān sa-bāndhavān sva-janaṁ hi kathaṁ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava
અર્થ:તેથી હે માધવ! આપણા બાંધવ ધૃતરાષ્ટ્ર-પુત્રોને મારવા આપણા માટે યોગ્ય નથી; કારણ કે પોતાના જ સ્વજનોને મારીને આપણે કેવી રીતે સુખી થઈ શકીએ?
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୩୭ — ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁମ୍ પાઠના લાભ
ગંભીર કર્મ કરતા પહેલા સાચા નૈતિક પ્રશ્નને પ્રતિબિંબિત કરે છે
સાંસારિક લક્ષ્યો પાછળના સાચા સુખને તોલવાનું સાધકને યાદ કરાવે છે
પોતાના પરિવાર પ્રત્યે અર્જુનની કરુણા અને શ્રદ્ધાને પ્રગટ કરે છે
કર્તવ્ય અને આત્મા પર શ્રીકૃષ્ણના ઉચ્ચતર ઉપદેશની ભૂમિકા રચે છે
શોકથી પ્રાપ્ત વિજયની રિક્તતા પર ચિંતનને પ્રોત્સાહિત કરે છે
અર્જુનની દ્વિધાના નૈતિક મર્મની સમજને ગાઢ કરે છે
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୩୭ — ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁମ୍ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ પ્રથમ અધ્યાયના અધ્યયન સમયે કરો, અર્જુનના હાર્દિક તર્કનું અનુસરણ કરતા જ્યારે તેઓ શ્રીકૃષ્ણને માધવ કહીને સંબોધે છે. તેમના પ્રશ્ન પર ચિંતન કરો -- પોતાના જ લોકોને હાનિ પહોંચાડીને સુખ કેવી રીતે મળી શકે? આ સાચી નૈતિક ચિંતાને મનમાં રાખીને શ્રીકૃષ્ણના ઉત્તરમાં આગળ વધો, જે અમર આત્માની દૃષ્ટિએ કર્તવ્ય અને સુખને નવા રૂપમાં રજૂ કરે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୩୭ — ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁମ୍ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ