શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧.૩૨ — ન કાઙ્ક્ષે વિજયં કૃષ્ણ
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
અર્જુનનો શોક વૈરાગ્યની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચે છે. શ્રીકૃષ્ણને ગોવિંદ કહીને સંબોધતા તેઓ ઘોષણા કરે છે કે તેમને ન વિજયની કામના છે, ન રાજ્યની અને ન ભોગોની, કારણ કે પોતાના જ સ્વજનોના વિનાશથી પ્રાપ્ત આનું તેમને કોઈ મૂલ્ય દેખાતું નથી. આ શ્લોક માર્મિક રીતે દર્શાવે છે કે આસક્તિજનિત શોક કેવી રીતે જીવનના લક્ષ્યોને પણ નિરર્થક બનાવી શકે છે -- શ્રીકૃષ્ણ આને જ સાચા, નિષ્કામ વૈરાગ્ય તરફ વાળે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 32 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
પ્રથમ અધ્યાય અર્જુન વિષાદ યોગમાં, અર્જુનનો શોક ગાઢ થતો જાય તેમ તેઓ યુદ્ધના ફળોની સમસ્ત કામના ત્યજી દે છે. શ્રીકૃષ્ણને ગોવિંદ કહીને સંબોધતા તેઓ ઘોષણા કરે છે કે પોતાના જ લોકોના વધથી પ્રાપ્ત વિજય, રાજ્ય, ભોગ અને જીવન સુધ્ધાં તેમના માટે મૂલ્યહીન છે -- નિરાશાના આ વચનો શ્રીકૃષ્ણના રૂપાંતરકારી ઉપદેશની ભૂમિકા રચે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ઋષિઓ જુએ છે કે રાજ્ય અને ભોગો પ્રત્યે અર્જુનની ઉદાસીનતાએ એક એવા હૃદયને પ્રગટ કર્યું જે પહેલેથી જ સંસારથી વિમુખ થઈ રહ્યું હતું, અને ભગવાને આ જ વૈરાગ્યનો ઉપયોગ તેમને શોકપૂર્ણ નિરાશાથી વિવેકીઓના દીપ્તિમાન વૈરાગ્ય તરફ લઈ જવા માટે કર્યો.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ન કાઙ્ક્ષે વિજયં કૃષ્ણ ન ચ રાજ્યં સુખાનિ ચ। કિં નો રાજ્યેન ગોવિન્દ કિં ભોગૈર્જીવિતેન વા॥
na kāṅkṣhe vijayaṁ kṛiṣhṇa na cha rājyaṁ sukhāni cha kiṁ no rājyena govinda kiṁ bhogair jīvitena vā
અર્થ:હે કૃષ્ણ! મારે ન વિજય જોઈએ, ન રાજ્ય અને ન સુખ. હે ગોવિંદ! અમને આવા રાજ્યથી શું પ્રયોજન, અથવા ભોગોથી કે જીવનથી જ શું લાભ?
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ પાઠના લાભ
વૈરાગ્યના ભાવ અને સાંસારિક લક્ષ્યો પ્રત્યેના પ્રશ્નને પ્રતિબિંબિત કરે છે
સાધકને યાદ કરાવે છે કે રાજ્ય અને ભોગ સર્વોચ્ચ લક્ષ્ય નથી
વિજય માટે અર્જુનની સ્વાર્થહીનતાને પ્રગટ કરે છે
જીવનને ખરેખર શું અર્થ આપે છે તેના પર ચિંતન માટે આમંત્રે છે
નિરાશાને વિવેકપૂર્ણ વૈરાગ્યમાં બદલતા શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશની ભૂમિકા રચે છે
હાનિથી પ્રાપ્ત લાભોની રિક્તતા પર ચિંતનને પ્રોત્સાહિત કરે છે
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ પ્રથમ અધ્યાયના અધ્યયન સમયે કરો, સાંભળતા કે અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને ગોવિંદ કહીને વિજય, રાજ્ય અને ભોગની સમસ્ત કામના ત્યજી રહ્યા છે. શોકજનિત ત્યાગ અને શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા શીખવેલા સાચા વૈરાગ્ય વચ્ચેના ભેદ પર ચિંતન કરો. એ તમને આગળના અધ્યાયો તરફ લઈ જાય, જ્યાં ભગવાન પોતાનું કર્તવ્ય નિભાવતા ફળની કામના વિના કર્મ કરવાનું શીખવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ