ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧୧.୫୩ — ନାହଂ ଵେଦୈର୍ନ ତପସା
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹੰ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ନିଜ ଅତି ବିସ୍ମୟକର ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ସମ୍ବରଣ କରିବା ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଦର୍ଶନ କେତେ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ। ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ବିଶ୍ୱରୂପ ସେ ଦେଖିଲେ, ତାହା କେବଳ ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ତପ, ଦାନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ଦେଖାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ଏହାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଳୋକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାହା ହେଉଛି ଯେ କେବଳ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ହିଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏହି ରୂପରେ ପ୍ରକଟ କରିପାରେ -- ଏହା ପ୍ରେମମୟୀ ଭକ୍ତିକୁ ସମସ୍ତ ସାଧନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 53 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ଯୋଗରେ, ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରକଟ କରି ତାପରେ ସମ୍ବରଣ କରିବା ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହାର ଦୁର୍ଲଭତା କୁହନ୍ତି। ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଦର୍ଶନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ତପ, ଦାନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ — ଯାହା ତାଙ୍କ ଏହି ଘୋଷଣା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ ଯେ କେବଳ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରକଟ କରିପାରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରା ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ଏହି କଥାର ପ୍ରମାଣ ରୂପେ ଲାଳନ କରେ ଯେ ପ୍ରେମମୟୀ ଭକ୍ତି ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କାରଣ ଭଗବାନ, ଯାହାଙ୍କୁ କର୍ମକାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାରେ ବିବଶ କରାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ, ସେହି ହୃଦୟ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକଟ କରିଦିଅନ୍ତି ଯିଏ ଅବିଭାଜିତ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନାହଂ ଵେଦୈର୍ନ ତପସା ନ ଦାନେନ ନ ଚେଜ୍ଯଯା। ଶକ୍ଯ ଏଵଂଵିଧୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ମାଂ ଯଥା॥
nāhaṁ vedair na tapasā na dānena na chejyayā śhakya evaṁ-vidho draṣhṭuṁ dṛiṣhṭavān asi māṁ yathā
ଅର୍ଥ:ଯେପରି ତୁମ୍ଭେ ମୋତେ ଦେଖିଛ, ଏହି ପ୍ରକାର (ବିଶ୍ୱ) ରୂପରେ ମୁଁ ନା ବେଦର ଅଧ୍ୟୟନରେ, ନା ତପରେ, ନା ଦାନରେ ଏବଂ ନା ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ଦେଖାଯାଇ ପାରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹੰ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ ପାଠର ଲାଭ
ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ କର୍ମକାଣ୍ଡ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତପଠାରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ପ୍ରେମମୟୀ ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରେ
ସାଧକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦର୍ଶନ କୃପାର ଉପହାର
କେବଳ ବାହ୍ୟ ସାଧନାର ସୀମା ବିଷୟରେ ନମ୍ରତା ବିକଶିତ କରେ
ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାର୍ଗ ରୂପେ ପ୍ରେରିତ କରେ
ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେତେ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ, ତାହାର ଗଭୀର ବୋଧ ଦିଏ
ହୃଦୟକୁ ଆଡ଼ମ୍ବର ବଦଳରେ ପ୍ରେମ ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹੰ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଳୋକର ପାଠ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନର ଦୁର୍ଲଭତା ଉପରେ ମନନ କରୁ କରୁ କରନ୍ତୁ। ଉଚ୍ଚାରଣ ସମୟରେ ବାହ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଆଡ଼ମ୍ବରର ଯେକୌଣସି ଅଭିମାନକୁ ନମ୍ର ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିବାର ସତ୍ୟ ସାଧନ ରୂପେ ପ୍ରେମମୟୀ ଭକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଳୋକ (୧୧.୫୪) ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ଯାହା ପ୍ରକଟ କରେ ଯେ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ହିଁ ଏପରି ଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ନିଜ ସାଧନାରେ ଭକ୍ତିକୁ ଗଭୀର ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੩ — ਨਾਹੰ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਤਪਸਾ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ