Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnashraddhatraya-vibhaga-yoga

శ్రీమద్భగవద్గీతా ౧౭.౧౬ — మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వమ్

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 17.16 — ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయ ధ్యానం, లేదా పని, వ్యవహారంలో ప్రవేశించడానికి ముందు దైనందిన స్మరణగా·📜 Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 16
Share:

అర్థం

ఈ సౌమ్యమైన, ఆచరణాత్మక శ్లోకంలో భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు మనసు తపస్సు (మానస తపస్సు) నిర్వచనం ఇస్తాడు — మనసు ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మసంయమం, హృదయ శుద్ధి. శరీర కఠిన సాధనలకు భిన్నంగా, ఇది ఎవరైనా పెంపొందించుకోగల అంతరంగ పరిష్కారం. ఈ శ్లోకం దైనందిన జీవితానికి సుందర మార్గదర్శనం; నిజమైన తపస్సు అంటే తన ఆలోచనలను, భావాలను శాంతి, కరుణ, స్పష్టతలో నిరంతరం శుద్ధి చేయడమని బోధిస్తుంది.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

పదిహేడవ అధ్యాయం, శ్రద్ధాత్రయ విభాగ యోగంలో, తపస్సు (తపన)ను శరీర, వాక్కు, మనసు తపస్సుగా వర్గీకరిస్తారు. శారీరక, వాచిక తపస్సును వర్ణించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ మానస తపస్సును నిర్వచిస్తాడు — మనసు ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మసంయమం, హృదయ శుద్ధి — మిగిలినవాటిని పూర్ణం చేసి కిరీటాన్ని చేకూర్చే అంతరంగ క్రమశిక్షణ.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఆధ్యాత్మిక గురువులు ఈ శ్లోకాన్ని ఇలా సూచిస్తారు — సర్వోన్నత తపస్సుకు ఏ కఠిన తపన అవసరం లేదు, కేవలం మనసు యొక్క ఓర్పుతో కూడిన పరిష్కారం మాత్రమే; శాంతి, సౌమ్యత, మౌనాన్ని నిశ్శబ్దంగా పెంపొందించడం తమ జీవితాలను ఏ కఠిన సాధన కంటే లోతుగా రూపాంతరం చేసిందని ఎందరో సాధకులు సాక్ష్యమిస్తారు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వం మౌనమాత్మవినిగ్రహః। భావసంశుద్ధిరిత్యేతత్తపో మానసముచ్యతే॥

manaḥ-prasādaḥ saumyatvaṁ maunam ātma-vinigrahaḥ bhāva-sanśhuddhir ity etat tapo mānasam uchyate

అర్థం:మనసు యొక్క ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మసంయమం, భావ శుద్ధి — దీనినే మనసు తపస్సు (మానస తపస్సు) అంటారు.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

మనఃప్రసాదః🔊manaḥ-prasādaḥమనసు ప్రసన్నత, ఆలోచనల ఉల్లాసం
సౌమ్యత్వమ్🔊saumyatvamసౌమ్యత, సహృదయత
మౌనమ్🔊maunamమౌనం
ఆత్మవినిగ్రహః🔊ātma-vinigrahaḥఆత్మసంయమం, మనసు నిగ్రహం
భావసంశుద్ధిః🔊bhāva-sanśhuddhiḥస్వభావ శుద్ధి, భావ శుద్ధి
ఇతి🔊itiఈ విధంగా
ఏతత్🔊etatఇది, ఇవి
తపః🔊tapaḥతపస్సు
మానసమ్🔊mānasamమనసుకు సంబంధించిన, మానసిక
ఉచ్యతే🔊uchyateఅని చెప్పబడుతుంది, ప్రకటించబడుతుంది

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 17.16 — ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ పారాయణ ప్రయోజనాలు

మనసు ప్రసన్నత, ఉల్లాసాన్ని (మనఃప్రసాద) పెంపొందిస్తుంది

ఇతరులతో వ్యవహారంలో సౌమ్యత, సహృదయతను పెంపొందిస్తుంది

మౌనం, అంతరంగ స్థిరత్వ అభ్యాసాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది

ఆత్మసంయమం, చంచల ఆలోచనలపై అధికారాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది

తన భావాలను, ఉద్దేశాలను శుద్ధి చేసి అంతరంగ స్వభావాన్ని పరిష్కరిస్తుంది

అందరికీ అందుబాటులో ఉండే తపస్సు యొక్క ఆచరణాత్మక దైనందిన రూపాన్ని అందిస్తుంది

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 17.16 — ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయ ధ్యానం, లేదా పని, వ్యవహారంలో ప్రవేశించడానికి ముందు దైనందిన స్మరణగా

ఈ శ్లోకాన్ని ప్రతి ఉదయం రోజు రూపురేఖగా పఠించండి, దాని ఐదు గుణాలను — ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మసంయమం, హృదయ శుద్ధి — ఒక్కొక్కటిగా సౌమ్య సంకల్పాలుగా తీసుకోండి. మీ మనసునే తపస్సు అర్పణగా చేయనివ్వండి, మీ ఆలోచనలను, భావాలను శాంతి, కరుణలో పరిష్కరించండి. రోజంతా దానివైపు తిరిగి రావడం మనసును స్థిరం చేసి హృదయాన్ని మృదువు చేయడంలో సహాయపడుతుంది.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 17.16 — ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
శ్రీకృష్ణుడు మనసు తపస్సు (మానస తపస్సు)ను మనసు ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మసంయమం, స్వభావ శుద్ధిగా నిర్వచిస్తాడు. నిజమైన అంతరంగ క్రమశిక్షణ అంటే తన ఆలోచనలను, భావాలను శాంతి, కరుణ, స్పష్టతలో నిరంతరం పరిష్కరించడమని ఇది బోధిస్తుంది.
ఇది మనసు, హృదయ అంతరంగ తపస్సు; ఇది శరీర తపస్సు (17.14), వాక్కు తపస్సు (17.15)కు భిన్నమైనది. ఇందులో ప్రసన్నత, సౌమ్యత, మౌనం, ఆత్మనిగ్రహం, ఉద్దేశ శుద్ధి పెంపొందించడం ఉంటుంది — దైనందిన జీవితంలో అందరికీ అందుబాటులో ఉండే పరిష్కారం.
ఎందుకంటే మనసే సమస్త కర్మకు, భావానికి మూలం. అంతరంగ ప్రసన్నత, శుద్ధి లేకుండా బాహ్య సాధనలు అసంపూర్ణంగా ఉంటాయి. మనసును శుద్ధి చేయడం ద్వారా ఈ తపస్సు శాశ్వత శాంతిని, మంచి సంబంధాలను, భక్తి, ఆత్మసాక్షాత్కారానికి తగిన హృదయాన్ని అందిస్తుంది.
దాని ఐదు గుణాలను సౌమ్య దైనందిన అభ్యాసాలుగా తీసుకోండి: మనసును ఉల్లాసంగా ఉంచండి, ఇతరులతో సౌమ్యంగా ఉండండి, మౌన క్షణాలను పాటించండి, ఆవేగపూరిత ప్రతిచర్యలను నిగ్రహించండి, శుద్ధ ఉద్దేశాలతో వ్యవహరించండి. ప్రతి ఉదయం శ్లోకాన్ని పఠించడం రోజుకు ఈ సంకల్పాలను స్థాపించడంలో సహాయపడుతుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ ਭਗਵਦ੍ ਗੀਤਾ 17.16 — ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮ੍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి