ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੪.੧੮ — ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੪.੧੮ — ਕਰਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਸ਼ਲੋਕ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਗਿਆਨੀ ਤੀਬਰ ਕਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ (ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ), ਅਤੇ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯਤਾ ਸੱਚਾ ਸੰਨਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ)। ਇਸ ਅਨੁਭੂਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਖ ਸੱਚਾ ਯੋਗੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਸਤ ਕਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਅਛੂਤੇ ਰਹਿਣ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 4, Verse 18 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਏ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਰਮ, ਅਕਰਮ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ (ਨਿਸ਼ਿੱਧ ਕਰਮ) ਦੇ ਸੂਖਮ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕੁੰਜੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੱਚਾ ਗਿਆਨੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਰਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਜੀਏ — ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ, ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ — ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸਦਾ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਅਛੂਤੇ ਰਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸਮਸਤ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਧ ਕਰ ਕੇ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਃ। ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਮਨੁਸ਼੍ਯੇਸ਼ੁ ਸ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਤ੍ਸ੍ਨਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਤ੍॥
karmaṇyakarma yaḥ paśhyed akarmaṇi cha karma yaḥ sa buddhimān manuṣhyeṣhu sa yuktaḥ kṛitsna-karma-kṛit
ਅਰਥ:ਜੋ ਪੁਰਖ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ ਅਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੪.੧੮ — ਕਰਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਕਰਮ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਤਮ ਰਹੱਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਰਹਿਣਾ
ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵੇਕ (ਵਿਵੇਕ-ਬੁੱਧੀ) ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਖੀ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਸੱਚੇ ਸੰਨਿਆਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਨਹੀਂ
ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਧਰਮਮਈ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਧਕ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੪.੧੮ — ਕਰਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਚਿੰਤਨਪੂਰਵਕ ਜਪ ਕਰੋ, ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਿਓ: ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੰਦਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੌਨ ਸਾਖੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਓ ਕਿ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਕਰਮ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਸਤ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੪.੧੮ — ਕਰਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ