ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਪੂਤਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਦਮ੍
దృష్టిపూతం న్యసేత్పాదమ్ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਪੂਤੰ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਦਮ੍' ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਆਦਰਯੋਗ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਰਲ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਦੇਖ ਕੇ ਚੱਲਣਾ, ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਕੇਵਲ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅਹਿੰਸਾ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਵਧਾਨ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Sanskrit Subhashita (niti tradition; cited in the Manusmriti and dharma literature) · Anonymous (traditional subhashita) · Classical Sanskrit literature
ਸੁਚੇਤ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਹੀ ਕਰਮ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਜੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੈਰ, ਪਾਣੀ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੌਕਸੀ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ ਉਹ ਇੰਨੀ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ — ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਲੋਕ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ, ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਪੂਤਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਦਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍। ਸਤ੍ਯਪੂਤਂ ਵਦੇਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਨਃਪੂਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍॥
dṛṣṭi-pūtaṁ nyaset pādaṁ vastra-pūtaṁ jalaṁ pibet। satya-pūtaṁ vaded vākyaṁ manaḥ-pūtaṁ samācaret॥
ਅਰਥ:ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ (ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਕੇ) ਪੈਰ ਰੱਖ; ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪੀ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਬਚਨ ਹੀ ਬੋਲ; ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਰਣ ਹੀ ਕਰ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਚੇਤ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ — ਸਾਵਧਾਨ ਕਦਮ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਕਰਮ — ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੀਵੇ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
దృష్టిపూతం న్యసేత్పాదమ్ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਹਰ ਕਦਮ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਚੇਤਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ
ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਆਚਰਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਚੌਕਸੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ
దృష్టిపూతం న్యసేత్పాదమ్ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਵਜੋਂ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ — ਸਾਵਧਾਨ ਕਦਮ, ਛਾਣਿਆ ਪਾਣੀ, ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਕਰਮ। ਇਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਅਹਾਨੀ ਨਾਲ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਵੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਚਰਣ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਨਿਯਮ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ దృష్టిపూతం న్యసేత్పాదమ్ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ