અનંદુ સાહિબ

અર્થ:એક ઓંકાર — એક જ સાર્વત્રિક સર્જનહાર ઈશ્વર. સાચા ગુરુની કૃપાથી:

અર્થ:રામકલી, ત્રીજી મહલ (ગુરુ અમરદાસ જી), આનંદ ~ આનંદનું ગીત:

અર્થ:એક ઓંકાર — એક જ સાર્વત્રિક સર્જનહાર ઈશ્વર. સાચા ગુરુની કૃપાથી:

અર્થ:હે મારી મા, હું આનંદમાં છું, કેમ કે મને મારા સાચા ગુરુ મળી ગયા છે. સહજ સરળતાથી મને સાચા ગુરુ મળ્યા, અને મારું મન આનંદના સંગીતથી ઝંકૃત થાય છે. રત્નમય રાગ અને તેમની દિવ્ય ધૂનો શબ્દનું ગાન કરવા આવી છે. જે શબ્દ ગાય છે, તેમના મનમાં પ્રભુ વસે છે. નાનક કહે છે, હું આનંદમાં છું, કેમ કે મને મારા સાચા ગુરુ મળી ગયા છે. ॥૧॥

અર્થ:હે મારા મન, સદા પ્રભુની સાથે રહે. હે મારા મન, સદા પ્રભુની સાથે રહે, તો સર્વ દુઃખ ભૂલાઈ જશે. તે તને પોતાનો કરી લેશે, અને તારાં સર્વ કાર્યો સંપૂર્ણ રીતે ગોઠવાઈ જશે. આપણા પ્રભુ-સ્વામી સર્વ કરવા સમર્થ છે, તો તેમને મનથી શા માટે ભૂલવા? નાનક કહે છે, હે મારા મન, સદા પ્રભુની સાથે રહે. ॥૨॥

અર્થ:હે મારા સાચા પ્રભુ-સ્વામી, એવું શું છે જે તારા દિવ્ય ધામમાં નથી? સર્વ તારા ઘરમાં છે; જેને તું આપે છે, તે જ પામે છે. નિરંતર તારી સ્તુતિ અને મહિમા ગાતાં તારું નામ મનમાં વસી જાય છે. જેમના મનમાં નામ વસે છે, તેમના માટે શબ્દની દિવ્ય ધૂન ઝંકૃત થાય છે. નાનક કહે છે, હે મારા સાચા પ્રભુ-સ્વામી, એવું શું છે જે તારા ઘરમાં નથી? ॥૩॥

અર્થ:સાચું નામ જ મારો એકમાત્ર આધાર છે. સાચું નામ જ મારો એકમાત્ર આધાર છે; તે સર્વ ભૂખ સંતોષે છે. તેણે મારા મનને શાંતિ અને સ્વસ્થતા આપી છે; તેણે મારી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરી છે. જે ગુરુમાં આવી મહાન મહિમા છે, હું સદા તેમના પર ન્યોછાવર છું. નાનક કહે છે, હે સંતો, સાંભળો; શબ્દ માટે પ્રેમ ધારણ કરો. સાચું નામ જ મારો એકમાત્ર આધાર છે. ॥૪॥

અર્થ:તે ધન્ય ઘરમાં પંચ શબ્દ, પાંચ આદિ નાદ ઝંકૃત થાય છે. તે ધન્ય ઘરમાં શબ્દ ઝંકૃત થાય છે; તે તેમાં પોતાની સર્વશક્તિ ભરે છે. તારા દ્વારા આપણે ઇચ્છાના પાંચ અસુરોને વશ કરીએ છીએ, અને યમરૂપી પીડકને મારીએ છીએ. જેમનું એવું પૂર્વનિર્ધારિત ભાગ્ય છે, તેઓ પ્રભુના નામ સાથે જોડાય છે. નાનક કહે છે, તેઓ શાંતિમાં છે, અને તેમના ઘરોમાં અનહદ નાદ ઝંકૃત થાય છે. ॥૫॥

અર્થ:ભક્તિ-પ્રેમ વિના શરીર અપમાનિત થાય છે; બિચારા દીન શું કરે? તારા સિવાય કોઈ સર્વશક્તિમાન નથી; હે સર્વ પ્રકૃતિના સ્વામી, તારી કૃપા કર. નામ સિવાય કોઈ વિશ્રામ-સ્થાન નથી; શબ્દ સાથે જોડાઈને આપણે સૌંદર્યથી શોભીએ છીએ. નાનક કહે છે, ભક્તિ-પ્રેમ વિના બિચારા દીન શું કરે? ॥૬॥

અર્થ:આનંદ, આનંદ — સૌ આનંદની વાત કરે છે; આનંદ કેવળ ગુરુ દ્વારા જ જણાય છે. શાશ્વત આનંદ કેવળ ગુરુ દ્વારા જ જણાય છે, જ્યારે પ્રિય પ્રભુ પોતાની કૃપા કરે છે. કૃપા કરીને તે આપણાં પાપ કાપે છે; તે આપણને આધ્યાત્મિક જ્ઞાનનું અમૃત-અંજન આપે છે. જે પોતાની અંદરથી મોહ દૂર કરે છે, તેઓ સાચા પ્રભુના શબ્દથી શોભે છે. નાનક કહે છે, આ જ આનંદ છે — આનંદ જે ગુરુ દ્વારા જણાય છે. ॥૭॥

અર્થ:હે બાબા, તે જ આ પામે છે જેને તું આપે છે. તે જ આ પામે છે જેને તું આપે છે; બીજા બિચારા દીન જીવ શું કરે? કેટલાક સંદેહથી ભ્રમિત થઈ દશ દિશાઓમાં ભટકે છે; કેટલાક નામના અનુરાગથી શોભે છે. ગુરુની કૃપાથી, જે પ્રભુની ઇચ્છાનું પાલન કરે છે, તેમનું મન નિર્મળ અને પવિત્ર બને છે. નાનક કહે છે, હે પ્રિય પ્રભુ, તે જ આ પામે છે જેને તું આપે છે. ॥૮॥

અર્થ:પ્રભુની અકથ કથા આપણે કેવી રીતે કહીએ? કયા દ્વારથી આપણે તેમને પામીએ? તન, મન, ધન અને સર્વ ગુરુને અર્પણ કર; તેમની ઇચ્છાનું પાલન કર, તો તું તેમને પામીશ. ગુરુના હુકમનું પાલન કર, અને તેમની બાણીનો સાચો શબ્દ ગા. નાનક કહે છે, હે સંતો, સાંભળો, અને પ્રભુની અકથ કથા કહો. ॥૯॥

અર્થ:હે ચંચળ મન, ચતુરાઈથી કોઈએ પ્રભુને પામ્યા નથી. ચતુરાઈથી કોઈએ તેમને પામ્યા નથી; હે મારા મન, સાંભળ. આ માયા એટલી મોહક છે; તેના કારણે લોકો સંદેહમાં ભટકે છે. આ મોહક માયા તેણે જ રચી, જેણે આ ઔષધિ ઘોળી. જેણે મોહને મધુર બનાવ્યો, હું તેના પર ન્યોછાવર છું. નાનક કહે છે, હે ચંચળ મન, ચતુરાઈથી કોઈએ તેમને પામ્યા નથી. ॥૧૦॥

અર્થ:હે પ્રિય મન, સદા સાચા પ્રભુનું ચિંતન કર. આ પરિવાર જે તું જુએ છે, તારી સાથે જશે નહીં. એ તારી સાથે જશે નહીં, તો તેમના પર તારું ધ્યાન શા માટે લગાવે છે? એવું કંઈ ન કર જેનો અંતે તને પસ્તાવો થાય. સાચા ગુરુની શિક્ષા સાંભળ — એ તારી સાથે જશે. નાનક કહે છે, હે પ્રિય મન, સદા સાચા પ્રભુનું ચિંતન કર. ॥૧૧॥

અર્થ:હે અગમ્ય અને અથાહ પ્રભુ, તારી સીમાઓ પામી શકાતી નથી. કોઈએ તારી સીમાઓ પામી નથી; કેવળ તું જ સ્વયં જાણે છે. સર્વ જીવ અને પ્રાણી તારી લીલા છે; તારું વર્ણન કોણ કરી શકે? તું બોલે છે, અને તું સૌને જુએ છે; તેં સૃષ્ટિ રચી. નાનક કહે છે, તું સદા અગમ્ય છે; તારી સીમાઓ પામી શકાતી નથી. ॥૧૨॥

અર્થ:દેવો અને મૌન મુનિ અમૃત-રસ શોધે છે; આ અમૃત ગુરુ પાસેથી મળે છે. આ અમૃત ત્યારે મળે છે, જ્યારે ગુરુ પોતાની કૃપા કરે છે; તે સાચા પ્રભુને મનમાં વસાવે છે. સર્વ જીવ અને પ્રાણી તેં રચ્યા; કેવળ કેટલાક જ ગુરુના દર્શને આવે અને તેમના આશીર્વાદ માગે છે. તેમના લોભ, લાલચ અને અહંકાર દૂર થાય છે, અને સાચા ગુરુ મધુર લાગે છે. નાનક કહે છે, જેમના પર પ્રભુ પ્રસન્ન થાય છે, તેઓ ગુરુ દ્વારા અમૃત પામે છે. ॥૧૩॥

અર્થ:ભક્તોની જીવનશૈલી અનોખી અને વિશિષ્ટ છે. ભક્તોની જીવનશૈલી અનોખી અને વિશિષ્ટ છે; તેઓ સૌથી કઠિન માર્ગ પર ચાલે છે. તેઓ લોભ, લાલચ, અહંકાર અને ઇચ્છાનો ત્યાગ કરે છે; તેઓ વધુ બોલતા નથી. જે માર્ગ પર તેઓ ચાલે છે, તે બેધારી તલવારથીય તીક્ષ્ણ અને વાળથીય ઝીણો છે. ગુરુની કૃપાથી તેઓ પોતાનો સ્વાર્થ અને અભિમાન છોડે છે; તેમની આશાઓ પ્રભુમાં લીન થાય છે. નાનક કહે છે, દરેક યુગમાં ભક્તોની જીવનશૈલી અનોખી અને વિશિષ્ટ છે. ॥૧૪॥

અર્થ:હે મારા પ્રભુ-સ્વામી, જેમ તું મને ચલાવે છે, તેમ જ હું ચાલું છું; તારા મહાન ગુણો વિશે હું બીજું શું જાણું? જેમ તું તેમને ચલાવે છે, તેમ તેઓ ચાલે છે — તેં તેમને માર્ગ પર મૂક્યા છે. તારી કૃપાથી તું તેમને નામ સાથે જોડે છે; તેઓ સદા પ્રભુ હરિ-હરિનું સ્મરણ કરે છે. જેમને તું તારો ઉપદેશ સંભળાવે છે, તેઓ ગુરુદ્વારે, ગુરુના દ્વાર પર શાંતિ પામે છે. નાનક કહે છે, હે મારા સાચા પ્રભુ-સ્વામી, તું તારી ઇચ્છા અનુસાર અમને ચલાવે છે. ॥૧૫॥

અર્થ:આ સ્તુતિ-ગીત જ શબ્દ છે, ઈશ્વરનું પરમ સુંદર વચન. આ સુંદર શબ્દ સાચા ગુરુ દ્વારા કહેવાયેલું શાશ્વત સ્તુતિ-ગીત છે. એ તેમના મનમાં વસે છે જે પ્રભુ દ્વારા પૂર્વનિર્ધારિત છે. કેટલાક આમતેમ ભટકતા બકવાસ કરતા રહે છે, પણ બકવાસથી કોઈ તેમને પામતું નથી. નાનક કહે છે, આ સ્તુતિ-ગીત — શબ્દ — સાચા ગુરુ દ્વારા કહેવાયેલું છે. ॥૧૬॥

અર્થ:જે વિનમ્ર પ્રાણી પ્રભુનું સ્મરણ કરે છે, તેઓ પવિત્ર બને છે. પ્રભુનું સ્મરણ કરીને તેઓ પવિત્ર બને છે; ગુરુમુખ બનીને તેઓ તેમનું સ્મરણ કરે છે. તેઓ પોતાની માતા, પિતા, પરિવાર અને મિત્રો સહિત પવિત્ર છે; તેમના સર્વ સાથી પણ પવિત્ર છે. પવિત્ર છે જે બોલે છે, અને પવિત્ર છે જે સાંભળે છે; જે તેને પોતાના મનમાં વસાવે છે, તેઓ પવિત્ર છે. નાનક કહે છે, ગુરુમુખ બનીને પ્રભુ હરિ-હરિનું સ્મરણ કરનારા પવિત્ર અને પાવન છે. ॥૧૭॥

અર્થ:ધાર્મિક કર્મકાંડથી સહજ અવસ્થા મળતી નથી; સહજ અવસ્થા વિના સંશય જતો નથી. બનાવટી કર્મોથી સંશય જતો નથી; સૌ આ કર્મકાંડ કરી-કરીને થાકે છે. આત્મા સંશયથી મલિન છે; તે કેવી રીતે શુદ્ધ થાય? તારા મનને શબ્દ સાથે જોડીને ધો, અને તારી ચેતનાને પ્રભુ પર કેન્દ્રિત રાખ. નાનક કહે છે, ગુરુની કૃપાથી સહજ અવસ્થા ઉત્પન્ન થાય છે, અને આ સંશય દૂર થાય છે. ॥૧૮॥

અર્થ:અંદરથી મલિન, અને બહારથી પવિત્ર. જે બહારથી પવિત્ર પણ અંદરથી મલિન છે, તેઓ જુગારમાં પોતાનું જીવન હારી જાય છે. તેમને ઇચ્છાનો આ ભયંકર રોગ લાગે છે, અને પોતાના મનમાં તેઓ મૃત્યુને ભૂલે છે. વેદોમાં પરમ લક્ષ્ય નામ છે, પ્રભુનું નામ; પણ તેઓ આ સાંભળતા નથી, અને અસુરોની જેમ ભટકે છે. નાનક કહે છે, જે સત્યને ત્યજી અસત્યને વળગે છે, તેઓ જુગારમાં પોતાનું જીવન હારી જાય છે. ॥૧૯॥

અર્થ:અંદરથી પવિત્ર, અને બહારથી પવિત્ર. જે બહારથી પવિત્ર અને અંદરથી પણ પવિત્ર છે, તેઓ ગુરુ દ્વારા શુભ કર્મ કરે છે. અસત્યનો કણમાત્ર પણ તેમને સ્પર્શતો નથી; તેમની આશાઓ સત્યમાં લીન થાય છે. જે આ માનવ જીવનનું રત્ન કમાય છે, તેઓ સૌથી ઉત્તમ વેપારી છે. નાનક કહે છે, જેમના મન પવિત્ર છે, તેઓ સદા ગુરુની સાથે રહે છે. ॥૨૦॥

અર્થ:જો કોઈ શીખ સાચી શ્રદ્ધાથી ગુરુ તરફ વળે છે, સનમુખ બનીને — જો કોઈ શીખ સાચી શ્રદ્ધાથી ગુરુ તરફ સનમુખ બને છે, તો તેનો આત્મા ગુરુની સાથે વસે છે. પોતાના હૃદયમાં તે ગુરુના ચરણ-કમળનું ધ્યાન કરે છે; પોતાના આત્માની ઊંડાઈમાં તે તેમનું ચિંતન કરે છે. સ્વાર્થ અને અભિમાન ત્યજીને તે સદા ગુરુ તરફ રહે છે; તે ગુરુ સિવાય કોઈને જાણતો નથી. નાનક કહે છે, હે સંતો સાંભળો: એવો શીખ સાચી શ્રદ્ધાથી ગુરુ તરફ વળે છે અને સનમુખ બને છે. ॥૨૧॥

અર્થ:જે ગુરુથી વિમુખ થાય છે, અને બેમુખ બને છે — સાચા ગુરુ વિના તેને મુક્તિ મળતી નથી. તેને બીજે ક્યાંય પણ મુક્તિ મળતી નથી; જઈને જ્ઞાનીઓને આ વિશે પૂછ. તે અસંખ્ય જન્મોમાં ભટકે છે; સાચા ગુરુ વિના તેને મુક્તિ મળતી નથી. પણ મુક્તિ ત્યારે મળે છે, જ્યારે કોઈ સાચા ગુરુના ચરણ સાથે જોડાઈને શબ્દ ગાય છે. નાનક કહે છે, આના પર વિચાર કરી જો, કે સાચા ગુરુ વિના મુક્તિ નથી. ॥૨૨॥

અર્થ:આવો, હે સાચા ગુરુના પ્રિય શીખો, અને તેમની બાણીનો સાચો શબ્દ ગાઓ. ગુરુની બાણી ગાઓ, શબ્દોમાં પરમ શબ્દ. જેમના પર પ્રભુની કૃપા-દૃષ્ટિ થાય છે — તેમના હૃદય આ બાણીથી રંગાય છે. આ અમૃત-રસનું પાન કરો, અને સદા પ્રભુના પ્રેમમાં રહો; જગતના પાલનહાર પ્રભુનું સ્મરણ કરો. નાનક કહે છે, સદા આ સાચી બાણી ગાઓ. ॥૨૩॥

અર્થ:સાચા ગુરુ વિના બીજાં ગીત જૂઠાં છે. સાચા ગુરુ વિના ગીત જૂઠાં છે; બીજાં સર્વ ગીત જૂઠાં છે. બોલનારા જૂઠા છે, અને સાંભળનારા જૂઠા છે; જે બોલે અને વાંચે છે, તેઓ જૂઠા છે. તેઓ જીભથી નિરંતર 'હરિ, હરિ' જપતા રહે, પણ તેઓ જાણતા નથી કે તેઓ શું કહે છે. તેમની ચેતના માયાથી લલચાયેલી છે; તેઓ કેવળ યંત્રવત જપે છે. નાનક કહે છે, સાચા ગુરુ વિના બીજાં ગીત જૂઠાં છે. ॥૨૪॥

અર્થ:ગુરુનો શબ્દ એક રત્ન છે, હીરાથી જડિત. જે મન આ રત્ન સાથે જોડાય છે, તે શબ્દમાં લીન થાય છે. જેનું મન શબ્દ સાથે જોડાય છે, તે સાચા પ્રભુ માટે પ્રેમ ધારણ કરે છે. તે સ્વયં જ હીરો છે, અને તે સ્વયં જ રત્ન છે; જે ધન્ય છે, તે તેનું મૂલ્ય સમજે છે. નાનક કહે છે, શબ્દ એક રત્ન છે, હીરાથી જડિત. ॥૨૫॥

અર્થ:તેણે સ્વયં શિવ અને શક્તિ, મન અને પદાર્થ રચ્યા; સર્જનહાર તેમને પોતાના આદેશને આધીન રાખે છે. પોતાનો આદેશ લાગુ કરીને તે સ્વયં સર્વ જુએ છે. કેટલા વિરલ છે જે ગુરુમુખ બનીને તેમને જાણે છે. તેઓ પોતાનાં બંધન તોડે છે, અને મુક્તિ પામે છે; તેઓ શબ્દને પોતાના મનમાં વસાવે છે. જેમને પ્રભુ સ્વયં ગુરુમુખ બનાવે છે, તેઓ પ્રેમપૂર્વક પોતાની ચેતના એક પ્રભુ પર કેન્દ્રિત કરે છે. નાનક કહે છે, તે સ્વયં જ સર્જનહાર છે; તે સ્વયં જ પોતાનો હુકમ પ્રગટ કરે છે. ॥૨૬॥

અર્થ:સ્મૃતિઓ અને શાસ્ત્રો સારા-ખોટા વચ્ચે ભેદ કરે છે, પણ તેઓ યથાર્થનો સાચો સાર જાણતા નથી. ગુરુ વિના તેઓ યથાર્થનો સાચો સાર જાણતા નથી; તેઓ યથાર્થનો સાચો સાર જાણતા નથી. સંસાર ત્રણ ગુણ અને સંદેહમાં સૂતો છે; તે પોતાના જીવનની રાત સૂતા-સૂતા વિતાવે છે. ગુરુની કૃપાથી જેમના મનમાં પ્રભુ વસે છે, તે વિનમ્ર પ્રાણી જાગતા અને સચેત રહે છે; તેઓ ગુરુની બાણીનું અમૃત-વચન જપે છે. નાનક કહે છે, કેવળ તેઓ જ સાર પામે છે, જે રાત-દિવસ પ્રભુમાં પ્રેમપૂર્વક લીન રહે છે; તેઓ પોતાના જીવનની રાત જાગતા અને સચેત રહીને વિતાવે છે. ॥૨૭॥

અર્થ:તેણે માતાના ગર્ભમાં આપણું પોષણ કર્યું; તેને મનથી શા માટે ભૂલવા? એવા મહાન દાતાને મનથી શા માટે ભૂલવા, જેણે ગર્ભની અગ્નિમાં આપણને પોષણ આપ્યું? જેને પ્રભુ પોતાના પ્રેમને અપનાવવાની પ્રેરણા આપે છે, તેને કંઈ હાનિ પહોંચાડી શકતું નથી. તે સ્વયં જ પ્રેમ છે, અને તે સ્વયં જ આલિંગન છે; ગુરુમુખ સદા તેમનું ચિંતન કરે છે. નાનક કહે છે, એવા મહાન દાતાને મનથી શા માટે ભૂલવા? ॥૨૮॥

અર્થ:જેમ ગર્ભની અંદર અગ્નિ છે, તેમ બહાર માયા છે. માયાની અગ્નિ એક જ છે; સર્જનહારે આ લીલા રચી છે. તેની ઇચ્છા અનુસાર બાળક જન્મે છે, અને પરિવાર અત્યંત પ્રસન્ન થાય છે. પ્રભુનો પ્રેમ ઘટે છે, અને બાળક ઇચ્છાઓ સાથે જોડાય છે; માયાની પટકથા પોતાનો માર્ગ ચાલે છે. આ જ માયા છે, જેનાથી પ્રભુ ભૂલાય છે; મોહ અને દ્વૈતનો પ્રેમ ઊભરાય છે. નાનક કહે છે, ગુરુની કૃપાથી જે પ્રભુ માટે પ્રેમ ધારણ કરે છે, તેઓ માયાની વચ્ચે પણ તેમને પામે છે. ॥૨૯॥

અર્થ:પ્રભુ સ્વયં અમૂલ્ય છે; તેનું મૂલ્ય આંકી શકાતું નથી. તેનું મૂલ્ય આંકી શકાતું નથી, ભલે લોકો પ્રયાસ કરી-કરીને થાકે. જો તને એવા સાચા ગુરુ મળે, તો તારું શિર તેમને અર્પણ કર; તારો સ્વાર્થ અને અભિમાન અંદરથી દૂર થશે. તારો આત્મા તેમનો જ છે; તેમની સાથે એક થઈ જા, અને પ્રભુ તારા મનમાં આવી વસશે. પ્રભુ સ્વયં અમૂલ્ય છે; હે નાનક, તેઓ બહુ ભાગ્યશાળી છે જે પ્રભુને પામે છે. ॥૩૦॥

અર્થ:પ્રભુ મારી મૂડી છે; મારું મન વેપારી છે. પ્રભુ મારી મૂડી છે, અને મારું મન વેપારી છે; સાચા ગુરુ દ્વારા હું મારી મૂડી જાણું છું. હે મારા આત્મા, નિરંતર પ્રભુ હરિ-હરિનું સ્મરણ કર, તો તું પ્રતિદિન તારો નફો એકઠો કરીશ. આ ધન તેમને મળે છે જે પ્રભુની ઇચ્છાને ગમે છે. નાનક કહે છે, પ્રભુ મારી મૂડી છે, અને મારું મન વેપારી છે. ॥૩૧॥

અર્થ:હે મારી જીભ, તું બીજા સ્વાદમાં લીન છે, પણ તારી તરસી ઇચ્છા છીપાતી નથી. તારી તરસ કોઈ રીતે છીપાશે નહીં, જ્યાં સુધી તું પ્રભુનો સૂક્ષ્મ રસ ન પામે. જો તું પ્રભુનો સૂક્ષ્મ રસ પામે, અને આ રસનું પાન કરે, તો તું ફરી ઇચ્છાથી વ્યથિત નહીં થાય. પ્રભુનો આ સૂક્ષ્મ રસ શુભ કર્મથી મળે છે, જ્યારે કોઈ સાચા ગુરુને મળે છે. નાનક કહે છે, બીજા સર્વ સ્વાદ અને રસ ભૂલાઈ જાય છે, જ્યારે પ્રભુ મનમાં આવી વસે છે. ॥૩૨॥

અર્થ:હે મારા શરીર, પ્રભુએ તારામાં પોતાની જ્યોતિ ભરી, ત્યારે જ તું જગતમાં આવ્યું. પ્રભુએ તારામાં પોતાની જ્યોતિ ભરી, ત્યારે જ તું જગતમાં આવ્યું. પ્રભુ સ્વયં જ તારી માતા છે, અને તે સ્વયં જ તારા પિતા છે; તેણે જીવોને રચ્યા, અને તેમને જગત દેખાડ્યું. ગુરુની કૃપાથી કેટલાક સમજે છે, અને ત્યારે આ એક ખેલ છે; એ કેવળ એક ખેલ જેવો લાગે છે. નાનક કહે છે, તેણે સૃષ્ટિનો પાયો નાખ્યો, અને પોતાની જ્યોતિ ભરી, ત્યારે જ તું જગતમાં આવ્યું. ॥૩૩॥

અર્થ:પ્રભુના આગમનની વાત સાંભળીને મારું મન આનંદિત થયું. હે મારી સખીઓ, પ્રભુના સ્વાગતમાં આનંદનાં ગીત ગાઓ; મારું ઘર પ્રભુનું મંદિર બની ગયું છે. હે મારી સખીઓ, પ્રભુના સ્વાગતમાં નિરંતર આનંદનાં ગીત ગાઓ, તો દુઃખ અને પીડા તમને નહીં સતાવે. ધન્ય છે તે દિવસ, જ્યારે હું ગુરુના ચરણ સાથે જોડાઉં છું અને મારા પતિ-પ્રભુનું સ્મરણ કરું છું. મેં અનહદ નાદ અને ગુરુના શબ્દને જાણ્યો છે; હું પ્રભુના નામના ઉત્તમ રસનો આનંદ માણું છું. નાનક કહે છે, પ્રભુ સ્વયં મને મળ્યા છે; તે જ કર્તા છે, કારણોનું કારણ છે. ॥૩૪॥

અર્થ:હે મારા શરીર, તું આ જગતમાં શા માટે આવ્યું? તેં કયાં કર્મ કર્યાં છે? અને તેં કયાં કર્મ કર્યાં છે, હે મારા શરીર, જ્યારથી તું જગતમાં આવ્યું? જે પ્રભુએ તારું રૂપ ઘડ્યું — તે પ્રભુને તેં તારા મનમાં વસાવ્યા નથી. ગુરુની કૃપાથી પ્રભુ મનમાં વસે છે, અને પૂર્વનિર્ધારિત ભાગ્ય પૂર્ણ થાય છે. નાનક કહે છે, આ શરીર ત્યારે જ શોભે અને સન્માનિત થાય, જ્યારે ચેતના સાચા ગુરુ પર કેન્દ્રિત હોય. ॥૩૫॥

અર્થ:હે મારી આંખો, પ્રભુએ તમારામાં પોતાની જ્યોતિ ભરી છે; પ્રભુ સિવાય બીજા કોઈને ન જુઓ. પ્રભુ સિવાય બીજા કોઈને ન જુઓ; કેવળ પ્રભુ જ જોવા યોગ્ય છે. આ સમગ્ર જગત જે તમે જુઓ છો, પ્રભુનું જ પ્રતિબિંબ છે; કેવળ પ્રભુનું જ પ્રતિબિંબ દેખાય છે. ગુરુની કૃપાથી હું સમજું છું, અને કેવળ એક પ્રભુને જોઉં છું; પ્રભુ સિવાય કોઈ નથી. નાનક કહે છે, આ આંખો અંધ હતી; પણ સાચા ગુરુને મળીને એ સર્વ જોનારી બની. ॥૩૬॥

અર્થ:હે મારા કાન, તમે કેવળ સત્ય સાંભળવા માટે રચાયા છો. સત્ય સાંભળવા તમે રચાયા અને શરીર સાથે જોડાયા; સાચી બાણી સાંભળો. તેને સાંભળીને મન અને તન પુનર્જીવિત થાય છે, અને જીભ અમૃત-રસમાં લીન થાય છે. સાચો પ્રભુ અદૃશ્ય અને અદ્ભુત છે; તેની અવસ્થાનું વર્ણન કરી શકાતું નથી. નાનક કહે છે, અમૃતમય નામ સાંભળો અને પાવન બનો; તમે કેવળ સત્ય સાંભળવા માટે રચાયા છો. ॥૩૭॥

અર્થ:પ્રભુએ આત્માને શરીરની ગુફામાં મૂક્યો, અને શરીરના વાદ્યમાં પ્રાણની ફૂંક ભરી. તેણે શરીરના વાદ્યમાં પ્રાણની ફૂંક ભરી, અને નવ દ્વાર પ્રગટ કર્યાં; પણ દશમા દ્વારને ગુપ્ત રાખ્યું. ગુરુદ્વારે, ગુરુના દ્વાર દ્વારા, કેટલાકને પ્રેમપૂર્ણ શ્રદ્ધાનું વરદાન મળે છે, અને તેમને દશમું દ્વાર પ્રગટ થાય છે. પ્રભુનાં અનેક રૂપ છે, અને નામના નવ નિધાન; તેની સીમાઓ પામી શકાતી નથી. નાનક કહે છે, પ્રભુએ આત્માને શરીરની ગુફામાં મૂક્યો, અને શરીરના વાદ્યમાં પ્રાણની ફૂંક ભરી. ॥૩૮॥

અર્થ:તારા આત્માના સાચા ઘરમાં આ સાચું સ્તુતિ-ગીત ગા. તારા સાચા ઘરમાં સ્તુતિ-ગીત ગા; ત્યાં સદા સાચા પ્રભુનું સ્મરણ કર. હે સાચા પ્રભુ, કેવળ તે જ તારું સ્મરણ કરે છે જે તારી ઇચ્છાને ગમે છે; ગુરુમુખ બનીને તેઓ સમજે છે. આ સત્ય જ સૌનો પ્રભુ-સ્વામી છે; જે ધન્ય છે, તે જ આ પામે છે. નાનક કહે છે, તારા આત્માના સાચા ઘરમાં સાચું સ્તુતિ-ગીત ગા. ॥૩૯॥

અર્થ:હે પરમ ભાગ્યશાળી લોકો, આનંદનું ગીત સાંભળો; તમારી સર્વ અભિલાષાઓ પૂર્ણ થશે. મેં પરમ પ્રભુ પરમેશ્વરને પામ્યા છે, અને સર્વ દુઃખ ભૂલાઈ ગયાં છે. સાચી બાણી સાંભળીને પીડા, રોગ અને કષ્ટ દૂર થયાં છે. પૂર્ણ ગુરુને જાણીને સંતો અને તેમના મિત્રો આનંદમાં છે. પવિત્ર છે સાંભળનારા, અને પવિત્ર છે બોલનારા; સાચા ગુરુ સર્વવ્યાપી અને સર્વસમાયેલા છે. નાનક પ્રાર્થના કરે છે, ગુરુના ચરણને સ્પર્શીને, દિવ્ય તુરીનો અનહદ નાદ ઝંકૃત અને ગુંજાયમાન થાય છે. ॥૪૦॥૧॥