హనుమత్ పఞ్చరత్నమ్
Hanumat Pancharatnam in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
హనుమత్ పంచరత్నం ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన హనుమంతుని స్తుతిలో 'ఐదు రత్నాలు' — వాయుపుత్రుడు, సీతా-రాముని భక్త సేవకుని వందించే ఐదు రత్న-శ్లోకాలు. ఇది బలసాగరుడు, భక్తి మూర్తి అయిన హనుమంతునికి అంకితమైన ఒక సంస్కృత స్తోత్రం. మంగళవారం, శనివారం దీని పారాయణం విశేష శుభప్రదమని భావిస్తారు.
మూలం & కథ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
హనుమత్ పంచరత్నం సంప్రదాయంగా ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించబడింది. ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన హనుమంతుని స్తుతిలో 'ఐదు రత్నాలు' — వాయుపుత్రుడు, సీతా-రాముని భక్త సేవకుడు, బలసాగరుడు, భక్తి మూర్తి అయిన వారిని వందించే ఐదు రత్న-శ్లోకాలు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
నిజమైన, భక్తిపూర్వక హృదయంతో హనుమత్ పంచరత్నాన్ని పారాయణం చేయడం ప్రేమతో పిలిచేవారిని ఎన్నడూ విడనాడని దివ్య కృపకు దగ్గరవ్వడమేనని చెబుతారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
(భగవత్పాదానాం రామభుజఙ్గతః) శంశంశంసిద్ధనాథం ప్రణమతి చరణం వాయుపుత్రం చ రౌద్రం వంవంవంవిశ్వరూపం హహహహహసితం గర్జితం మేఘక్షత్రమ్ । (మేఘఛత్రమ్) తంతంత్రైలోక్యనాథం తపతి దినకరం తం త్రినేత్రస్వరూపం కంకంకన్దర్పవశ్యం కమలమనహరం శాకినీకాలరూపమ్ ॥ ౧॥ రంరంరంరామదూతం రణగజదమితం రావణచ్ఛేదదక్షం బంబంబంబాలరూపం నతగిరిచరణం కమ్పితం సూర్యబిమ్బమ్ । మంమంమంమన్త్రసిద్ధిం కపికులతిలకం మర్దనం శాకినీనాం హుంహూంహుఙ్కారబీజం హనతి హనుమతం హన్యతే శత్రుసైన్యమ్ ॥ ౨॥ దందందందీర్ఘరూపం ధరకరశిఖరం పాతితం మేఘనాదం ఊంఊంఉచ్చాటితం వై సకలభువతలం యోగినీవృన్దరూపమ్ । క్షంక్షంక్షంక్షిప్రవేగం క్రమతి చ జలధిం జ్వాలితం రక్షదుర్గం క్షేంక్షేంక్షేం క్షేమతత్త్వం దనురుహకులం ముచ్యతే బిమ్బకారమ్ ॥ ౩॥ కంకంకంకాలదుష్టం జలనిధితరణం రాక్షసానాం వినాశే దక్షం శ్రేష్ఠం కవీనాం త్రిభువనచరతాం ప్రాణినాం ప్రాణరూపమ్ । హ్రాంహ్రాంహ్రాంహ్రాసతత్త్వం త్రిభువనరచితం దైవతం సర్వభూతే దేవానాం చ త్రయాణాం ఫణిభువనధరం వ్యాపకం వాయురూపమ్ ॥ ౪॥ త్వంత్వంత్వంవేదతత్త్వం బహుఋచయజుషం సామ చాఽథర్వరూపం కంకంకంకన్దనే త్వం నను కమలతలే రాక్షసాన్ రౌద్రరూపాన్ । ఖంఖంఖంఖడ్గహస్తం ఝటితి భువితలే త్రోటితం నాగపాశం ఓంఓంఓంకారరూపం త్రిభువనపఠితం వేదమన్త్రాధిమన్త్రమ్ ॥ ౫॥ సఙ్గ్రామే శత్రుమధ్యే జలనిధితరణే వ్యాఘ్రసింహే చ సర్పే రాజద్వారే చ మార్గే గిరిగుహవివరే చోషరే కన్దరే వా । భూతప్రేతాదియుక్తే గ్రహగణవిషయే శాకినీడాకినీనాం దేశే విస్ఫోటకానాం జ్వరవమనశిరఃపీడనే నాశకస్త్వమ్ ॥ ౬॥ ఇతి శ్రీహరికృష్ణవినిర్మితే బృహజ్జ్యోతిషార్ణవధర్మస్కన్ధాన్తర్గతం హనుమత్పఞ్చరత్నస్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ।
(bhagavatpādānāṃ rāmabhujaṅgataḥ) śaṃśaṃśaṃsiddhanāthaṃ praṇamati caraṇaṃ vāyuputraṃ ca raudraṃ vaṃvaṃvaṃviśvarūpaṃ hahahahahasitaṃ garjitaṃ meghakṣatram | (meghachatram) taṃtaṃtrailokyanāthaṃ tapati dinakaraṃ taṃ trinetrasvarūpaṃ kaṃkaṃkandarpavaśyaṃ kamalamanaharaṃ śākinīkālarūpam || 1|| raṃraṃraṃrāmadūtaṃ raṇagajadamitaṃ rāvaṇacchedadakṣaṃ baṃbaṃbaṃbālarūpaṃ natagiricaraṇaṃ kampitaṃ sūryabimbam | maṃmaṃmaṃmantrasiddhiṃ kapikulatilakaṃ mardanaṃ śākinīnāṃ huṃhūṃhuṅkārabījaṃ hanati hanumataṃ hanyate śatrusainyam || 2|| daṃdaṃdaṃdīrgharūpaṃ dharakaraśikharaṃ pātitaṃ meghanādaṃ ū~ū~uccāṭitaṃ vai sakalabhuvatalaṃ yoginīvṛndarūpam | kṣaṃkṣaṃkṣaṃkṣipravegaṃ kramati ca jaladhiṃ jvālitaṃ rakṣadurgaṃ kṣeṃkṣeṃkṣeṃ kṣematattvaṃ danuruhakulaṃ mucyate bimbakāram || 3|| kaṃkaṃkaṃkāladuṣṭaṃ jalanidhitaraṇaṃ rākṣasānāṃ vināśe dakṣaṃ śreṣṭhaṃ kavīnāṃ tribhuvanacaratāṃ prāṇināṃ prāṇarūpam | hrāṃhrāṃhrāṃhrāsatattvaṃ tribhuvanaracitaṃ daivataṃ sarvabhūte devānāṃ ca trayāṇāṃ phaṇibhuvanadharaṃ vyāpakaṃ vāyurūpam || 4|| tvaṃtvaṃtvaṃvedatattvaṃ bahuṛcayajuṣaṃ sāma cā'tharvarūpaṃ kaṃkaṃkaṃkandane tvaṃ nanu kamalatale rākṣasān raudrarūpān | khaṃkhaṃkhaṃkhaḍgahastaṃ jhaṭiti bhuvitale troṭitaṃ nāgapāśaṃ oṃoṃoṃkārarūpaṃ tribhuvanapaṭhitaṃ vedamantrādhimantram || 5|| saṅgrāme śatrumadhye jalanidhitaraṇe vyāghrasiṃhe ca sarpe rājadvāre ca mārge giriguhavivare coṣare kandare vā | bhūtapretādiyukte grahagaṇaviṣaye śākinīḍākinīnāṃ deśe visphoṭakānāṃ jvaravamanaśiraḥpīḍane nāśakastvam || 6|| iti śrīharikṛṣṇavinirmite bṛhajjyotiṣārṇavadharmaskandhāntargataṃ hanumatpañcaratnastotraṃ sampūrṇam |
అర్థం:హనుమంతుని స్తుతిలో ఆది శంకరాచార్యుల "పంచ రత్నాలు" — వాయుపుత్రుడు, సీతా-రాముల భక్త సేవకుడు, బలసాగరుడు, భక్తికి సాక్షాత్ స్వరూపమైనవానిని వందించే ఐదు రత్న-శ్లోకాలు.
Hanumat Pancharatnam పారాయణ ప్రయోజనాలు
హనుమత్ పంచరత్నం పారాయణం దేవుని కృప, ఆశీర్వాదం, రక్షణను తెచ్చేదని భావిస్తారు.
భక్తిని పెంచుతుంది, మనసును శాంతింపజేస్తుంది, భగవంతుని స్మరణలో హృదయాన్ని స్థిరం చేస్తుంది.
మంగళవారం, శనివారం మరియు హనుమాన్ జయంతి సమయంలో అత్యంత శుభప్రదం.
ఒక అమూల్య సంస్కృత స్తోత్రం, శ్రద్ధతో నిత్య పారాయణానికి అనుకూలం.
Hanumat Pancharatnam పారాయణ విధి
స్నానం చేసి దేవుని విగ్రహం ముందు తూర్పు ముఖంగా కూర్చోండి. ఒక దీపం వెలిగించి హనుమత్ పంచరత్నాన్ని నెమ్మదిగా భక్తితో పారాయణం చేయండి. దీనిని నిత్యం, లేదా విశేషంగా మంగళవారం, శనివారం మరియు హనుమాన్ జయంతి సమయంలో పారాయణం చేయవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Hanumat Pancharatnamను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి