ହଯଗ୍ରୀଵ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ହଯଗ୍ରୀଵ ସମ୍ପଦା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍)
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
✦ ଅର୍ଥ
ହୟଗ୍ରୀବ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱ-ମୁଖ ସ୍ୱରୂପ ହୟଗ୍ରୀବ — ଜ୍ଞାନ, ବିଦ୍ୟା ଓ ବେଦର ପରମ ଦେବ — ଙ୍କ ସ୍ତୁତି, ଯାହାଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ମାଧ୍ୱ ପରମ୍ପରାରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀ ବାଦିରାଜ ତୀର୍ଥ ରଚିତ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଓ ସାଧକ ବାଣୀର ସ୍ପଷ୍ଟତା, ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ପଢ଼ନ୍ତି। ଏହାର ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠକଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସମ୍ପଦର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Sri Vadiraja Tirtha · Sri Vadiraja Tirtha · 16th century
ହୟଗ୍ରୀବ ସମ୍ପଦା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମହାନ ମାଧ୍ୱ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀ ବାଦିରାଜ ତୀର୍ଥ ରଚନା କଲେ। ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ — ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱ-ମୁଖ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱାମୀ — ପ୍ରତିଦିନ ବାଦିରାଜଙ୍କ ରନ୍ଧା ଚଣା (ହୟଗ୍ରୀବ ପ୍ରସାଦ)ର ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଉତ୍ସ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରେ, ଓ ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଏହି ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସମ୍ପଦର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ 'ହୟଗ୍ରୀବ' ନାମ ଜପ କରେ, ତାହାର ବାଣୀ ଗଙ୍ଗା-ଧାରା ପରି ବହିବାକୁ ଲାଗେ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠର ଦ୍ୱାର ହିଁ ଖୋଲିଯାଏ — ଯେପରି ଶ୍ଲୋକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି, ଜଡ଼ତା, ବୁଦ୍ଧିର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଜ୍ଞାନାନନ୍ଦମଯଂ ଦେଵଂ ନିର୍ମଲସ୍ଫଟିକାକୃତିମ୍ । ଆଧାରଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ହଯଗ୍ରୀଵମୁପାସ୍ମହେ ॥ ୧॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଵାଦିନମ୍ । ନରଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ପାପାନି ଦରିଦ୍ରମିଵ ଯୋଷିତଃ ॥ ୨॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଯୋ ଵଦେତ୍ । ତସ୍ଯ ନିଃସରତେ ଵାଣୀ ଜହ୍ନୁକନ୍ଯା ପ୍ରଵାହଵତ୍ ॥ ୩॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଯୋ ଧ୍ଵନିଃ । ଵିଶୋଭତେ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠକଵାଟୋଦ୍ଘାଟନକ୍ଷମଃ ॥ ୪॥ ଶ୍ଲୋକତ୍ରଯମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ହଯଗ୍ରୀଵପଦାଙ୍କିତମ୍ । ଵାଦିରାଜଯତିପ୍ରୋକ୍ତଂ ପଠତାଂ ସମ୍ପଦାଂ ପଦମ୍ ॥ ୫॥
jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim | ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe || 1|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti vādinam | naraṃ muñcanti pāpāni daridramiva yoṣitaḥ || 2|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo vadet | tasya niḥsarate vāṇī jahnukanyā pravāhavat || 3|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo dhvaniḥ | viśobhate sa vaikuṇṭhakavāṭodghāṭanakṣamaḥ || 4|| ślokatrayamidaṃ puṇyaṃ hayagrīvapadāṅkitam | vādirājayatiproktaṃ paṭhatāṃ sampadāṃ padam || 5||
ଅର୍ଥ:A hymn to Lord Hayagriva, the horse-headed form of Vishnu who is the bestower of knowledge and wisdom — "We worship Hayagriva, embodiment of knowledge and bliss, pure as flawless crystal, the foundation of all learning." Composed by the Madhwa saint Sri Vadiraja Tirtha, its three sacred verses are said to grant wealth of speech, wisdom and spiritual abundance to those who recite them.
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ପାଠର ଲାଭ
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ, ବିଦ୍ୟା, ସ୍ମୃତି ଓ ବାଣୀର ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ ପଢ଼ାଯାଏ — ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ବିଦ୍ୟା ଓ ବାକ୍ପଟୁତାର 'ସମ୍ପଦା' (ସମୃଦ୍ଧି) ପ୍ରଦାନକାରୀ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ପାଠକଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଭକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତ, ଏକାଗ୍ର ମନ ବିକଶିତ କରେ, ଜଡ଼ତା ଓ ସଂଶୟ ଦୂର କରେ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ, ବିଶେଷ କରି ଗୁରୁବାର ଓ ନବରାତ୍ରି ତଥା ବିଜୟାଦଶମୀ ଅଧ୍ୟୟନ-କାଳରେ।
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ, ଶ୍ୱାସକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ, ଓ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ସ୍ତୋତ୍ର ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ପ୍ରାୟ ଏହାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ଜପ କରନ୍ତି; ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଥର କିମ୍ବା ଅଧିକ ଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ