ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਆਰਤੀ
Kaal Bhairav Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਜੈ ਭੈਰਵ ਦੇਵਾ' ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹਿੰਦੀ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਖੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਗਰ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਇਹ ਦੇਵ ਡਰ, ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ। ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional aarti · Signed 'Dharanidhar' · Devotional era
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ — ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ — ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ, ਫਿਰ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਦੀਵੀ ਕੋਤਵਾਲ ਵਜੋਂ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰਾਖਾ ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਗਰੀ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਗਰ ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਮਲ (ਬਾਲ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ), ਉਹ ਡਰ ਦੇ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ। ਕਵੀ ਧਰਨੀਧਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਹਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਲੇਖਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਡਰ, ਵੈਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਮੇਲੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਭਗਤ ਕਾਲਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੌਮੁਖੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸ਼੍ਵਾਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਡਰ ਛੇਤੀ ਮਿਟਦੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਜਯ ਭੈਰਵ ਦੇਵਾ ਪ੍ਰਭੁ ਜਯ ਭੈਰਵ ਦੇਵਾ । ਜਯ ਕਾਲੀ ਔਰ ਗੌਰ ਦੇਵੀ ਕ੍ਰਿਤ ਸੇਵਾ ॥
Jaya bhairava deva prabhu jaya bhairava deva Jaya kali aura gaura devi krita seva
ਅਰਥ:ਜੈ ਭੈਰਵ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੈ ਭੈਰਵ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਖੁਦ ਕਾਲੀ ਤੇ ਗੌਰ ਵਰਨ ਦੇਵੀ ਗੌਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੁਮ੍ਹੀ ਪਾਪ ਉਦ੍ਧਾਰਕ ਦੁਃਖ ਸਿਨ੍ਧੁ ਤਾਰਕ । ਭਕ੍ਤੋਂ ਕੇ ਸੁਖ ਕਾਰਕ ਭੀਸ਼ਣ ਵਪੁ ਧਾਰਕ ॥
Tumhi papa uddharaka duhkha sindhu taraka Bhaktom ke sukha karaka bhishana vapu dharaka
ਅਰਥ:ਆਪ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮਲਾਹ; ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਭਾਵੇਂ ਆਪ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ।
ਵਾਹਨ ਸ਼੍ਵਾਨ ਵਿਰਾਜਤ ਕਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ । ਮਹਿਮਾ ਅਮਿਤ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਜਯ ਜਯ ਭਯਹਾਰੀ ॥
Vahana shvana virajata kara trishula dhari Mahima amita tumhari jaya jaya bhayahari
ਅਰਥ:ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਸ਼ਵਾਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰ ਕੇ; ਅਪਾਰ ਹੈ ਆਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ — ਜੈ, ਜੈ, ਹੇ ਭੈ ਹਰਨ ਵਾਲੇ!
ਤੁਮ ਬਿਨ ਦੇਵਾ ਸੇਵਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ । ਚੌਮੁਖ ਦੀਪਕ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਦੁਃਖ ਖੋਵੇ ॥
Tuma bina deva seva saphala nahim hove Chaumukha dipaka darshana duhkha khove
ਅਰਥ:ਆਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਆਪ ਦੇ ਚੌਮੁਖੀ ਦੀਪਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹਰ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਲ ਚਟਕੀ ਦਧਿ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਲੀ ਤੇਰੀ । ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਜਿਯੇ ਭੈਰਵ ਕਰਿਏ ਨਹੀਂ ਦੇਰੀ ॥
Tela chataki dadhi mishrita bhashavali teri Kripa kijiye bhairava karie nahim deri
ਅਰਥ:ਤੇਲ, ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਸਿੰਦੂਰ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਪ ਦਾ ਭੋਗ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਭੈਰਵ, ਤੇ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।
ਪਾਂਵ ਘੁਂਘਰੂ ਬਾਜਤ ਅਰੁ ਡਮਰੂ ਦਮਕਾਵਤ । ਬਟੁਕਨਾਥ ਬਨ ਬਾਲਕ ਜਨ ਮਨ ਹਰਸ਼ਾਵਤ ॥
Panva ghungharu bajata aru damaru damakavata Batukanatha bana balaka jana mana harashavata
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਗਰੂ ਵੱਜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਡਮਰੂ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਬਾਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਟੁਕ ਨਾਥ ਬਣ ਕੇ ਆਪ ਹਰ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਬਟੁਕਨਾਥ ਜੀ ਕੀ ਆਰਤੀ ਜੋ ਕੋਈ ਨਰ ਗਾਵੇ । ਕਹੇ ਧਰਨੀਧਰ ਨਰ ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪਾਵੇ ॥
Batukanatha ji ki arati jo koi nara gave Kahe dharanidhara nara manavamchhita phala pave
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਬਟੁਕ ਨਾਥ ਦੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਧਰਣੀਧਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਿਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Kaal Bhairav Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਕਾਲ ਭੈਰਵ — ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਗਰ ਰਾਖੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ — ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਡਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ, ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਰਾਹੂ/ਕੇਤੂ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੈਰਵ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਕਾਲਾਸ਼ਟਮੀ (ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ) ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਅਸ਼ਟਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚੌਮੁਖੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਆਰਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਹੌਸਲਾ, ਨਿਡਰਤਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ (ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ) ਦੀ ਛੇਤੀ ਪੂਰਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Kaal Bhairav Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਚੌਮੁਖੀ (ਚਾਰ ਮੁਖ ਵਾਲਾ) ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਦਹੀਂ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼੍ਵਾਨ (ਭੈਰਵ ਦਾ ਵਾਹਨ) ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਅਸ਼ਟਕਮ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਦੀਵਾ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਆਰਤੀ ਕਰੋ। ਭੈਰਵ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਕਾਲਾਸ਼ਟਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Kaal Bhairav Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ