ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ
Shiv Chalisa in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਚੌਪਾਈਆਂ ਦਾ ਭਗਤੀ-ਗਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵਯ ਰੂਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Hindu devotional tradition · Unknown (attributed to devotional folk tradition) · Medieval period
ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਚਾਲੀਸਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਰਚਨਹਾਰ ਬਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਤਪੱਸਵੀ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਕਰੁਣਾਮਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਉਗ੍ਰ। ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਨਾਚ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਹਲਾਹਲ ਜ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਨਾ ਦੇਵ ਨਾ ਦੈਂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਾਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਿਆ। ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਨੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ — ਇਸੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨੀਲਕੰਠ ਪਿਆ। ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਇਹ ਆਤਮ-ਬਲੀਦਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
॥ ਦੋਹਾ ॥ ਜਯ ਗਣੇਸ਼ ਗਿਰਿਜਾ ਸੁਵਨ, ਮਂਗਲ ਮੂਲ ਸੁਜਾਨ। ਕਹਤ ਅਯੋਧ੍ਯਾਦਾਸ ਤੁਮ, ਦੇਹੁ ਅਭਯ ਵਰਦਾਨ॥
|| Doha || Jai Ganesh Girija Suvan, Mangal Mool Sujaan Kahat Ayodhyadas Tum, Dehu Abhay Vardaan
ਅਰਥ:ਆਰੰਭਕ ਦੋਹਾ: ਗਿਰਿਜਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਜੈ, ਸਮੂਹ ਮੰਗਲ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਮੂਲ। ਅਯੋਧਿਆਦਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿਓ।
॥ ਚੌਪਾਈ ॥ ਜਯ ਗਿਰਿਜਾ ਪਤਿ ਦੀਨਦਯਾਲਾ। ਸਦਾ ਕਰਤ ਸਨ੍ਤਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ॥
|| Chaupai || Jai Girijapati Deendayala Sada Karat Santan Pratipala
ਅਰਥ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਜੈ, ਦੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਯਾਲੂ। ਆਪ ਸਦਾ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਭਾਲ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਸੋਹਤ ਨੀਕੇ। ਕਾਨਨ ਕੁਣ੍ਡਲ ਨਾਗਫਨੀ ਕੇ॥
Bhal Chandrama Sohat Neeke Kanan Kundal Nagphani Ke
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਅਰਧਚੰਦਰ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣ ਹਨ।
ਅਂਗ ਗੌਰ ਸ਼ਿਰ ਗਂਗ ਬਹਾਯੇ। ਮੁਣ੍ਡਮਾਲ ਤਨ ਛਾਰ ਲਗਾਯੇ॥
Ang Gaur Shir Gang Bahaye Mundmal Tan Chhar Lagaye
ਅਰਥ:ਆਪ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੌਰ ਹੈ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਆਪ ਮੁੰਡਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਖਾਲ ਬਾਘਮ੍ਬਰ ਸੋਹੇ। ਛਵਿ ਕੋ ਦੇਖ ਨਾਗ ਮੁਨਿ ਮੋਹੇ॥
Vastra Khal Baghambr Sohe Chhavi Ko Dekh Naag Muni Mohe
ਅਰਥ:ਆਪ ਵਿਆਘਰ-ਚਰਮ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ। ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸੱਪ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੈਨਾ ਮਾਤੁ ਕੀ ਹਵੈ ਦੁਲਾਰੀ। ਵਾਮ ਅਂਗ ਸੋਹਤ ਛਵਿ ਨ੍ਯਾਰੀ॥
Maina Matu Ki Havai Dulari Vam Ang Sohat Chhavi Nyari
ਅਰਥ:ਮੈਨਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਨੁਪਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਆਪ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬਿਰਾਜਦੀ ਹੈ।
ਕਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੋਹਤ ਛਵਿ ਭਾਰੀ। ਕਰਤ ਸਦਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨ ਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰੀ॥
Kar Trishul Sohat Chhavi Bhari Karat Sada Shatrun Kshayakari
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾਯਮਾਨ ਹੈ। ਆਪ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮੂਹ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਨਨ੍ਦਿ ਗਣੇਸ਼ ਸੋਹਤ ਤਹਂ ਕੈਸੇ। ਸਾਗਰ ਮਧ੍ਯ ਕਮਲ ਹੈਂ ਜੈਸੇ॥
Nandi Ganesh Sohat Tahan Kaise Sagar Madhya Kamal Hain Jaise
ਅਰਥ:ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਆਪ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਲ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ ਸ਼੍ਯਾਮ ਔਰ ਗਣਰਾਊ। ਯਾ ਛਵਿ ਕੋ ਕਹਿ ਜਾਤ ਨ ਕਾਊ॥
Kartik Shyam Aur Ganrau Ya Chhavi Ko Kahi Jaat Na Kau
ਅਰਥ:ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ — ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਦੇਵਨ ਜਬਹੀਂ ਜਾਯ ਪੁਕਾਰਾ। ਤਬਹੀਂ ਦੁਖ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪ ਨਿਵਾਰਾ॥
Devan Jabahi Jaay Pukara Tabahi Dukh Prabhu Aap Nivara
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਕਿਯਾ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤਾਰਕ ਭਾਰੀ। ਦੇਵਨ ਸਬ ਮਿਲਿ ਤੁਮਹਿਂ ਜੁਹਾਰੀ॥
Kiya Upadrav Tarak Bhari Devan Sab Mili Tumhi Juhari
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਤਾਰਕ ਦੈਤ ਨੇ ਮਹਾ ਉਤਪਾਤ ਮਚਾਇਆ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਆਏ।
ਤੁਰਤ ਸ਼ਡਾਨਨ ਆਪ ਪਠਾਯਊ। ਲਵਨਿਮੇਸ਼ ਮਹਂ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਯਊ॥
Turat Shadanan Aap Pathayau Lav Nimesh Mahan Maari Girayau
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਛੇ-ਮੁਖ ਪੁੱਤਰ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਪਲਕ ਝਪਕਦੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪ ਜਲਨ੍ਧਰ ਅਸੁਰ ਸਂਹਾਰਾ। ਸੁਯਸ਼ ਤੁਮ੍ਹਾਰ ਵਿਦਿਤ ਸਂਸਾਰਾ॥
Aap Jalandhar Asur Samhara Suyash Tumhar Vidit Sansara
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਜਲੰਧਰ ਦੈਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਸਨ ਯੁਦ੍ਧ ਮਚਾਈ। ਸਬਹਿਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਲੀਨ ਬਚਾਈ॥
Tripurasur San Yuddh Machai Sabhi Kripa Kari Leen Bachai
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਦੈਤ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕਿਯਾ ਤਪਹਿਂ ਭਾਗੀਰਥ ਭਾਰੀ। ਪੁਰਬ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਤਾਸੁ ਪੁਰਾਰੀ॥
Kiya Tapahi Bhagirath Bhari Purab Pratigya Tasu Purari
ਅਰਥ:ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਮਹਾ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਦਾਨਿਨ ਮਹਂ ਤੁਮ ਸਮ ਕੋਉ ਨਾਹੀਂ। ਸੇਵਕ ਸ੍ਤੁਤਿ ਕਰਤ ਸਦਾਹੀਂ॥
Danin Mahan Tum Sam Kou Nahin Sevak Stuti Karat Sadahin
ਅਰਥ:ਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਪ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਆਪ ਦੇ ਭਗਤ ਸਦਾ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦ ਨਾਮ ਮਹਿਮਾ ਤਵ ਗਾਈਂ। ਅਕਥ ਅਨਾਦਿ ਭੇਦ ਨਹਿਂ ਪਾਈਂ॥
Ved Naam Mahima Tav Gayin Akath Anadi Bhed Nahin Payin
ਅਰਥ:ਵੇਦ ਆਪ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਨਿਰਵਚਨੀਯ, ਅਨਾਦਿ — ਉਹ ਆਪ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ।
ਪ੍ਰਗਟ ਉਦਧਿ ਮਂਥਨ ਮੇਂ ਜ੍ਵਾਲਾ। ਜਰਤ ਸੁਰਾਸੁਰ ਭਏ ਬਿਹਾਲਾ॥
Pragat Udadhi Manthan Mein Jwala Jarat Surasur Bhaye Bihala
ਅਰਥ:ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਸਮੇਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ ਨਿਕਲਿਆ। ਬਲਦੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦੈਤ ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਉੱਠੇ।
ਕੀਨ੍ਹ ਦਯਾ ਤਹਂ ਕਰੀ ਸਹਾਈ। ਨੀਲਕਂਠ ਤਬ ਨਾਮ ਕਹਾਈ॥
Keenh Daya Tahan Kari Sahai Neelkanth Tab Naam Kahai
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਦਯਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਆਪ ਨੀਲਕੰਠ ਅਖਵਾਏ।
ਪੂਜਨ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰ ਜਬ ਕੀਨ੍ਹਾ। ਜੀਤ ਕੇ ਲਂਕ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀਨ੍ਹਾ॥
Poojan Ramchandra Jab Keenha Jeet Ke Lanka Vibheeshan Deenha
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਕਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸਹਸ ਕਮਲ ਮੇਂ ਹੋ ਰਹੇ ਧਾਰੀ। ਕੀਨ੍ਹ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਤਬਹਿਂ ਪੁਰਾਰੀ॥
Sahas Kamal Mein Ho Rahe Dhari Keenh Pariksha Tabahi Purari
ਅਰਥ:ਰਾਮ ਆਪ ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਕਮਲ ਅਰਪਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਦ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ।
ਏਕ ਕਮਲ ਪ੍ਰਭੁ ਰਾਖੇਉ ਜੋਈ। ਕਮਲ ਨਯਨ ਪੂਜਨ ਚਹਂ ਸੋਈ॥
Ek Kamal Prabhu Rakheu Joi Kamal Nayan Poojan Chaha Soi
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮਲ ਛੁਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਨੇਤਰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।
ਕਠਿਨ ਭਕ੍ਤਿ ਦੇਖੀ ਪ੍ਰਭੁ ਸ਼ਂਕਰ। ਭਏ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਦਿਏ ਇਚ੍ਛਿਤ ਵਰ॥
Kathin Bhakti Dekhi Prabhu Shankar Bhaye Prasanna Diye Ichchhit Var
ਅਰਥ:ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਗਾੜ੍ਹ ਭਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਯ ਜਯ ਜਯ ਅਨਨ੍ਤ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਕਰਤ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਬਕੇ ਘਟਵਾਸੀ॥
Jai Jai Jai Anant Avinashi Karat Kripa Sabke Ghatvasi
ਅਰਥ:ਜੈ, ਜੈ, ਜੈ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ! ਆਪ ਸਭ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਦੁਸ਼੍ਟ ਸਕਲ ਮੋਹਿਂ ਨਿਤ ਸਤਾਵੈਂ। ਭ੍ਰਮਤ ਰਹਉਂ ਮੋਹਿਂ ਚੈਨ ਨ ਆਵੈ॥
Dusht Sakal Mohi Nit Satavain Bhramat Rahau Mohi Chain Na Aavai
ਅਰਥ:ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਿਨਾਂ ਬੇਚੈਨ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿ ਮੈਂ ਨਾਥ ਪੁਕਾਰੋ। ਯਹਿ ਅਵਸਰ ਮੋਹਿਂ ਆਨ ਉਬਾਰੋ॥
Trahi Trahi Main Naath Pukaro Yahi Avasar Mohi Aan Ubaro
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ — ਬਚਾਓ, ਬਚਾਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਸੇ ਪਲ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰੋ।
ਲੈ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨ ਕੋ ਮਾਰੋ। ਸਂਕਟ ਸੇ ਮੋਹਿਂ ਆਨ ਉਬਾਰੋ॥
Lai Trishul Shatrun Ko Maro Sankat Se Mohi Aan Ubaro
ਅਰਥ:ਆਪਣਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਉਠਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਬ ਕੋਈ। ਸਂਕਟ ਮੇਂ ਪੂਛਤ ਨਹਿਂ ਕੋਈ॥
Maat Pita Bhrata Sab Koi Sankat Mein Poochhat Nahin Koi
ਅਰਥ:ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ — ਸਾਰੇ — ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ੍ਵਾਮੀ ਏਕ ਹੈ ਆਸ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ। ਆਯ ਹਰਹੁ ਅਬ ਸਂਕਟ ਭਾਰੀ॥
Swami Ek Hai Aas Tumhari Aay Harahu Ab Sankat Bhari
ਅਰਥ:ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਆਸ ਆਪ ਹੀ ਹੋ। ਹੁਣ ਆ ਕੇ ਇਸ ਮਹਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਧਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਰੋ ਕੈਲਾਸ਼ ਹੈ ਭਾਰੀ। ਸਬ ਜਗ ਜਾਨਤ ਸੁਨ੍ਦਰ ਨ੍ਯਾਰੀ॥
Dham Tumharo Kailash Hai Bhari Sab Jag Janat Sundar Nyari
ਅਰਥ:ਆਪ ਦਾ ਧਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੈਲਾਸ਼ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਅਨੁਪਮ ਸ਼ੋਭਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦੀ ਭ੍ਰਿਂਗੀ ਸਦਾ ਸੋਹਾਰੀ। ਕਰਤ ਭਜਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸੁਕੁਮਾਰੀ॥
Nandi Bhringi Sada Sohari Karat Bhajan Brahm Sukumari
ਅਰਥ:ਉੱਥੇ ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਸਦਾ ਆਨੰਦਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਂਚਨ ਕੁਣ੍ਡਲ ਕਰ੍ਣਨ ਸ਼ੋਭੇ। ਦੇਵਤਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕੋ ਅਤਿ ਲੋਭੇ॥
Kanchan Kundal Karnan Shobhe Devta Darshan Ko Ati Lobhe
ਅਰਥ:ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਆਪ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਤੁਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨ ਚਿਤ ਹੋਇ ਸ਼ਮ੍ਭੁ ਸ਼ੂਲਾ। ਬਾਂਟ ਦੇ ਸਬਕੋ ਅਮਰ ਫਲਾ॥
Prasanna Chit Hoi Shambhu Shoola Bant De Sabko Amar Phala
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਵੰਡਦੇ ਹਨ।
ਨਾਗਪਾਸ਼ ਲਪੇਟ ਸ਼ਰੀਰਾ। ਐਸੇ ਸ਼ੋਭਿਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਵੀਰਾ॥
Nagpash Lapet Sharira Aise Shobhit Tripurari Veera
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਲਿਪਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ, ਆਪ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਕਰਤ ਸਦਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨ ਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰੀ। ਦੇਵਤਾਓਂ ਕੇ ਸਦਾ ਸੁਖਕਾਰੀ॥
Karat Sada Shatrun Kshayakari Devtaon Ke Sada Sukhkari
ਅਰਥ:ਆਪ ਸਦਾ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਆਪ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਜੋ ਕੋਈ ਗਾਵੇ। ਸਬ ਸੁਖ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਘਰ ਆਵੇ॥
Shiv Chalisa Jo Koi Gaave Sab Sukh Sampatti Ghar Aave
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਸਮੂਹ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਸ਼ੀ ਮੇਂ ਵਿਰਾਜਤ ਸ਼ਮ੍ਭੁ ਸ਼ਂਕਰ। ਆਰਤੀ ਹੋਤ ਸਦਾ ਜਯ ਕਰ॥
Kashi Mein Virajat Shambhu Shankar Aarti Hot Sada Jai Kar
ਅਰਥ:ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਬਿਰਾਜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਸਦਾ ਵਿਜੈ-ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥ ਦਰਬਾਰ ਹੈ ਭਾਰੀ। ਜਹਾਂ ਬਸਤ ਤੀਨੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ॥
Vishwanath Darbar Hai Bhari Jahan Basat Teeno Tripurari
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਅਤਿ ਭਵ੍ਯ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਨਾਥ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਸ਼ਰਥ ਏਕ ਅਚਮ੍ਭੋ ਦੇਖਾ। ਸ਼ਮ੍ਭੁ ਵਿਵਾਹ ਮਨੋਹਰ ਪੇਖਾ॥
Dashrath Ek Achambho Dekha Shambhu Vivah Manohar Pekha
ਅਰਥ:ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਵੇਖਿਆ — ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਵਿਆਹ।
ਸੁਨ੍ਦਰਦਾਸ ਜ੍ਞਾਨ ਨਹਿਂ ਪਾਯੋ। ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਅਲ੍ਪ ਬਨਾਯੋ॥
Sundardas Gyan Nahin Payo Shiv Chalisa Alp Banayo
ਅਰਥ:ਸੁੰਦਰਦਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਨਮ੍ਰ ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਰਚੀ।
ਜੋ ਯਹ ਪਢ़ੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਪੂਜਾ। ਉਸਕੀ ਕਠਿਨ ਕਭੀ ਨਹਿਂ ਦੂਜਾ॥
Jo Yah Padhe Maheshwar Pooja Uski Kathin Kabhi Nahin Dooja
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇਹ ਪੂਜਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਦੇ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
॥ ਦੋਹਾ ॥ ਮਂਤ੍ਰ ਤਂਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨ ਕੇ ਜੋ ਕੁਛ ਹੋਵੇ ਸਾਰ। ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ ਸਤ੍ਯ ਹੈ ਸ਼ਿਵ ਕਾ ਨਾਮ ਅਪਾਰ॥
|| Doha || Mantra Tantra Vigyan Ke Jo Kuchh Hove Saar Shiv Shiv Shiv Satya Hai Shiv Ka Naam Apaar
ਅਰਥ:ਸਮਾਪਨ ਦੋਹਾ: ਸਮੂਹ ਮੰਤਰ, ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ — ਜੋ ਵੀ ਸਾਰ ਹੈ — ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੰਤ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Shiv Chalisa ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੋਮਵਾਰ, ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਚੌਪਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅੜਚਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਆਦਰਸ਼ ਜੋੜੀ ਹਨ)
ਨਿਯਮਤ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਪਾਠ ਸਾਧਕ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
Shiv Chalisa ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅੱਗੇ ਬੈਠੋ। ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਬਿਲਪੱਤਰ ਅਤੇ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 11 ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ (ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ) ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਖ਼ਾਸ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਭਗਤੀ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਦਾ 108 ਵਾਰ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Shiv Chalisa ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ