శివ చాలీసా
Shiv Chalisa in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
శివ చాలీసా భగవాన్ శివుని స్తుతిలో నలభై చౌపాయీల భక్తిగానం, ఇది ఆయన దివ్యరూపం, కుటుంబం, భక్తులను రక్షించే లీలలను వర్ణిస్తుంది. దీని పారాయణం శివుని అనుగ్రహాన్ని, మనశ్శాంతిని, సంకటాల నుండి రక్షణను ప్రసాదిస్తుంది.
మూలం & కథ
Hindu devotional tradition · Unknown (attributed to devotional folk tradition) · Medieval period
శివ చాలీసా తులసీదాస్ ప్రచారం చేసిన చాలీసా సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తుంది, కానీ దాని నిర్దిష్ట రచయిత గురించి అభిప్రాయభేదాలున్నాయి. ఇది భగవాన్ శివుని ఆయన సంపూర్ణ రూపంలో వర్ణిస్తుంది — గృహస్థుడైన తపస్వి, సృష్టికర్త అయిన సంహారకుడు, కరుణామయుడైన ఉగ్రుడు. దీని కథ శివ పురాణం నుండి తీసుకోబడింది, ఇందులో త్రిపురాసుర సంహారం, సముద్ర మథనంలో ఆయన పాత్ర, సృష్టి-సంహారాల ఆయన శాశ్వత నృత్యం ప్రస్తావించబడ్డాయి.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
సముద్ర మథన సమయంలో హాలాహల విషం ఉద్భవించి సమస్త సృష్టిని నశింపజేయబోయినప్పుడు, దేవతలూ రాక్షసులూ దానిని నిలువరించలేకపోయారని శివ పురాణం వర్ణిస్తుంది. భగవాన్ శివుడు విశ్వాన్ని రక్షించేందుకు ఆ విషమంతా త్రాగివేశారు. అది శరీరంలోకి ప్రవేశించకుండా పార్వతీదేవి ఆయన కంఠాన్ని నొక్కిపట్టడంతో ఆయన కంఠం నీలంగా మారింది — అందుకే ఆయనకు నీలకంఠుడనే పేరు వచ్చింది. సమస్త సృష్టి కోసం చేసిన ఈ ఆత్మత్యాగం శివుని కరుణకు పరమ నిదర్శనం.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
॥ దోహా ॥ జయ గణేశ గిరిజా సువన, మంగల మూల సుజాన। కహత అయోధ్యాదాస తుమ, దేహు అభయ వరదాన॥
|| Doha || Jai Ganesh Girija Suvan, Mangal Mool Sujaan Kahat Ayodhyadas Tum, Dehu Abhay Vardaan
అర్థం:ప్రారంభ దోహా: గిరిజా (పార్వతి) పుత్రుడు గణేశునికి జయము, సమస్త మంగళానికి విజ్ఞానమూలమైనవాడు. అయోధ్యాదాసు చెప్పుచున్నాడు — మాకు అభయ వరమును అనుగ్రహించుము.
॥ చౌపాఈ ॥ జయ గిరిజా పతి దీనదయాలా। సదా కరత సన్తన ప్రతిపాలా॥
|| Chaupai || Jai Girijapati Deendayala Sada Karat Santan Pratipala
అర్థం:పార్వతీ పతికి జయము, దీనుల పట్ల కరుణామయుడు. మీరు సదా సాధువులను రక్షిస్తారు.
భాల చన్ద్రమా సోహత నీకే। కానన కుణ్డల నాగఫనీ కే॥
Bhal Chandrama Sohat Neeke Kanan Kundal Nagphani Ke
అర్థం:మీ నుదుటిపై అర్ధచంద్రుడు అందంగా శోభిల్లుతాడు. మీ కుండలాలు సర్ప ఫణాలు.
అంగ గౌర శిర గంగ బహాయే। ముణ్డమాల తన ఛార లగాయే॥
Ang Gaur Shir Gang Bahaye Mundmal Tan Chhar Lagaye
అర్థం:మీ శరీరం గౌరవర్ణం, తల నుండి గంగ ప్రవహిస్తుంది. మీరు ముండమాల ధరించి శరీరంపై భస్మం పూసుకుంటారు.
వస్త్ర ఖాల బాఘమ్బర సోహే। ఛవి కో దేఖ నాగ ముని మోహే॥
Vastra Khal Baghambr Sohe Chhavi Ko Dekh Naag Muni Mohe
అర్థం:మీరు పులిచర్మంతో అలంకరించబడ్డారు. మీ శోభను చూసి సర్పాలు, మునులు కూడా మోహితులవుతారు.
మైనా మాతు కీ హవై దులారీ। వామ అంగ సోహత ఛవి న్యారీ॥
Maina Matu Ki Havai Dulari Vam Ang Sohat Chhavi Nyari
అర్థం:మైన ప్రియ పుత్రిక పార్వతి అనుపమ శోభతో మీ వామ భాగంలో కూర్చుంటుంది.
కర త్రిశూల సోహత ఛవి భారీ। కరత సదా శత్రున క్షయకారీ॥
Kar Trishul Sohat Chhavi Bhari Karat Sada Shatrun Kshayakari
అర్థం:మీ చేతిలోని త్రిశూలం అత్యంత శోభాయమానంగా ఉంటుంది. మీరు నిరంతరం సమస్త శత్రువులను నశింపజేస్తారు.
నన్ది గణేశ సోహత తహం కైసే। సాగర మధ్య కమల హైం జైసే॥
Nandi Ganesh Sohat Tahan Kaise Sagar Madhya Kamal Hain Jaise
అర్థం:నంది, గణేశుడు మీ ప్రక్కన కూర్చుంటారు, సాగర మధ్యంలో కమలాల వలె.
కార్తిక శ్యామ ఔర గణరాఊ। యా ఛవి కో కహి జాత న కాఊ॥
Kartik Shyam Aur Ganrau Ya Chhavi Ko Kahi Jaat Na Kau
అర్థం:శ్యామవర్ణ కార్తికేయుడు, గణేశుడు — ఈ దివ్య దర్శనాన్ని ఎవరూ వర్ణించలేరు.
దేవన జబహీం జాయ పుకారా। తబహీం దుఖ ప్రభు ఆప నివారా॥
Devan Jabahi Jaay Pukara Tabahi Dukh Prabhu Aap Nivara
అర్థం:దేవతలు ఏడుస్తూ మీ వద్దకు వచ్చినప్పుడల్లా, మీరు వెంటనే వారి దుఃఖాలను తొలగిస్తారు.
కియా ఉపద్రవ తారక భారీ। దేవన సబ మిలి తుమహిం జుహారీ॥
Kiya Upadrav Tarak Bhari Devan Sab Mili Tumhi Juhari
అర్థం:తారక దైత్యుడు మహా ఉత్పాతం చేసినప్పుడు, దేవతలందరూ కలిసి మిమ్మల్ని ప్రార్థించడానికి వచ్చారు.
తురత షడానన ఆప పఠాయఊ। లవనిమేష మహం మారి గిరాయఊ॥
Turat Shadanan Aap Pathayau Lav Nimesh Mahan Maari Girayau
అర్థం:మీరు వెంటనే మీ షణ్ముఖ పుత్రుడిని (కార్తికేయుడిని) పంపారు. రెప్పపాటులో అతడు దైత్యుడిని వధించి కూల్చాడు.
ఆప జలన్ధర అసుర సంహారా। సుయశ తుమ్హార విదిత సంసారా॥
Aap Jalandhar Asur Samhara Suyash Tumhar Vidit Sansara
అర్థం:మీరు స్వయంగా జలంధర దైత్యుడిని నశింపజేశారు. మీ మహిమ సమస్త విశ్వంలో ప్రసిద్ధం.
త్రిపురాసుర సన యుద్ధ మచాఈ। సబహిం కృపా కరి లీన బచాఈ॥
Tripurasur San Yuddh Machai Sabhi Kripa Kari Leen Bachai
అర్థం:మీరు త్రిపురాసుర దైత్యునితో యుద్ధం చేశారు. మీ కృపతో మీరు అందరినీ రక్షించారు.
కియా తపహిం భాగీరథ భారీ। పురబ ప్రతిజ్ఞా తాసు పురారీ॥
Kiya Tapahi Bhagirath Bhari Purab Pratigya Tasu Purari
అర్థం:భగీరథుడు మహా తపస్సు చేశాడు. ఓ ప్రభూ, మీరు అతని ప్రాచీన వ్రతాన్ని పూర్తి చేశారు.
దానిన మహం తుమ సమ కోఉ నాహీం। సేవక స్తుతి కరత సదాహీం॥
Danin Mahan Tum Sam Kou Nahin Sevak Stuti Karat Sadahin
అర్థం:దాతలలో ఎవరూ మీకు సాటిరారు. మీ భక్తులు సదా మీ స్తుతిని గానం చేస్తారు.
వేద నామ మహిమా తవ గాఈం। అకథ అనాది భేద నహిం పాఈం॥
Ved Naam Mahima Tav Gayin Akath Anadi Bhed Nahin Payin
అర్థం:వేదాలు మీ నామ మహిమను గానం చేస్తాయి. అనిర్వచనీయుడు, అనాదుడు — వారు మీ రహస్యాన్ని గ్రహించలేరు.
ప్రగట ఉదధి మంథన మేం జ్వాలా। జరత సురాసుర భఏ బిహాలా॥
Pragat Udadhi Manthan Mein Jwala Jarat Surasur Bhaye Bihala
అర్థం:సముద్ర మథన సమయంలో భయంకర విషం ఉద్భవించింది. మండుతున్న విషంతో దేవతలు, దైత్యులు ఇద్దరూ వ్యాకులపడ్డారు.
కీన్హ దయా తహం కరీ సహాఈ। నీలకంఠ తబ నామ కహాఈ॥
Keenh Daya Tahan Kari Sahai Neelkanth Tab Naam Kahai
అర్థం:మీరు దయ చూపి వారికి సహాయం చేశారు. అప్పుడు మీరు నీలకంఠుడని పిలవబడ్డారు.
పూజన రామచన్ద్ర జబ కీన్హా। జీత కే లంక విభీషణ దీన్హా॥
Poojan Ramchandra Jab Keenha Jeet Ke Lanka Vibheeshan Deenha
అర్థం:భగవాన్ రామచంద్రుడు మీ పూజ చేసినప్పుడు, లంకను జయించి విభీషణునికి ఇచ్చాడు.
సహస కమల మేం హో రహే ధారీ। కీన్హ పరీక్షా తబహిం పురారీ॥
Sahas Kamal Mein Ho Rahe Dhari Keenh Pariksha Tabahi Purari
అర్థం:రాముడు మీకు సహస్ర కమలాలు అర్పిస్తున్నాడు. అప్పుడు ఓ ప్రభూ, మీరు అతని భక్తిని పరీక్షించారు.
ఏక కమల ప్రభు రాఖేఉ జోఈ। కమల నయన పూజన చహం సోఈ॥
Ek Kamal Prabhu Rakheu Joi Kamal Nayan Poojan Chaha Soi
అర్థం:మీరు ఒక కమలాన్ని దాచారు. రాముడు దాని స్థానంలో తన కమల-సదృశ నేత్రాన్ని అర్పించాడు.
కఠిన భక్తి దేఖీ ప్రభు శంకర। భఏ ప్రసన్న దిఏ ఇచ్ఛిత వర॥
Kathin Bhakti Dekhi Prabhu Shankar Bhaye Prasanna Diye Ichchhit Var
అర్థం:అంత గాఢ భక్తిని చూసి భగవాన్ శంకరుడు ప్రసన్నుడై అతనికి కోరిన వరమిచ్చాడు.
జయ జయ జయ అనన్త అవినాశీ। కరత కృపా సబకే ఘటవాసీ॥
Jai Jai Jai Anant Avinashi Karat Kripa Sabke Ghatvasi
అర్థం:జయ, జయ, జయ అనంత, అవినాశీ! మీరు అందరి హృదయాలలో నివసిస్తూ అందరిపై కృప కురిపిస్తారు.
దుష్ట సకల మోహిం నిత సతావైం। భ్రమత రహఉం మోహిం చైన న ఆవై॥
Dusht Sakal Mohi Nit Satavain Bhramat Rahau Mohi Chain Na Aavai
అర్థం:దుష్టులు నన్ను నిరంతరం బాధిస్తారు. నేను శాంతి లేక చంచలంగా తిరుగుతున్నాను.
త్రాహి త్రాహి మైం నాథ పుకారో। యహి అవసర మోహిం ఆన ఉబారో॥
Trahi Trahi Main Naath Pukaro Yahi Avasar Mohi Aan Ubaro
అర్థం:నేను అరుస్తున్నాను — కాపాడు, కాపాడు, ఓ ప్రభూ! ఈ క్షణంలోనే వచ్చి నన్ను ఉద్ధరించు.
లై త్రిశూల శత్రున కో మారో। సంకట సే మోహిం ఆన ఉబారో॥
Lai Trishul Shatrun Ko Maro Sankat Se Mohi Aan Ubaro
అర్థం:మీ త్రిశూలాన్ని ఎత్తి నా శత్రువులను నశింపజేయు. ఈ సంకటం నుండి నన్ను రక్షించు.
మాత పితా భ్రాతా సబ కోఈ। సంకట మేం పూఛత నహిం కోఈ॥
Maat Pita Bhrata Sab Koi Sankat Mein Poochhat Nahin Koi
అర్థం:తల్లి, తండ్రి, సోదరులు — అందరూ — కష్ట సమయంలో ఎవరూ నా గురించి అడగరు.
స్వామీ ఏక హై ఆస తుమ్హారీ। ఆయ హరహు అబ సంకట భారీ॥
Swami Ek Hai Aas Tumhari Aay Harahu Ab Sankat Bhari
అర్థం:ఓ ప్రభూ, నా ఏకైక ఆశ మీరే. ఇప్పుడే వచ్చి ఈ మహా కష్టాన్ని తొలగించు.
ధామ తుమ్హారో కైలాశ హై భారీ। సబ జగ జానత సున్దర న్యారీ॥
Dham Tumharo Kailash Hai Bhari Sab Jag Janat Sundar Nyari
అర్థం:మీ నివాసం విశాల కైలాసం. సమస్త ప్రపంచం దాని అనుపమ శోభను ఎరుగును.
నన్దీ భృంగీ సదా సోహారీ। కరత భజన బ్రహ్మ సుకుమారీ॥
Nandi Bhringi Sada Sohari Karat Bhajan Brahm Sukumari
అర్థం:అక్కడ నంది, భృంగి సదా ఆనందంగా ఉంటారు. బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు పూజ చేస్తారు.
కంచన కుణ్డల కర్ణన శోభే। దేవతా దర్శన కో అతి లోభే॥
Kanchan Kundal Karnan Shobhe Devta Darshan Ko Ati Lobhe
అర్థం:స్వర్ణ కుండలాలు మీ చెవులలో అందంగా శోభిల్లుతాయి. దేవతలు మీ దర్శనానికి ఆతురంగా ఉంటారు.
ప్రసన్న చిత హోఇ శమ్భు శూలా। బాంట దే సబకో అమర ఫలా॥
Prasanna Chit Hoi Shambhu Shoola Bant De Sabko Amar Phala
అర్థం:భగవాన్ శంభు హృదయంలో ప్రసన్నుడైనప్పుడు, అందరికీ అమృత ఫలాన్ని పంచుతాడు.
నాగపాశ లపేట శరీరా। ఐసే శోభిత త్రిపురారీ వీరా॥
Nagpash Lapet Sharira Aise Shobhit Tripurari Veera
అర్థం:మీ శరీరంపై సర్పాలు చుట్టుకుని ఉంటాయి. అలా అలంకరించబడి, ఓ వీర త్రిపురారీ, మీరు ప్రకాశిస్తారు.
కరత సదా శత్రున క్షయకారీ। దేవతాఓం కే సదా సుఖకారీ॥
Karat Sada Shatrun Kshayakari Devtaon Ke Sada Sukhkari
అర్థం:మీరు సదా శత్రువులను నశింపజేస్తారు. మీరు సదా దేవతలకు సుఖాన్ని కలిగిస్తారు.
శివ చాలీసా జో కోఈ గావే। సబ సుఖ సమ్పత్తి ఘర ఆవే॥
Shiv Chalisa Jo Koi Gaave Sab Sukh Sampatti Ghar Aave
అర్థం:ఎవరైతే ఈ శివ చాలీసాను గానం చేస్తారో, వారి ఇంటికి సమస్త సుఖం, సమృద్ధి వస్తుంది.
కాశీ మేం విరాజత శమ్భు శంకర। ఆరతీ హోత సదా జయ కర॥
Kashi Mein Virajat Shambhu Shankar Aarti Hot Sada Jai Kar
అర్థం:కాశీలో భగవాన్ శంభు శంకరుడు నివసిస్తాడు. ఆయన ఆరతి సదా విజయోత్సవంతో జరుగుతుంది.
విశ్వనాథ దరబార హై భారీ। జహాం బసత తీనోం త్రిపురారీ॥
Vishwanath Darbar Hai Bhari Jahan Basat Teeno Tripurari
అర్థం:విశ్వనాథుని దర్బారు అత్యంత భవ్యమైనది. అక్కడ త్రిలోకనాథుడు నివసిస్తాడు.
దశరథ ఏక అచమ్భో దేఖా। శమ్భు వివాహ మనోహర పేఖా॥
Dashrath Ek Achambho Dekha Shambhu Vivah Manohar Pekha
అర్థం:దశరథుడు ఒక అద్భుత దృశ్యాన్ని చూశాడు — భగవాన్ శంభు అందమైన, మనోహర వివాహం.
సున్దరదాస జ్ఞాన నహిం పాయో। శివ చాలీసా అల్ప బనాయో॥
Sundardas Gyan Nahin Payo Shiv Chalisa Alp Banayo
అర్థం:సుందరదాసు తనకు పూర్ణ జ్ఞానం లభించలేదని చెప్పి, ఈ వినమ్ర శివ చాలీసాను రచించాడు.
జో యహ పఢ़ే మహేశ్వర పూజా। ఉసకీ కఠిన కభీ నహిం దూజా॥
Jo Yah Padhe Maheshwar Pooja Uski Kathin Kabhi Nahin Dooja
అర్థం:ఎవరైతే మహేశ్వరుని ఈ పూజను చదువుతారో, వారిని ఏ కష్టం ఎన్నడూ తాకలేదు.
॥ దోహా ॥ మంత్ర తంత్ర విజ్ఞాన కే జో కుఛ హోవే సార। శివ శివ శివ సత్య హై శివ కా నామ అపార॥
|| Doha || Mantra Tantra Vigyan Ke Jo Kuchh Hove Saar Shiv Shiv Shiv Satya Hai Shiv Ka Naam Apaar
అర్థం:ముగింపు దోహా: సమస్త మంత్ర, తంత్ర, విద్యలలో — ఏ సారం ఉన్నదో — శివ, శివ, శివయే సత్యం. శివుని నామం అనంతం.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Shiv Chalisa పారాయణ ప్రయోజనాలు
భగవాన్ శివుని సంపూర్ణ అనుగ్రహాన్ని, రక్షణను ఆవాహన చేస్తుంది
సోమవారం, మహాశివరాత్రి, శ్రావణ మాసంలో ప్రత్యేకంగా ఫలప్రదం
మనశ్శాంతిని కలిగించి కోపాన్ని, ప్రతికూల భావాలను తొలగిస్తుంది
చౌపాయీలలో వర్ణించినట్లు శత్రువులను, అడ్డంకులను నశింపజేస్తుంది
దాంపత్య జీవితంలో సామరస్యాన్ని కలిగిస్తుంది (శివ-పార్వతులు ఆదర్శ దంపతులు)
క్రమం తప్పని సోమవారపు పారాయణం సాధకుని ఆధ్యాత్మిక జీవితాన్ని మారుస్తుంది
Shiv Chalisa పారాయణ విధి
శివ లింగం లేదా ప్రతిమ ముందు కూర్చోండి. నేతి దీపం వెలిగించండి. బిల్వ పత్రాలు, నీరు సమర్పించండి. క్రమమైన అభ్యాసం కోసం సోమవారం 11 సార్లు పఠించండి. శ్రావణ మాసంలో (జూలై-ఆగస్టు) నిత్య పారాయణం విశేష ఫలప్రదం. మరింత భక్తి కోసం శివ చాలీసా తరువాత 'ఓం నమః శివాయ' 108 సార్లు జపించవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Shiv Chalisaను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి